Вайна шостай кааліцыі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Вайна Шостай кааліцыі
Напалеонаўскія войны
MoshkovVI SrazhLeypcigomGRM.jpg
Бітва народаў пад Лейпцыгам. У. І. Машкоў, 1815
Дата 18131814
Месца Прусія, Саксонія, правінцыя Шампань (Францыя)
Вынік Перамога кааліцыі (Парыжскі мір)
Cупраціўнікі
Flag of Russia.svg Расійская імперыя

Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Прусія
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Аўстрыйская імперыя
Сцяг Швецыі Швецыя
Flag of the United Kingdom.svg Вялікабрытанія
Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg Іспанія
і інш. дзяржавы

Сцяг Францыі Францыя

Flag of the Confederation of the Rhine.svg Рэйнскі саюз[1]
Flag of Poland (with coat of arms).svg Варшаўскае герцагства
Flag of the Napoleonic Kingdom of Italy.svg Каралеўства Італія
Flag of the Kingdom of Naples (1811).svg Неапалітанскае каралеўства
Сцяг Даніі Данія
Шаблон:Сцяг Гельветычнай рэспублікі Гельветычная рэспубліка

Камандуючыя
Расія М. І. Кутузаў

Расія Барклай-дэ-Толі
Расія П. Вітгенштэйн
Аўстрыйская імперыя К. Шварцэнберг
Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Г. Блюхер
Швецыя кронпрынц Карл
Вялікабрытанія А. Велінгтан

Imperial Standard of Napoléon I.svg Напалеон I

Францыя Н. Ш. Удзіно
Францыя Л. Н. Даву
Францыя Я. Багарнэ
Flag of Poland (with coat of arms).svg Ю. Панятоўскі
Flag of the Kingdom of Naples (1811).svg І. Мюрат

Сілы бакоў
У цэнтр. Еўропе:
больш 500 тыс. салдат,
з якіх 175 тыс. рускіх,
170 тыс. прусакоў,
110 тыс. аўстрыйцаў,
18 тыс. шведаў
1380 прылад
У цэнтр. Еўропе:
440 тыс. салдат
1180 прылад
Ваенныя страты
81 800 забітых і памерлых ад ран[2]
Рэвалюцыйныя і Напалеонаўскія войны
Napoleon Bonaparte logo.png 

Шаблон:Бітвы Шостай Кааліцыі Вайна Шостай кааліцыі — вайна кааліцыі еўрапейскіх дзяржаў супраць Напалеонаўскай Францыі і яе саюзнікаў. Антыфранцузская кааліцыя склалася пасля знішчэння Вялікай арміі Напалеона ў Расіі падчас Рускай кампаніі 1812 года.

Напачатку 1813 года вайну супраць Напалеона ў цэнтральнай Еўропе вяла толькі Расія. У кааліцыю з Расіяй у сакавіку 1813 увайшла Прусія, затым улетку таго ж гады ўступілі Англія, Аўстрыя і Швецыя, а пасля разгрому Напалеона ў Бітве народаў пад Лейпцыгам у кастрычніку 1813 года да кааліцыі далучыліся германскія дзяржавы Вюртэмберг і Баварыя. Незалежна з Напалеонам на Пірэнейскім паўвостраве ваявалі Іспанія, Партугалія і Англія. Актыўныя баявыя дзеянні вяліся на працягу года з мая 1813 да красавіка 1814 года з 2-месячным перамір'ем улетку 1813-га.

У 1813 годзе вайна супраць Напалеона вялася з пераменным поспехам на тэрыторыі Германіі, галоўным чынам у Прусіі і Саксоніі. У 1814 годзе баявыя дзеянні перамясціліся на тэрыторыю Францыі і завяршыліся да красавіка 1814-га ўзяццем Парыжа і адрачэннем Напалеона ад улады.

Нямецкая гістарыяграфія вылучае ў самастойны эпізод гэтай вайны Вызваленчую вайну ў Германіі, якая аказала вырашальны ўплыў на стварэнне праз паўстагоддзя Другога Рэйха.

Зноскі

  1. Германскія дзяржавы, якія першапачаткова былі на боку Францыі да канца 1813 перайшлі на бок саюзнікаў.
  2. Па падліках у : Bodart G. Losses of life in modern wars. Austria-Hungary; France. — London., 1916.

Шаблон:Напалеон I Шаблон:Падзеі напалеонаўскай эпохі