Астравы Самоа

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Самоа
Sāmoa
Астравы Самоа.png
Каардынаты: Каардынаты: 13°50′00″ пд. ш. 171°45′00″ з. д. / 13.833333° пд. ш. 171.75° з. д. (G) (O) (Я)13°50′00″ пд. ш. 171°45′00″ з. д. / 13.833333° пд. ш. 171.75° з. д. (G) (O) (Я)
Акваторыя Ціхі акіян
Найбуйнейшы востраў востраў Саваі
Агульная плошча 3 028,1 км²
Найвышэйшы пункт 1 858 м
Краіны Flag of Samoa.svg Самоа, Flag of American Samoa.svg Амерыканскае Самоа
Астравы Самоа (Ціхі акіян)
Астравы Самоа
Насельніцтва (2012) 249 839 чал.
Шчыльнасць насельніцтва 82,507 чал./км²
Паўднёвы ўсход вострава Саваі

Астравы Самоа (самоан.: Sāmoa) — архіпелаг у паўднёвай частцы Ціхага акіяна, у Палінезіі. Уваходзіць у склад дзяржавы Самоа і Амерыканскага Самоа. Плошча - 3028,1 км². Насельніцтва - 249 839 чал. (2012 г.), у асноўным самоанцы.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Астравы Самоа знаходзяцца ў паўднёвай частцы Ціхага акіяна ў 800 км ад Фіджы, 530 км ад Тонга, 2900 км ад Новай Зеландыі, 15 266,3 км ад Беларусі (ад нулявога кіламетра ў Мінску да пляжа Ваіяла ў горадзе Апія).

Найбуйнейшыя астравы:

Заходняя частка разам з астравамі Саваі і Уполу ўваходзіць у склад незалежнай дзяржавы Самоа. Усходняя частка - у склад Амерыканскага Самоа.

Вялікія астравы маюць вулканічнае паходжанне, даволі гарыстыя. Найвышэйшая кропка - гара Сілісілі (1 858 м) на востраве Саваі. Малыя астравы - нізкія каралавыя атолы.

Клімат трапічны вільготны. Сезон мусонаў цягнецца з лістапада да красавіка.

Астравы падвержаны ўздзеянню землятрусаў і трапічных цыклонаў. Апошні значны землятрус адбыўся 29 верасня 2009 г. Ён спарадзіў цунамі, якое стала прычынай смерці 170 чалавек.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Самоанскі правадыр Муліанга, кан. XIX ст.

У адрозненні ад іншых палінезійцаў, самоанцы не маюць легенд аб асабістым паходжанні з Гаваікаў. Археолагі сцвярджаюць, што астравы Самоа былі населены носьбітамі культуры Лапіта ў 1 тысячагоддзі да н. э. Выхадцы з Самоа актыўна рассяляліся па іншых астравах Акіяніі. Паданні аб паходжанні з Самоа існуюць нават сярод мікранезійцаў тунгару. Магчыма, што назва вострава Саваі стала крыніцай іншых легенд пра Гаваікі.

У XII - XVI стст. астравы Самоа знаходзіліся пад кантролем танганцаў, якія былі выгнаны ў выніку паўстання.

У 1722 г. адкрыты галандскім мараплаўцам Якабам Рагевенам.

У XIX ст. астравы Самоа знаходзіліся ў цэнтры экспансіянісцкіх планаў адразу некалькіх буйных дзяржаў. У 1899 г. Германія, ЗША і Вялікабрытанія падпісалі дагавор, паводле якога заходнія астравы перадаваліся пад кантроль Германіі, а ўсходнія - пад кантроль ЗША.

25 жніўня 1914 г. новазеландскі экспедыцыйны корпус высадзіўся на востраве Уполу і заняў Заходняе Самоа. Пасля заканчэння I Сусветнай вайны Новая Зеландыя атрымала мандат для кіравання гэтай тэрыторыі.

У 1951 г. у Амерыканскім Самоа было ўведзена грамадзянскае кіраванне.

1 студзеня 1962 г. Заходняе Самоа атрымала незалежнасць. У 1997 г. гэта дзяржава была пераназваная ў Самоа.

Славутыя мясціны[правіць | правіць зыходнік]

Музей Р. Л. Стывенсана ў Ваіліме
Нацыянальны парк Амерыканскага Самоа

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]