Вануату

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Вануату
бісл.: Ripablik blong Vanuatu
фр.: République du Vanuatu
англ.: Republic of Vanuatu
Вануату Герб Вануату
Сцяг Вануату Герб Вануату

Каардынаты: 16°38′00″ пд. ш. 168°01′00″ у. д. / 16.633333° пд. ш. 168.016667° у. д. (G) (O) (Я)

Vanuatu-Pos.png
Дэвіз: «Long God Yumi Stanap»
Гімн: «Yumi, Yumi, Yumi»
Дата незалежнасці 30 ліпеня 1980 (ад Францыі і Вялікабрытаніі)
Афіцыйныя мовы біслама, англійская, французская
Сталіца Порт-Віла
Найбуйнейшыя гарады Порт-Віла
Форма кіравання Парламенцкая рэспубліка
Прэзідэнт
Прэм'ер-міністр
Іолу Абіл
Сата Кілман
Плошча
• Усяго
161-я ў свеце
12 190 км²
Насельніцтва
• Ацэнка (2009)
Шчыльнасць

243 304[1] чал. (188-я)
19,7 чал./км²
ВУП
  • Разам (2008)
  • На душу насельніцтва

$998 млн[2]  (181-ы)
$4 251[2]
Валюта Вату (VUV)
Інтэрнэт-дамен .vu
Тэлефонны код +678
Часавы пояс +11
Vanuatu map be.png

Вануату афіц. Рэспубліка Вануату (бісл.: Ripablik blong Vanuatu, фр.: République du Vanuatu, англ.: Republic of Vanuatu)  — ціхаакіянская дзяржава ў Меланезіі. Мяжуе на поўначы з тэрытарыяльнымі водамі Саламонавых Астравоў, на захадзе з эканамічнай зонай Аўстраліі, на паўднёвым захадзе з тэрытарыяльнымі водамі Новай Каледоніі, на ўсходзе — з тэрытарыяльнымі водамі Фіджы. Працягласць прыбярэжнай паласы — 2528 км. Рэспубліка Вануату размешчана на 83 астравах архіпелага Новыя Гебрыды. Агульная плошча сушы — 12 190 км². Насельніцтва Вануату — 215446 чал. (2008). Сталіца — Порт-Віла. Першым востравам, заўважаным еўрапейцамі, стаў Эспірыту-Санта, адкрыты іспанскім мараплаўцам Педра Фернандэсам Кіросам у 1606 годзе і прыняты за частку «невядомай Паўднёвай зямлі». У 1906 годзе астравы сталі кандамініумам Брытаніі і Францыі пад назвай «Новыя Гебрыды». 30 ліпеня 1980 г. астравы атрымалі незалежнасць пад назвай «Рэспубліка Вануату». Вануату — сябра ААН, Садружнасці нацый, Франкафоніі, Паўднёваціхаакіянскай камісіі і Форума ціхаакіянскіх астравоў.

Гімн Yumi, Yumi, Yumi.

Прырода[правіць | правіць зыходнік]

Дзяржаўны лад і палітыка[правіць | правіць зыходнік]

Згодна з Канстытуцыяй 1980, Вануату — парламенцкая рэспубліка. Кіраўнік дзяржавы — прэзідэнт, абіраецца парламентам тэрмінам на 5 гадоў.

Заканадаўчая ўлада належыць аднапалатнаму парламенту — Нацыянальнаму сходу, які складаецца з 52 членаў і абіраецца насельніцтвам тэрмінам на 4 гады. Выбарчым правам надзелены ўсе грамадзяне, якія дасягнулі 18-гадовага ўзросту. Выканаўчая ўлада ажыццяўляецца ўрадам на чале з прэм'ер-міністрам, які абіраецца парламентам з ліку дэпутатаў. Склад кабінета міністраў прызначаецца прэм'ер-міністрам таксама з членаў Нацыянальнага сходу.

Вышэйшая судовая ўлада — Вярхоўны суд. Яго старшыня прызначаецца прэзідэнтам краіны пасля кансультацыі з прэм'ер-міністрам і лідэрам апазіцыі, а тры суддзі — па рэкамендацыі Юрыдычнай камісіі.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел[правіць | правіць зыходнік]

На працягу чатырох гадоў пасля падпісання канвенцыі 1906 г. аб стварэнні кандамініума на Новых Гебрыдах адсутнічала адміністрацыйнае дзяленне, а разгляд розных спраў з удзелам меланезійцаў ажыццяўляў не агульны суд, а Ваенна-марская камісія[3]. У 1911 г. былі зроблены першыя крокі па правядзенні адміністрацыйнай рэформы. У выніку ў 1912 г. на некаторых астравах Новых Гебрыдаў былі прызначаны прадстаўнікі рэзідэнт-камісараў (за выключэннем вострава Эфатэ), якія сачылі за працаўладкаваннем, разглядалі розныя скаргі ад насельніцтва. Брытанскія прадстаўнікі былі накіраваны на астравы Тана і Эспірыту-Санта, французскія — на астравы Малекула і Пентэкост[3]. У 1985 г. была праведзена чарговая адміністрацыйная рэформа, вынікам якой стала скасаванне чатырох акругаў і стварэнне адзінаццаці астраўных саветаў.

З 1994 г. Рэспубліка Вануату падзяляецца на 6 правінцый. Назвы правінцый утвораны з першых складоў або літар асноўных астравоў, якія ўваходзяць у склад правінцыі.

Правінцыя Назва на англійскай мове Плошча (км²) Насельніцтва (2000 год) Адміністрацыйны цэнтр
Малампа Malampa 2 779 36 100 Лакатора
Пенама Pénama 1 198 28 960 Лангана
Санма Sanma 4 248 32 340 Луганвіл
Тафеа Tafea 1 628 27 530 Ісангел
Торба Torba 882 7 870 Сола
Шэфа Shéfa 1 455 45 280 Порт-Віла
Усяго 12 190 178 080


Зноскі

  1. (2009)."2009 Census Household Listing Counts" (.PDF). Vanuatu National Statistics Office. Праверана 6 студзеня 2010.
  2. 2,0 2,1 Vanuatu. International Monetary Fund. Архівавана з першакрыніцы 11 жніўня 2011. Праверана 1 кастрычніка 2009.
  3. 3,0 3,1 Tufala Gavman. Reminisces from the Anglo-French Condominium of the New Hebrides / Brian J. Bresnihan, Keith Woodward, editors. — Suva, Fiji: Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific, 2002. — Р. 26. — ISBN 982-02-0342-2

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Дадатковыя публікацыі[правіць | правіць зыходнік]

Вікіпедыя

Вікіпедыя мае раздзел, напісаны
Nambawan Pej

Спасылкі на англійскай мове[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Вануату ў тэмах Шаблон:Астравы Вануату