Аляксандр Хрыстафоравіч Бенкендорф
Аляксандр Хрыстафоравіч Бенкендорф [23 чэрвеня (4 ліпеня) 1782 — 23 верасня (5 кастрычніка) 1844, Пецярбург], граф (1832), расійскі военачальнік і дзяржаўны дзеяч, генерал-ад'ютант (1819), генерал ад кавалерыі (1829), член Дзяржаўнага савета (1830).
Паходзіў з ліфляндскага дваранскага роду, бацька генерал ад інфантэрыі, рыжскі вайсковы губернатар Х. І. Бенкендорф, маці народжаная баранэса Ю. Шылінг фон Канштадт, блізкая сяброўка дзяцінства імператрыцы Марыі Фёдараўны.
У 1798 паступіў на службу ўнтэр-афіцэрам у Сямёнаўскі лейб-гвардыі полк, неўзабаве быў узведзены ў прапаршчыкі і прызначаны флігель-ад'ютантам. Баявую кар'еру пачаў на Каўказе ў 1803, затым з поспехам удзельнічаў у напалеонаўскіх войнах і ў баявых дзеяннях з туркамі. У 1807 узведзены ў палкоўнікі. Падчас Айчыннай вайны 1812 знаходзіўся ў першым партызанскім атрадзе генерала Ф. Ф. Вінцінгеродзе і за адзнаку атрымаў чын генерал-маёра. Пасля пакідання французамі Масквы стаў першым камендантам вызваленага горада.
Камандуючы кавалерыйскім атрадам, адрозніўся ў кампаніях 1813—1814. У 1819 быў узведзены ў генерал-ад'ютанты і прызначаны начальнікам штаба гвардзейскага корпуса. Актыўны ўдзельнік прыгнечання паўстання дзекабрыстаў. C 1826 атрымаў прызначэнне ў Сенат і займаў пост шэфа корпуса жандараў і начальніка Трэцяга аддзялення ўласнай Яго Імператарскай Вялікасці канцылярыі.
За гады службы, быўшы адначасова і камандуючым Галоўнай кватэры, стаў блізкай і даверанай асобай Мікалая I, стаўшы спадарожнікам у яго падарожжах. Суправаджаў імператара ў яго паездцы на тэатр вайскоўцаў дзеянняў супраць туркаў ў 1828-1829 і быў выраблены ў генералы ад кавалерыі. У 1832 узведзены ў графскую годнасць. У круг яго шматстайных службовых абавязкаў уваходзіла ўскладзеная на яго імператарам цэнзура сачыненняў А. C. Пушкіна.
Пахаваны ў Аляксандра-Неўскай лаўры ў Пецярбургу.
Літаратура [правіць]
- Олейников Д. И. Бенкендорф. М., 2009 (серия "Жизнь замечательных людей").
