Баляслаў IV Кучаравы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Баляслаў IV Кучаравы
Bolesław IV Kędzierzawy
Boleslaw IV Kedzierzawy.jpg
Партрэт работы Яна Матэйкі
[[Выява:POL Przemysł II 1295 COA.svg|25px|center|сцяг]] 2-і Князь-прынцэпс Польшчы
1146 — 1173
Папярэднік: Уладзіслаў II Выгнаннік
Пераемнік: Мешка III Стары
 
Нараджэнне: 1120 або 1121
Смерць: 5 студзеня 1173
Род: Пясты
Бацька: Баляслаў III Крывавусты
Маці: Саламея фон Берг-Шэлькліген

Баляслаў IV Кучаравы (польск.: Bolesław IV Kędzierzawy) (1120/21 — 5 студзеня 1173) — польскі князь, прадстаўнік дынастыі Пястаў.

Сын Баляслава III і ягонай другой жонкі — Саламеі фон Берг-Шэлькліген, дачкі герцага Бергскага. Першапачаткова Баляслаў заставаўся ў ценю сваіх старэйшых братоў Лешка (ім. 1115) і Казіміра (1120), але пасля іх заўчаснай смерці ў 1131 годзе стаўся найстарэйшым нашчадкам з другога шлюбу свайго бацькі. У 1136 альбо 1137 годзе ажаніўся з наўгародскай князёўнаю Вершаславаю (Настассяю), дачкою князя Усевалада Мсціславіча. Мелі траіх альбо чацвярых дзяцей, у тым ліку Баляслава (памёр яшчэ пры жыцці бацькі) і Лешка Мазавецкага. Пасля смерці жонкі ў 1162 годзе Баляслаў ажаніўся з Марыяю, звесткі пра паходжанне якой адсутнічаюць.

Пасля смерці бацькі Баляслаў атрымаў у спадчыну землі Мазовіі і Куяў. Вярхоўным князем Польшчы стаў яго зводны брат Уладзіслаў ІІ. Канфлікты паміж Уладзіславам і ягонымі малодшымі братамі пачаліся ў 1141 годзе і хутка перараслі ў міжусобныя войны, удзел у якіх бралі дружыны кіеўскага князя Усевалада Алегавіча (ягоная дачка Звініслава была замужам за сынам Уладзіслава ІІ Баляславам Высокім). У выніку кансалідацыі сіл Баляслава Кучаравага і ягоных малодшых братоў, а таксама масавай падтрымкі з боку польскіх магнатаў Уладзіслаў ІІ быў вымушаны ўцячы да германскага імператара Конрада ІІІ, а Баляслаў, здабыўшы пасля доўгай аблогі Кракаў, стаў вярхоўным князем Польшчы. Ягонае панаванне працягвалася з 1146 па 1173 год.

У 1157 годзе германскі імператар Фрыдрых Барбароса прымусіў Баляслава прызнаць сябе васалам Свяшчэннай Рымскай Імперыі.

У 1159 годзе на выгнанні памёр Уладзіслаў ІІ, недзе паміж 1160—1163 гг. памерла ягоная жонка, у выніку чаго ў Сілезію вярнуліся сыны Уладзіслава — Баляслаў Высокі і Мешка Плясаногі. У 1166 годзе, выкарыстаўшы паражэнне Баляслава Кучаравага ў Прусіі, Баляслаў і Мешка захапілі ўмацаваныя гарады рэгіёну, што раней былі пад кантролем вярхоўнага князя Польшчы, і такім чынам сталі паўнаўладнымі гаспадарамі Сілезіі. Спробы Баляслава ў 1167 годзе вярнуць кантроль над Сілезіяй скончыліся няўдачаю, што прывяло да канчатковага аддзялення Сілезіі ад рэшты польскіх тэрыторый. Актыўную ролю ў гэтым працэсе адыграў германскі імператар Фрыдрых Барбароса.

Баляслаў Кучаравы памёр 5 студзеня 1173 года, імавернае месца пахавання — Плоцкі кафедральны сабор. Ягоным нашчадкам стаў непаўналетні сын Лешак, а ягоным апекуном — малодшы брат Баляслава Казімір.