Аляксандр VI, Папа Рымскі
| Аляксандр VI лац.: Alexander PP. VI |
||
 |
||
|
||
|---|---|---|
| 11 жніўня 1492 — 18 жніўня 1503 | ||
| Каранацыя: | 26 жніўня 1492 | |
| Царква: | Рымска-каталіцкая царква | |
| Папярэднік: | Інакенцій VIII | |
| Пераемнік: | Пій III | |
|
||
| 22 студзеня 1483 — 12 жніўня 1492 | ||
| Папярэднік: | кардынал Гіём дэ Эстутэвіль | |
| Пераемнік: | кардынал Аліўера Карафа | |
|
||
| сакавік 1463 — 30 жніўня 1471 | ||
| Папярэднік: | кардынал Праспера Калона | |
| Пераемнік: | кардынал Франчэска Тадэскіні-Пікаламіні | |
| Імя пры нараджэнні: | Радэрык Ланзол і дэ Боржа-і-Боржа катал.: Roderic Llançol i de Borja i Borja |
|
| Нараджэнне: | 1 студзеня 1431 Хаціва, Валенсія, Каралеўства Арагон |
|
| Смерць: | 18 жніўня 1503 (72 года) Рым |
|
| Прыняцце свяшчэннага сану: | 1444 | |
| Епіскапская хіратанія: | 30 чэрвеня 1458 | |
| Кардынал з: | 17 лістапада 1456 | |
Аляксандр VI, Радрыга-Ленцуолі Борджыа (1430 — 18 жніўня 1503), Папа Рымскі (1492—1503).
Быў юрыстам і вайскоўцам, затым пад уплывам свайго дзядзькі папы Калікста III, прысвяціў сябе царкоўнай кар'еры. Калікст ІІІ менаваў яго спачатку біскупам Валенсіі, потым кардынал-дыяканам і, нарэшце, віцэ-канцлерам курыі, хаця Радрыга дэ Борджыа не меў манаскіх свячэнняў. Талентам, энергіяй і багаццем набыў вялікі ўплыў, так што, нягледзячы на распусны лад жыцця, ён па смерці Інакенція VIII быў абраны яго пераемнікам. Быў ці не самым распусным папай з часоў Атонаў.[1]
Яго дзейнасць, якая супала з бурнай эпохай італьянскай гісторыі, сучаснай Карлу VIII і Людовіку XII, адзначана пэўнымі дзяржаўнымі поспехамі, але час яго пантыфікату ўяўляе абуральную карціну самаўпраўнасці, падступства і распусты, хоць частка злачынстваў, узведзеных на яго і яго сваякоў, мусіць быць аднесеная да паклёпаў[1]. Меў некалькі дзяцей ад Ваноцы Катанеі: сыноў Чэзарэ і Хуана, дачку Лукрэцыю[2].
Пры дапамозе сына, якога ён зрабіў герцагам Раманьі, ён пазбавіўся ад большасці дробных валадароў паўночнай часткі Папскай вобласці, а сам, карыстаючыся то атрутай, то прамым забойствам, вынішчыў сваіх бліжэйшых ворагаў і ўзвялічыў сваіх сваякоў. Нягледзячы на гэта, аўтарытэт яго сярод тагачасных правіцеляў быў высокі, што выявілася ў вынясенні на яго суд спрэчкі паміж Іспаніяй і Партугаліяй аб мяжы паміж заваяванымі імі заморскімі землямі[1], паміж якімі ён, выдаўшы булу «Inter caetera», правёў дэмаркацыйную лінію ад паўднёвага да паўночнага полюса Зямлі[2].
Зацятае змаганне Аляксандра VI за непадзельную ўладу выклікала супраціў. Ідэйна яго ўзначаліў Джыралама Саванарола, ваенную сілу прадставіла Францыя. Восенню 1493 году французкая армія перайшла Альпы, захапіла Мілан, Фларэнцыю і — 3 студзеня 1394 года — Рым. Аляксандр VI зачыніўся ў замку Святога Анёла і вёў перамовы з каралём Францыі, які рушыў на поўдзень і 12 мая 1394 года каранаваўся як кароль Неапаля. 31 сакавіка 1395 года паўстала Венецыянская Ліга, якую ўзначаліў папа. Французкая армія была выціснутая з Італіі, і ўлада Аляксандра VI і ягонага роду адноўленая.[2]
Памёр ад гарачкі, а не ад атруты, як некаторыя сцвярджалі.[1]
Зноскі
Jan Wierusz Kowalski. Poczet papierzy KAW, W-wa, 1988, ISBN 83-03-01435-8 • Аляксандр VI, Папа Рымскі // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) — СПб., 1890—1907.
