Антон Адынец
| Антоні Эдвард Адынец | |
| Antoni Edward Odyniec | |
 |
|
| Дата нараджэння: | |
|---|---|
| Месца нараджэння: |
сяло Гейстуны Ашмянскага павета (цяпер Ашмянскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь) |
| Дата смерці: |
15 студзеня 1885 (80 гадоў) |
| Месца смерці: | |
| Грамадзянства: | |
| Род дзейнасці: |
паэт, драматург, перакладчык |
| Кірунак: | |
| Подпіс: |
|
Антон (Антоні) Эдвард Адынец (25 студзеня 1804, Гейстуны Ашмянскага пав. Віленскай губ. (цяпер Ашмянскі раён Гродзенскай вобл.) — 15 студзеня 1885, Варшава; Псеўданім: Inocenty Staruszkiewicz), беларускі паэт, перакладчык, мемуарыст, выдавец. Пісаў на польскай мове.
Скончыў Барунскую базыльянскую школу ў 1820 і Віленскі ўніверсітэт у 1823 (магістр права). Ва ўніверсітэце стаў сябрам таварыства філарэтаў, якому прысвяціў "Песню філарэтаў" (пазней Ф. Багушэвіч зрабіў пераробку гэтага твора пад назваю "Песня"). Сябраваў з А. Міцкевічам, Я. Чачотам, Т. Занам, І. Дамейкам, І. Ходзькам, І. Лялевелем. Пабачыўшы паэтычныя здольнасці Адынца, Чачот узяў яго пад сваю апеку, за гэта сябры празвалі Чачота Ментарам, а Адынца - Тэлемакам (паводле грэчаскай міфалогіі, Ментар быў выхавальнікам Тэлемака). Па справе таварыства быў зняволены ў лістападзе 1823 - лютым 1824. У 1829—1837 вандраваў па Заходняй Еўропе, часам спадарожнічаў А. Міцкевічу. У 1837 вярнуўся ў Гейстуны, а з 1838 жыў у Вільні. Быў рэдактарам альманаха "Melitele" (1829) i газеты на рускай і польскай мовах "Виленский вестник" (1841-1859). Паступова погляды Адынца сталі больш кансерватыўнымі. У прыватнасці, у 1858 ён удзельнічаў у выданні "Віленскага альбома" у гонар Аляксандра ІІ. З 1866 жыў у Варшаве. Ёсць звесткі, што ў 1884, калі разам з Дамейкам Адынец наведваў Беларусь, сустракаўся ў Крошыне з П. Багрымам. У сваёй творчасці часта выкарыстоўваў сюжэты з гісторыі Беларусі, перакладаў сусветную класіку.
[правіць] Творы
- У кн: Філаматы і філарэты. Мн., 1998. С. 352-360.
- Mikołaitis J. Odyniec wśród przyjaciół. Częstochowa, 1938; Цвірка К. Тэлемак з-пад Ашмянаў: Жыццё і творчасць А.Э. Адынца // Роднае слова. 1994, №3; МАБ; ЭГБ, т. 1.
[правіць] Крыніцы
- Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. Т.1. —Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9
