Барыс Рыгоравіч Галёркін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Барыс Рыгоравіч Галёркін
Boris Galerkin 01.jpg
Дата нараджэння:

20 лютага (4 сакавіка) 1871(1871-03-04)

Месца нараджэння:

Полацк, Віцебская губерня, Расійская імперыя

Дата смерці:

12 ліпеня 1945(1945-07-12) (74 гады)

Месца смерці:

Ленінград, СССР

Краіна:

Сцяг Расійскай імперыі Расійская імперыя →
Сцяг СССР СССР

Навуковая сфера:

матэматыка

Навуковая ступень:

доктар тэхнічных навук, доктар навук

Навуковае званне:

акадэмік АН СССР

Альма-матэр:

Пецярбургскі тэхналагічны інстытут

Навуковы кіраўнік:

В. Л. Кірпічоў(руск.) бел.

Вядомыя вучні:

С. А. Шусцікаў

Вядомы як:

аўтар метаду канчатковых элементаў

Узнагароды і прэміі


Ордэн Леніна Ордэн Леніна
Сталінская прэмія — 1942

Барыс Рыгоравіч Галёркін (20 лютага (4 сакавіка) 1871, Полацк — 12 ліпеня 1945, Ленінград) — расійскі і савецкі механік і матэматык (найбольш вядомы сваімі вынікамі ў галіне тэорыі пругкасці); акадэмік АН СССР (1935; член-карэспандэнт з 1928 года), інжынер-генерал-лейтэнант (1942), Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР (1934)[1].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў яўрэйскай рамеснай сям'і. Ужо з 12 гадоў падпрацоўваў перапіскай папер у сіроцкім судзе (верагодна, у той час у яго і выпрацаваўся прыгожы дробны почырк).

Курс гімназіі здаў экстэрнам (у Мінску ў 1893 годзе ва ўзросце 22 гадоў) — вочна вучыцца не атрымалася з-за таго, што бацька трымаўся вельмі нацыяналістычных поглядаў і забараняў яму вучыць рускую мову. У тым жа годзе паступіў у Пецярбургскі тэхналагічны інстытут. Падчас вучобы там падпрацоўваў прыватнымі ўрокамі па матэматыцы і старажытнаяўрэйскай мове[2]. Як і многія іншыя студэнты-тэхнолагі, ён апынуўся уцягнутым ў палітычнае жыццё, увайшоў у сацыял-дэмакратычны гурток. У год заканчэння інстытута (1899) ён стаў членам РСДРП.

У 1899 годзе скончыў Пецярбургскі тэхналагічны інстытут[1] і пачаў працаваць на Харкаўскім заводзе(руск.) бел. Рускага паравозабудаўнічага і механічнага таварыства(руск.) бел.. У 1903 годзе ён — інжынер на лініі Кітайска-Усходняй чыгункі(руск.) бел., якая будуецца, праз паўгода — загадчык тэхаддзела Паўночнага механічнага і кацельнага завода ў Санкт-Пецярбургу.

У 1906 Б. Р. Галёркін становіцца членам Пецярбургскага Камітэта РСДРП і становіцца прафесійным рэвалюцыянерам (нідзе не служыць).

У 1906 годзе быў арыштаваны і за ўдзел у рэвалюцыйным руху асуджаны на 1,5 гады зняволення. Прысуд апынуўся дзіўна мяккім, калі ўлічыць, што пры арышце некаторыя камітэтчыкі адстрэльваліся.

У заключэнні напісаў першую сваю навуковую працу «Тэорыя падоўжнага выгібу і ўжыванне яе да разліку канструкцый» (апублікавана ў 1909).

З 1909 года пачаў працаваць выкладчыкам у Пецярбургскім тэхналагічным інстытуце. У 1920 годзе абраны загадчыкам кафедры будаўнічай механікі і тэорыі пругкасці на механічным факультэце[1]. У 1924—1929 гадах выкладаў таксама ў ЛДУ.

У 1934 годзе атрымаў дзве вучоныя ступені: доктара тэхнічных навук і доктара матэматыкі, а таксама званне заслужанага дзеяча навукі і тэхнікі РСФСР.

У 1939 годзе пагадзіўся ўзначаліць кафедру будаўнічай механікі Ваеннага інжынерна-тэхнічнага ўніверсітэта ў Санкт-Пецярбургу. Удзельнічаў у абароне Ленінграда.

Кансультаваў праектаванне і будаўніцтва буйных гідраэлектрастанцый (Волхаўская ГЭС(руск.) бел., Днепрагэс(руск.) бел. і інш.) і цеплаэлектрастанцый ў СССР[1]. Па завяршэнні будаўніцтва Днепрагэс (1932) Б. Р. Галёркін — член Урадавай камісіі па яго прыёмцы. У 1936 ён быў прызначаны старшынёй камісіі па экспертызе праекта канструкцыі Палаца Саветаў у Маскве(руск.) бел..

Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені 1942 года[1]. Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна.

Памёр 12 ліпеня 1945 года. Пахаваны на Літаратарскіх мастках(руск.) бел. Волкаўскіх могілак(руск.) бел. Санкт-Пецярбурга

Навуковая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Навуковыя працы па будаўнічай механіцы і тэорыі пругкасці[1].

Барыс Галёркін распрацаваў метады рашэння дыферэнцыяльных раўнанняў тэорыі пругкасці: яго імем названы метад канчатковых элементаў(руск.) бел. матэматычнага аналізу, які ўжываецца для колькаснага і аналітычнага рашэння дыферэнцыяльных ўраўненняў у прыватных вытворных(руск.) бел..

Адзін са стваральнікаў тэорыі выгібу пласцінак.

Метады Галёркіна(руск.) бел. ўключаюць у сябе:

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • Собр. соч. Т. 1-2. — М., 1952-53.

Ушанаванне памяці[правіць | правіць зыходнік]

У гонар Б. Р. Галёркіна названы астэроід(укр.) бел.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Галёркин Борис Григорьевич // Биографический справочник — Мінск: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 134. — 737 с.
  2. А. П. Филин Очерки об ученых-механиках. М.: Издательский дом Стратегия, 2007. 784 с.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 6 Кн. 2: Усвея — Яшын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2003. — Т. 6. — 616 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0276-8.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Знешнія спасылкі