Ікона

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Абраз)
Перайсці да: рух, знайсці

Абра́з, ікона — у хрысціянстве жывапісная або рэльефная выява божастваў, святых, рэлігійных сюжэтаў.

Вытокі ўшанавання абразоў можна вывесці з першабытнага фетышызму. Культ абразоў у хрысціянстве атрымаў шырокае распаўсюджанне з IV ст. У праваслаўі іконы з'яўляецца неабходным элементам рэлігійнага культу, што знайшло адлюстраванне ў іканапісе.

Даследчыкі выказваюць думку, што самыя раннія абразы на тэрыторыі Беларусі (кан. 10 ст.; Полацк, Тураў), мабыць, візантыйскага паходжання (Еўфрасіння Полацкая атрымала абраз Маці Божай ад імператара Мануіла Камніна). У 11-15 ст. працягваўся візантыйска-балканскі ўплыў («Маці Божа Замілаванне» з-пад Брэста, «Успенне» з Мінска). З 16 ст. фарміруецца беларуская іканапісная школа, абразы ствараюцца ў Брэсце, Гродна, Пінску, Магілёве, Віцебску, Полацку, Мінску, Вільні і інш. Абразы малявалі на дошках (часцей ліпавых), па клеямелавым грунце яечнай тэмперай з алейнымі фарбамі. Яркасць, адметнасць беларускага іканапісу — алтарныя абразы, якія спалучаюць рысы готыкі, рэнесансу, барока. З 17 ст. пачалі маляваць на палатне. Уласна беларускі абраз знік пасля 1839 года, калі была ліквідавана царкоўная унія.

У эпоху барока абразы аздабляліся т.зв. «абкладамі» — накладнымі чаканенымі металічнымі рызамі.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Культуралогія: Энцыкл. даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі. — Мн.: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]