Алексантэры Ахола-Вало

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Алексантэры Ахола-Вало
фінск.: Aleksanteri Ahola-Valo
Ахола-Вало ў 1938 г.
Ахола-Вало ў 1938 г.
Дата нараджэння:

27 студзеня 1900({{padleft:1900|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})

Месца нараджэння:

Імпілахці, Фінляндыя

Дата смерці:

15 верасня 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:15|2|0}}) (97 гадоў)

Месца смерці:

Сімрысхамн, Швецыя

Грамадзянства:

Flag of Finland.svg Фінляндыя

Сайт:

http://www.ahola-valo.fi

Commons-logo.svg Працы на Вікісховішчы

Алексантэры (Аляксандр Пятровіч) Ахола-Вало (фінск.: Aleksanteri Ahola-Valo; 27 студзеня 1900, Імпілахці — 15 верасня 1997, Сімрысхамн) — фінскі мастак і мысляр, заснавальнік мастацка-рацыяналістычнае сістэмы жыцця (эвахамалогіі).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Мастацкая школа ў Віцебску, дзе вучыўся Ахола-Вало

Нарадзіўся 27 студзеня 1900 года ў Імпілахці (фін. Impilahti) у Карэліі ў сям'і камінара. Быў сведкам Крывавай нядзелі. Калі будучаму мастаку было сем гадоў, яго сям'я была сасланы ў Вырыцу (Viiritsan) пад Пецярбургам. У гэты жа час Алексантэры абірае псеўданім Вало, што азначае «святло».

У 16 гадоў Алексантэры пераязджае ў Петраград, дзе паступае ў Mayak College (для дзяцей дыпламатаў), у якім вучыцца да яго закрыцця ў 1918 г.; быў сведкам падпісання Леніным незалежнасці Фінляндыі. Ахола-Вало ўступае ў Чырвоную армію, удзельнічае ў паходзе на Варшаву. З 1919 па 1930 г. жыве ў Беларусі, у Віцебску, дзе вучыцца ў мастацкай школе Юдэля Пэна і працуе ў Інбелкульце. Тут ён таксама знаёміцца ​​з Казімірам Малевічам і Маркам Шагалам.

У 1925 разам з Сяргеем Эйзенштейнам прымае ўдзел у стварэнні фільма Браняносец «Пацёмкін», стварае гравюру «Кастрычнік у космасе» (пасля падораная аўтарам Юрыю Гагарыну). Сярод яго праектаў таксама «Храм чалавечых пакут» у Мінску.

Ахола-Вало ў 1992 г.

Быў вымушаны бегчы ў Фінляндыю. Там насцярожана паставіліся да мастака, падазраючы яго ў сувязях з НКУС. Нягледзячы на ​​заступніцтва мастака Акселі Гален-Калела, Алексантэры арыштоўваюць і адпраўляюць у лагер Драгсквік каля Расеборга. У лагеры ён стварае карціну «Блакітная душа». Ад службы ў войску ён быў вызвалены па дрэнным стане здароўя. Тым не менш яму быў зроблены заказ партрэта прэзідэнта Рыста Руці.

Уклад у беларускую культуру[правіць | правіць зыходнік]

Працаваў у часопісах «Беларускі піянер», «Плуг», «Беларуская работніца і сялянка», газеце «Беларуская вёска». Аформіў кнігі Якуба Коласа «Новая зямля», А.Александровіча «Угрум», Паўлюка Труса «Ветры буйныя», А.Вольнага «Табе», М.Нікановіча «Вясновы прамень», Кузьмы Чорнага «Хвоі гавораць».

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • БЭ ў 18 тамах. Т.2, Мн., 1996, С.153

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]