Ваенны саветнік
Ваенны саветнік — стацкі класны чын VI класа ў Табелі аб рангах. У пачатку XX стагоддзя практычна не прысвойваўся. Правам прысваення дадзенага чыну карысталіся выключна вайсковы міністр, галоўнаўпраўляючы марскім міністэрствам (адміралцействам) і камандуючыя асобнымі ваенізаванымі карпусамі.
Па статуце быў ніжэй за стацкага саветніка і вышэй за надворнага саветніка, тытулаваўся «ваша высокаблагароддзе». Быў роўны па прававым становішчы калежскаму саветніку, аднак даваў шэраг прывілеяў, збліжаўшых яго па статусе са званнем палкоўніка. Па дадзеным чыне надавалася нашчадкавае дваранства, для атрымання якога ў іншых грамадзянскіх ведамствах з 1845 года трэба было выслужыць чын стацкага саветніка (з 1856 года — сапраўднага стацкага саветніка), службовец мог быць прадстаўлены да ордэна за вайсковыя заслугі (гэта значыць з мячамі, мячамі і бантам). Акрамя таго, ваенныя саветнікі маглі вырабляцца як у стацкія саветнікі, так і ў генерал-маёры, гэта значыць праз адзін клас, у тым ліку і ў парадку заахвочвання — пры адстаўцы, што было недаступна калежскім саветнікам вайсковага ведамства. Некаторы час існаваў таксама чын ваеннага советніка V класа (тытулаваўся «ваша высакароддзе»), які з'явіўся з-за жадання вайсковых службоўцаў захаваць перавагі чыну ваеннага саветніка (асабліва — магчымасць вытворчасці ў генералы) пры вытворчасці ў наступны чын стацкага саветніка. У яго жа вырабляліся пазней і некаторыя тэхнічныя спецыялісты з ліку штаб-афіцэраў, напрыклад штаб-афіцэры корпуса інжынераў-механікаў адміралцейства, у тым выпадку, калі яны мелі права на паскораную вытворчасць у чын або званне IV класа (пасля ўсяго трох гадоў выслугі).
Апроч вайсковага ведамства чын ваеннага саветніка некаторы недоўгачасовы час выкарыстоўваўся і ў некаторых іншых ведамствах, напрыклад у дэпартаменце паліцыі міністэрства ўнутраных спраў, а таксама ў некаторых ваенізаваных карпусах.
| Чыны Табеля аб рангах | |
|---|---|
| I ранг | |
| II ранг |
Правадзейны таемны саветнік — Віцэ-Канцлер; Генерал ад інфантэрыі (да 1763, з 1796) — Генерал ад кавалерыі (да 1763, з 1796) — Генерал-фельдцэйхмайстар у артылерыі (да 1763) — Генерал-аншэф (1763—1796) — Генерал ад артылерыі (з 1796) — Інжынер-генерал (з 1796) — Адмірал; Обер-камергер — Обер-гофмаршал — Обер-шталмайстар — Обер-егермайстар — Обер-гофмайстар — Обер-шенк — Обер-цырымоніймайстар (з 1844) — Обер-форшнейдар (з 1856) |
| III ранг |
Таемны саветнік (з 1724); Генерал-лейтэнант (да 1741, пасля 1796) — Генерал-паручнік (1741—1796) — Віцэ-адмірал — Генерал-крыгскамісар па забеспячэнні (да 1884); Гофмаршал — Гофмайстар — Шталмайстар — Егермайстар, званне — Обер-цырымоніймайстар (з 1800) — Обер-форшнейдар
|
| IV ранг |
Таемны саветнік (1722—1724) — Правадзейны стацкі саветнік (з 1724); Генерал-маёр — падпалкоўнік гвардыі (з 1748) — Генерал ад фартыфікацыі (1741—1796) — Шаўтбенахт на флоце (1722—1740) — Контр-адмірал на флоце (з 1740) — Обер-штэр-крыгскамісар па забеспячэнні (да 1884); Камергер (з 1737)
|
| V ранг |
Стацкі саветнік; Брыгадзір (1722—1796) — Капітан-камандор (1707—1732, 1751—1764, 1798—1827) — прэм'ер-маёр гвардыі (1748—1798) — Штэр-крыгскамісар па забеспячэнні (да 1884); Цырымоніймайстар (з 1800) — Камер-юнкер (з 1800)
|
| VI ранг |
Калежскі саветнік — Ваенны саветнік; Палкоўнік — Капітан 1-га рангу на флоце — секунд-маёр гвардыі (1748—1798) — палкоўнік гвардыі (з 1798) — Обер-крыгскамісар па забеспячэнні (да 1884); Камер-фур'ер (да 1884) — Камергер (да 1737)
|
| VII ранг |
Надворны саветнік; Падпалкоўнік — Вайсковы старшына ў казакоў (з 1884) — Капітан 2-га рангу на флоце — капітан гвардыі ў пяхоце — ротмістр гвардыі ў кавалерыі — Крыгскамісар па забеспячэнні (да 1884); няма
|
| VIII ранг |
Калежскі асэсар; Прэм'ер-маёр і секунд-маёр (1731—1798) — Маёр (1798—1884) — Капітан (з 1884) — Ротмістр у кавалерыі (з 1884) — Вайсковы старшына ў казакоў (1796—1884) — Есаул у казакоў (з 1884) — Капітан 3-га рангу на флоце (1722—1764) — Капітан-лейтэнант на флоце (1907—1911) — Старшы лейтэнант на флоце (1912—1917) — штабс-капітан гвардыі (з 1798); Тытулярны камергер
|
| IX ранг |
Тытулярны саветнік; Капітан у пяхоце (1722—1884) — Штабс-капітан у пяхоце (з 1884) — Паручнік гвардыі (з 1730) — Ротмістр у кавалерыі (1798—1884) — Штабс-ротмістр у кавалерыі (з 1884) — Есаул у казакоў (1798—1884) — Пад'есаул у казакоў (з 1884) — Капітан-паручнік на флоце (1764—1798) — Капітан-лейтэнант на флоце (1798—1885) — Лейтэнант на флоце (1885—1906, з 1912) — Старшы лейтэнант на флоце (1907—1911); Камер-юнкер (да 1800) — Гофкур'ер
|
| X ранг |
Калежскі сакратар; Капітан-паручнік у пяхоце (1730—1797) — Штабс-капітан у пяхоце (1797—1884) — Секунд-ротмістр у кавалерыі (да 1797) — Штабс-ротмістр у кавалерыі (1797—1884) — Паручнік (з 1884) — Падпаручнік гвардыі (з 1730) — Пад'есаул у казакоў (да 1884) — Сотнік у казакоў (з 1884) — Лейтэнант на флоце (1722—1885) — Мічман на флоце (з 1884); няма
|
| XI ранг |
Карабельны сакратар (па 1834); Карабельны сакратар на флоце (да 1764); няма
|
| XII ранг |
Губернскі сакратар; Паручнік (1730—1884) — Падпаручнік у пяхоце (з 1884) — Карнет у кавалерыі (з 1884) — Прапаршчык гвардыі (1730—1884) — Сотнік у казакоў (да 1884) — Харунжы ў казакоў (з 1884) — Унтэр-лейтэнант на флоце (1722—1732) — Мічман на флоце (1796—1884); Камердынер — Мундшэнк — Тафельдэкер — Кандытар
|
| XIII ранг |
Кабінецкі рэгістратар — Правінцыйны сакратар — Сенацкі рэгістратар (з 1764) — Сінодскі рэгістратар (з 1764); Падпаручнік у пяхоце (1730—1884) — Прапаршчык у пяхоце (з 1884, толькі ў ваенны час) — Секунд-паручнік у артылерыі (1722—1796) — Гардэмарын на флоце (1860—1882)>; няма
|
| XIV ранг |
Калежскі рэгістратар; Фендрык у пяхоце (1722—1730) — Прапаршчык у пяхоце (1730—1884) — Карнет у кавалерыі (да 1884) — Багнет-юнкер у артылерыі (1722—1796) — Харунжы ў казакоў (да 1884) — Мічман на флоце (1732—1796); няма
|
