Армянскае нагор'е
| Армянскае нагор'е арм.: Հայկական լեռնաշխարհ |
|
 Від на Вялікі Арарат  Спадарожнікавы здымак |
|
| Тып |
Горная сістэма |
|---|---|
| Размяшчэнне | |
| Плошча |
400 тыс. км² |
| Найвышэйшая вяршыня | |
| Вышыня вяршыні |
5165 м |
Армянскае нагор'е (арм.: Հայկական լեռնաշխարհ) — сярэдняе з трох Пярэднеазіацкія нагор'яў.
Змест |
[правіць] Геаграфічнае становішча
Большая частка Армянскага нагор'я знаходзіцца ў межах сучасных Турцыі і Арменіі. Да Армянскага нагор'я адносіцца таксама заходняя частка Ірана, поўдзень Грузіі і заходняя частка Азербайджана. Плошча каля 400 тыс. км². Сярэдняя вышыня 1700 м, найбольшая 5165 м (гара Вялікі Арарат).
[правіць] Прырода
Паверхня — спалучэнне лавава-туфавых пласкагор'яў і плато вышынёй 1500 — 3000 м з міжгорнымі ўпадзінамі і далінамі. Шэраг хрыбтоў (Арсіянскі, Агрыдаг, Джавахецкі, Вардэнінскі) утвораны ланцугамі вулканаў. Найбольшыя ўпадзіны: Арарацкая, Эрзурумская, Мушская і інш.; дно некаторых упадзін занята азёрамі Ван, Севан, Урмія (Рэзайе). Вулханічныя конусы (Сюпхан — 4434 м, Арагац — 4090 м і інш.) і лававае покрыва ўтварыліся ў неагене і антрапагене. Невулканічныя хрыбты: Зангезурскі, Паландзёкен, Бінгёль, Аладаг, Карадаг, Машудаг, Карабахскі і інш. Карысныя выкапні: нафта, мыш'як, медзь, храміты, жалезная руда, поліметалічныя руды, каменны вугаль, каменная соль; мінеральныя і тэрмальныя крыніцы.
Клімат Армянскага нагор'я субтрапічны кантынентальны. Сярэднія тэмпературы студзеня ад -3 да -15°С, ліпеня ад 15 да 20°С (у катлавінах 25°С). Гадавая колькасць ападкаў на заходніх схілах 1000 мм і больш, у катлавінах 500-700 мм, на ўсходзе 300-500 мм. а Армянскім нагор'і пачынаюцца рэкі Еўфрат, Тыгр, Кура, Аракс.
Расліннасць стэпавая і паўпустынная на шэраэёмах, светла-каштанавых, бурых і шэра-карычневых глебах. Па схілах гор — хмызнякі з маквісу, лясы з хвоі і дубу, фісташкавыя і арчовыя рэдкалессі. На менш увільготненых схілах зараснікі калючых падушкападобных хмызнякоў. На вышыні 4000 м горны стэп, вышэй — альпійскія лугі, на вяршынях вечныя снягі і ледавікі. Жывёльны свет: шмат грызуноў, паўзуны, трапляюцца казуля, безааравы казёл, муфлон, мядзведзь, барс, паласатая гіена.
[правіць] Гаспадарчая дзейнасць
Развіваецца аазіснае земляробства.
[правіць] Літаратура
- Армянскае нагор'е // БелЭн у 18 т. Т. 1. - Мн., 1996.
