Аб'яднаныя Арабскія Эміраты

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Аб'яднаныя Арабскія Эміраты
الإمارات العربية المتحدة
аль-Імара́т аль-Арабі́я аль-Мутахі́да
Аб'яднаныя Арабскія Эміраты Герб ААЭ
Сцяг ААЭ Герб ААЭ

Каардынаты: 24°13′00″ пн. ш. 54°39′00″ у. д. / 24.216667° пн. ш. 54.65° у. д. (G) (O) (Я)

United Arab Emirates (orthographic projection).svg
Дэвіз: «Бог, Нацыя, Прэзідэнт»
Нацыянальны гімн ААЭ
Дата незалежнасці 2 снежня 1971 (ад Вялікабрытаніі)
Афіцыйная мова Арабская
Сталіца Абу-Дабі
Найбуйнейшы горад Дубай
Форма кіравання Федэратыўная манархія
Прэзідэнт
Прэм'ер-міністр
Халіфа ан-Нахаян
Махамед аль-Мактум
Дзярж. рэлігія іслам суніцкага толку
Плошча
• Усяго
• % воднай паверхні
116-я ў свеце
83 600 км²
0
Насельніцтва
• Ацэнка (2005)
Шчыльнасць

4.8 млн чал. (119-я)
99 чал./км²  (110-я)
ВУП (ППЗ)
  • Разам (2012)
  • На душу насельніцтва

$271,1 млрд.[1]  (49-ы)
$50 549,584[1]  (6-ы)
ВУП (намінал)
  • Разам (2012)
  • На душу насельніцтва

$384,196 млрд.[1]  (30-ы)
$71 637,554[1]  (5-ы)
ІРЧП (2011) 0,846[2] (вельмі высокі) (30-ы)
Валюта Дырхам ААЭ
Інтэрнэт-дамены .ae
Тэлефонны код +971
Часавыя паясы UTC +4

Аб'яднаныя Арабскія Эміраты (араб.: الإمارات العربية المتحدة — аль-Iмарат аль-Арабія аль-Мутахіда), ААЭ — дзяржава на Блізкім Усходзе, ва ўсходняй частцы Аравійскага паўвострава. Мяжуе з Саудаўскай Аравіяй на захадзе і поўдні, з Аманам — на паўднёвым усходзе і на паўночным усходзе. Абмываецца водамі Персідскага і Аманскага заліваў. Самы буйны горад — Дубай.

Прырода[правіць | правіць зыходнік]

Большую частку тэрыторыі ААЭ займаюць саланчакі і пясчаныя пустыні (Руб-эль-Халі), на захадзе размешчаныя пясчаныя і камяністыя пустыні, на ўсходзе і паўночным усходзе — горы Хаджар (вышэйшая кропка — гара Адан, 1127 м). Самая высокая кропка краіны — гара Джабаль Йібір (1527 м). На ўсход ад заліва Эль-Удайд распасціраюцца пясчаныя дзюны, якія рухаюцца, уздоўж узбярэжжа распаўсюджаныя плоскія бясплодныя саланчакі. Берагі пераважна нізкія, узбярэжжа парэзана невялікімі бухтамі, апраўлена астраўкамі і каралавымі рыфамі, якія выступаюць над паверхняй мелкаводдзя. Асноўнымі карыснымі выкапнямі з'яўляюцца нафта і прыродны газ. Запасы нафты ацэньваюцца ў 12 330 млн т. (каля 10 % сусветных запасаў). Асноўныя нафтавыя радовішчы ў Абу-Дабі — Асаб, Беб, Бу Хасан, Аль-Закум, у Дубаі — Фалу, Фацех, Паўднёва-Заходні Фацех, Маргхам, у Шарджэ — Мубарак. Запасы прыроднага газу складаюць 5794 млрд. м³. Па запасах прыроднага газу ААЭ займаюць 4-е месца ў свеце пасля Расіі, Ірана і Катара. Ёсць таксама залежы уранавай, хромавай і нікелевай руд і баксітаў. Клімат сухі, пераходны ад трапічнага да субтрапічнага. Тэмпература паветра з лістапада па май вагаецца ад 18 да 25° С, з чэрвеня па жнівень — ад 30 да 35° С (максімум да 50° С), сярэднемесячныя тэмпературы вагаюцца ад 20° да 35° С. Лета, за выключэннем горных раёнаў, вельмі гарачае, зімой надвор'е становіцца больш халодным. Ападкаў выпадае каля 100 мм, у гарах 300—400 мм у год (максімум зімой). Зрэдку бываюць моцныя ліўні, якія прычыняюць вялікую шкоду, размываючы дарогі. Пастаянных рэк няма, часовыя патокі цякуць па далінах, большую частку года яны ўяўляюць сабой сухія рэчышчы — вазі. Крыніцы прэснай вады ўздоўж раўніннага ўзбярэжжа Персідскага заліва вельмі нешматлікія. Земляробства на захад ад Абу-Дабі адсутнічае. Інтэнсіўны водазабор з падземных крыніц прывёў да значнага зніжэння ўзроўню грунтавых вод і іх засалення.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Дзяржаўны лад і палітыка[правіць | правіць зыходнік]

ААЭ з'яўляецца федэратыўнай дзяржавай. Кожны з якія ўваходзяць у федэрацыю эміратаў ўяўляе сабой абсалютную манархію і захоўвае за сабой значную самастойнасць. Федэральныя органы ўлады складаюцца з: Федэральнага вышэйшага савета, кіраўніка дзяржавы і яго намесніка, Савета міністраў, Федэральнага нацыянальнага сходу, Вярхоўнага федэральнага суда. Паводле канстытуцыі 1971 (са зменамі 1976; часовая да 1996), вышэйшым органам дзяржаўнай улады з'яўляецца Федэральны нацыянальны савет (ФНС), які складаецца з кіраўнікоў сямі эміратаў. Савет збіраецца 4 разы ў год і валодае шырокімі паўнамоцтвамі.

Кожныя 5 гадоў са свайго складу Вышэйшы Савет выбірае кіраўніка федэрацыі і яго намесніка - прэзідэнта і віцэ-прэзідэнта. Канстытуцыя надзяляе кіраўніка дзяржавы шырокімі заканадаўчымі і выканаўчымі правамі. Ажыццяўляючы выканаўчую ўладу праз міністраў, прэзідэнт у той жа час старшынствуе на пасяджэннях ФВС і мае права вета на любыя яго рашэнні. Ён можа выдаваць указы і акты па любых пытаннях, акрамя знаходзяцца ў выключнай кампетэнцыі ФВС; прызначаць і ссоўваць прэм'ер-міністра, яго намесніка і кабінет міністраў. Кіраўнік дзяржавы мае права (са згоды Вышэйшага савета) распускаць нацыянальны сход.

Нязменным прэзідэнтам ААЭ (з 2004) з'яўляецца кіраўнік Абу-Дабі шэйх Халіфа ібн Зайд ан-Нахаян, віцэ-прэзідэнтам (з 2006) - эмір Дубая шэйх Махамед ібн Рашыд аль-Мактум.

Выканаўчая ўлада належыць Савету міністраў (складаецца з 21 міністра і аднаго віцэ-прэм'ера), які прызначаны кіраўніком дзяржавы. Савет міністраў непасрэдна кіруе усімі ўнутранымі і знешнімі справамі федэрацыі пад наглядам кіраўніка дзяржавы і Федэральнага вышэйшага сходу.

Адносіны Беларусі і ААЭ[правіць | правіць зыходнік]

Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Аб'яднанымі Арабскімі Эміратамі (ААЭ) устаноўлены 20 кастрычніка 1992. Пасольства Рэспублікі Беларусь у ААЭ пачало працаваць у снежні 1999 г. З мая 2013 г. Пасол Рэспублікі Беларусь у ААЭ Р.А.Галоўчанка.

У 2008 годзе адкрыта Пасольства ААЭ у Рэспубліцы Беларусь. З ліпеня 2012 года Паслом ААЭ у Мінску з'яўляецца Мухамед Абдала Мухамед аль-Гафлі.

У сакавіку 2000 года, сакавіку 2007 года і сакавіку 2013 года ажыццёўлены візіты ў ААЭ дзяржаўных дэлегацый на чале з Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь А.Р. Лукашэнка.

У лютым 2012 г. адбыўся візіт Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь М.В.Мясніковіча ў ААЭ.

У 1993-2013 гадах ААЭ неаднаразова наведвалі беларускія афіцыйныя дэлегацыі на чале з Намеснікам Прэм'ер-міністра, Дзяржаўным сакратаром Савета Бяспекі, памочнікам Прэзідэнта па нацыянальнай бяспецы, Міністрам замежных спраў, Міністрам абароны, міністрам унутраных спраў, Старшынёй Дзяржкамваенпрама, Генеральным пракурорам, а таксама парламенцкія дэлегацыі. Рэспубліку Беларусь наведвалі дэлегацыі Міністэрства абароны, Генеральнага штаба, Міністэрства ўнутраных спраў і Міністэрства замежных спраў ААЭ.

Рэспубліку Беларусь наведвалі Член Выканаўчага савета эмірата Абу-Дабі шэйх Султан бен Халіфа аль-Нахаян, Начальнік Генеральнага штаба Узброеных сілаў ААЭ Хамад Мухамед Тані аль-Румейсі, Кіраўнік Адміністрацыі Наследнага прынца Абу-Дабі шэйх Хамід бен Заід аль-Нахаян, Міністр замежных спраў ААЭ шэйх Абдала бен Заід аль-Нахаян, Дзяржаўны Міністр па замежных справах ААЭ д-р Анвар Гаргаш.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0036-6 (т.1).

Зноскі