Берэнгар I

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Берэнгар (Берэнгарый) I Фрыульскі
італ.: Berengario
лац.: Berengarius
сцяг
маркграф Фрыўльскі
13 ліпеня 874 — 7 красавіка 924
Папярэднік: Унрах III
Пераемнік: марка скасавана
кароль Італіі
888 — 7 красавіка 924
Каранацыя: 888, Павія
Папярэднік: Карл III Тоўсты
Пераемнік: Радольфа II Бургундскі
11-ы Імператар Захаду
24 сакавіка 916 — 7 красавіка 924
Каранацыя: 24 сакавіка 916
Папярэднік: Людовік III Сляпы
Пераемнік: тытул знік
 
Нараджэнне: 850(0850)
Смерць: 7 красавіка 924(0924-04-07)
Верона
Род: Унрашыды
Бацька: Эбергард Фрыульскі
Маці: Гізела Франкская
Дзеці: дачка: Гізела

Берэнга́р (Берэнга́рый) I Фрыу́льскі (італ.: Berengario, лац.: Berengarius, 8507 красавіка 924) — маркграф Фрыуля з 874 года, кароль Італіі з 888 года, апошні імператар Захаду з 916 года, сын герцага Эбергарда Фрыульскага і Гізелы, дачкі Людовіка Набожнага.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Берэнгар і герцаг Гвіда Спалецкі ў канцы IX стагоддзя былі самымі магутнымі сеньёрамі ў Італіі. У той час, калі апошні дамагаўся заходне-франкскай кароны, спадзяючыся на свае вялікія ўладанні і роднасныя сувязі ў Франконіі, Берэнгар пасля звяржэння Карла Толстага ў выніку перамоў з італьянскімі магнатамі быў абраны італьянскім каралём у перыяд з 30 снежня 887 года па 6 снежня 888 года і каранаваны ў Павіі. Тым часам Гвіда вярнуўся з няўдалага паходу ў Францыю, пры Брэшыі ўступіць у бой з Берэнгарам і, хоць быў ім пераможаны, але да таго саслабіў яго, што Берэнгар павінен быў падпарадкавацца германскаму імператару Арнульфу.

Напачатку 889 года, аднак, Гвіда ўдаўся атрымаць значную перамогу над войскамі Берэнгара пры Трэбіі, і ён быў абраны каралём, а ў 891 годзе нават каранаваны імператарам. Паход Арнульфа да сцен Рыма не прынёс Берэнгару істотнай карысці; пасля хуткага адступлення нямецкага войска Берэнгар заключыў дагавор з Ламбертам, сынам памерлага Гвіда, па якім яны абодва падзялілі паміж сабой панаванне ў Італіі. Калі ж Ламберт, няўдала зваліўшыся з каня на паляванні, памёр (898 год), Берэнгару ўдалося авалодаць усёй Ламбардыяй. Неўзабаве, аднак, ён страціў увесь свой прэстыж, з прычыны таго, што не ў стане быў спыніць драпежніцкіх набегаў венграў і даць адпор арабам, якія ўварваліся ў Італію з поўдня. З гэтай прычыны італьянскія патрыцыі заклікалі Людовіка, караля Ніжняй Бургундыі, які ў 901 годзе быў каранаваны ў Рыме каралём Італіі.

Аднак пры зменлівасці, карысталюбстве і вераломстве італьянскіх сеньёраў месца моцнай каралеўскай уладзе не было, і Людовік ізноў быў выцеснены Берэнгарам, на якога Папа Ян X 24 сакавіка 916 года ўсклаў імператарскую карону. Але, з прычыны таго, што, па справядлівай заўвазе Ліўтпранда Крэмонскага, італьянцам заўсёды хацелася мець двух каралёў, каб пры дапамозе аднаго з іх трымаць у страху іншага, то праз некалькі гадоў ізноў утварылася партыя незадаволеных, на чале з зяцем самога Берэнгара, Адальбертам Іўрэйскім, жанатым на яго дачцы Гізеле, і архібіскупам Ламбертам Міланскім, якія заклікалі на дапамогу (919 год) караля Рудольфа II Бургундскага. Пацярпеўшы ад апошняга 29 ліпеня 923 года рашучае паражэнне, Берэнгар заклікаў венграў, чым канчаткова паадштурхваў ад сябе сваіх прыхільнікаў. Берэнгар быў па-здрадніцку забіты 7 красавіка 924 года.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Пры напісанні гэтага артыкула выкарыстоўваўся матэрыял з Энцыклапедычнага слоўніка Бракгаўза і Ефрона (1890—1907).
Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg Імператары Свяшчэннай Рымскай імперыі (да Атона I — «рымскія імператары») (800—1806)
Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg
800 814 840 843 855 875 877 881 887 891
   Карл I Людовік I  —  Лотар I Людовік II Карл II  —  Карл III  —    
891 894 898 899 901 905 915 924 962 973 983
   Гвіда Ламберт Арнульф  —  Людовік III  —  Берэнгар I  —  Атон I Атон II   
983 996 1002 1014 1024 1027 1039 1046 1056 1084 1105 1111 1125 1133 1137 1155
    —  Атон III  —  Генрых II  —  Конрад II  —  Генрых III  —  Генрых IV  —  Генрых V  —  Лотар II  —    
1155 1190 1197 1209 1215 1220 1250 1312 1313 1328 1347 1355 1378 1410
   Фрыдрых I Генрых VI  —  Атон IV  —  Фрыдрых II  —  Генрых VII  —  Людвіг IV  —  Карл IV  —    
1410 1437 1452 1493 1508 1519 1530 1556 1564 1576 1612 1619 1637
   Жыгімонт Фрыдрых III Максіміліян I Карл V Фердынанд I Максіміліян II Рудольф II Маціяс Фердынанд II   
1637 1657 1705 1711 1740 1742 1745 1765 1790 1792 1806
   Фердынанд III Леапольд I Іосіф I Карл VI  —  Карл VII Франц I Іосіф II Леапольд II Франц II   

Каралінгі — Саксонская дынастыя — Салічная дынастыя — Гогенштаўфены — Вітэльсбахі — Габсбургі