Аб'яднаныя Арабскія Эміраты
|
|||||
.svg) |
|||||
| Дэвіз: «Бог, Нацыя, Прэзідэнт» | |||||
| Нацыянальны гімн ААЭ | |||||
| Дата незалежнасці | 2 снежня 1971 (ад Вялікабрытаніі) | ||||
| Афіцыйная мова | Арабская | ||||
| Сталіца | Абу-Дабі | ||||
| Найбуйнейшы горад | Дубай | ||||
| Форма кіравання | Федэратыўная манархія | ||||
| Прэзідэнт Прэм'ер-міністр |
Халіфа ан-Нахаян Махамед аль-Мактум |
||||
| Дзярж. рэлігія | іслам суніцкага толку | ||||
| Плошча • Усяго • % воднай паверхні |
116-я ў свеце 83 600 км² 0 |
||||
| Насельніцтва • Ацэнка (2005) • Шчыльнасць |
4.8 млн чал. (119-я) 99 чал./км² (110-я) |
||||
| ВУП (ППЗ) • Разам (2012) • На душу насельніцтва |
$271,1 млрд.[1] (49-ы) $50 549,584[1] (6-ы) |
||||
| ВУП (намінал) • Разам (2012) • На душу насельніцтва |
$384,196 млрд.[1] (30-ы) $71 637,554[1] (5-ы) |
||||
| ІРЧП (2011) | ▲ 0,846[2] (вельмі высокі) (30-ы) | ||||
| Валюта | Дырхам ААЭ | ||||
| Інтэрнэт-дамены | .ae | ||||
| Тэлефонны код | +971 | ||||
| Часавыя паясы | UTC +4 | ||||
Аб'яднаныя Арабскія Эміраты (араб.: الإمارات العربية المتحدة — аль-Iмарат аль-Арабія аль-Мутахіда), ААЭ — краіна на Блізкім Усходзе, ва ўсходняй частцы Аравійскага паўвострава. Мяжуе з Саудаўскай Аравіяй на захадзе і поўдні, з Аманам — на паўднёвым усходзе і на паўночным усходзе. Амываецца водамі Персідскага і Аманскага заліваў. Самы буйны горад — Дубай.
Змест |
Прырода [правіць]
Большую частку тэрыторыі ААЭ займаюць саланчакі і пясчаныя пустыні, на захадзе размешчаныя пяшчаныя і камяністыя пустыні, на ўсходзе і паўночным усходзе - горы Хаджар (вышэйшая кропка - гара Адан, 1127 м). Самая высокая кропка краіны - гара Джабаль Йібір (1527 м). На ўсход ад заліва Эль-Удайд, размешчанага ў падставы паўвострава Катар, распасціраюцца пяшчаныя выдмы, якія рухаюцца, уздоўж узбярэжжа распаўсюджаныя плоскія бясплодныя саланчакі. Берагі пераважна нізкія, узбярэжжа парэзана невялікімі бухтамі, апраўлена астраўкамі і каралавымі рыфамі, якія выступаюць над паверхняй плыткаводдзя. Асноўнымі карыснымі выкапнямі з'яўляюцца нафта і прыродны газ. Запасы нафты ацэньваюцца ў 12 330 млн. т. (каля 10% сусветных запасаў). Асноўныя нафтавыя радовішчы ў Абу-Дабі - Асаб, Беб, Бу Хасан, Аль-Закум, у Дубаі - Фалу, Фацех, Паўднёва-Заходні Фацех, Маргхам, у Шарджэ - Мубарак. Запасы прыроднага газу складаюць 5794 млрд. куб. м. Па запасах прыроднага газу ААЭ займаюць 4-е месца ў свеце пасля Расіі, Ірана і Катара. Маюцца таксама залежы уранавай, хромавай і нікелевай руд і баксітаў. Клімат сухі, пераходны ад трапічнага да субтрапічнага. Тэмпература паветра з лістапада па май вагаецца ад 18 да 25° С, з чэрвеня па жнівень - ад 30 да 35° С (максімум да 50° С), сярэднемесячныя тэмпературы вагаюцца ад 20° да 35° С. Лета, за выключэннем горных раёнаў, вельмі гарачае, зімой надвор'е становіцца больш халоднай. Ападкаў выпадае каля 100 мм, у гарах 300-400 мм у год (максімум зімой). Зрэдку бываюць моцныя ліўні, якія прычыняюць вялікую шкоду, размываючы дарогі. Пастаянных рэк няма, часовыя патокі цякуць па далінах, большую частку года яны ўяўляюць сабой сухія рэчышчы - вазі. Крыніцы прэснай вады ўздоўж раўніннага ўзбярэжжа Персідскага заліва вельмі нешматлікія. Земляробства на захад ад Абу-Дабі адсутнічае. Інтэнсіўны водазабор з падземных крыніц прывёў да значнага зніжэння ўзроўню грунтавых вод і іх засалення.
Гісторыя [правіць]
Дзўяржаўны лад і палітыка [правіць]
ААЭ з'яўляецца федэратыўнай дзяржавай. Кожны з якія ўваходзяць у федэрацыю эміратаў ўяўляе сабой абсалютную манархію і захоўвае за сабой значную самастойнасць. Федэральныя органы ўлады складаюцца з: Федэральнага вышэйшага савета, кіраўніка дзяржавы і яго намесніка, Савета міністраў, Федэральнага нацыянальнага сходу, Вярхоўнага федэральнага суда. Паводле канстытуцыі 1971 (са зменамі 1976; часовая да 1996), вышэйшым органам дзяржаўнай улады з'яўляецца Федэральны вышэйшы савет (ФВС), які складаецца з кіраўнікоў сямі эміратаў. Савет збіраецца 4 разы ў год і валодае шырокімі паўнамоцтвамі.
Кожныя 5 гадоў са свайго складу Вышэйшы Савет выбірае кіраўніка федэрацыі і яго намесніка - прэзідэнта і віцэ-прэзідэнта. Канстытуцыя надзяляе кіраўніка дзяржавы шырокімі заканадаўчымі і выканаўчымі правамі. Ажыццяўляючы выканаўчую ўладу праз міністраў, прэзідэнт у той жа час старшынствуе на пасяджэннях ФВС і мае права вета на любыя яго рашэнні. Ён можа выдаваць указы і акты па любых пытаннях, акрамя знаходзяцца ў выключнай кампетэнцыі ФВС; прызначаць і ссоўваць прэм'ер-міністра, яго намесніка і кабінет міністраў. Кіраўнік дзяржавы мае права (са згоды Вышэйшага савета) распускаць нацыянальны сход.
Нязменным прэзідэнтам ААЭ (з 2004) з'яўляецца кіраўнік Абу-Дабі шэйх Халіфа ібн Зайд ан-Нахаян, віцэ-прэзідэнтам (з 2006) - эмір Дубая шэйх Махамед ібн Рашыд аль-Мактум.
Выканаўчая ўлада належыць Савету міністраў (складаецца з 21 міністра і аднаго віцэ-прэм'ера), які прызначаны кіраўніком дзяржавы. Савет міністраў непасрэдна кіруе усімі ўнутранымі і знешнімі справамі федэрацыі пад наглядам кіраўніка дзяржавы і Федэральнага вышэйшага сходу.
