Васілёк

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Васілёк
Centaurea-jacaea.JPG
Васілёк лугавы (Centaurea jacea)
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Centaurea

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на ВікіСховішчы
ITIS   36950
NCBI   41503
EOL   59386
GRIN   g:2232
IPNI   330045-2

Васілёк (Centaurea) — род травяністых раслін сямейства Астравыя (Asteraceae).[3]

Паходжанне назвы[правіць | правіць зыходнік]

Лацінская назва роду паходзіць ад імя міфічнай істоты кентаўра Хірона, які лічыўся адным з лепшых лекараў. Па іншай версіі, гэтая назва, якая было ў карыстанні яшчэ пры Гіпакраце, ўтворана ад грэч.: κεντέω — калоць і ταῦρος — бык і азначае «які коле быкоў».[4]

Паколькі з пункту гледжання Міжнароднага кодэкса батанічнай наменклатуры назвы раслін, апублікаваныя да 1 мая 1753 года, не лічацца сапраўды апублікаванымі, Ліней фармальна з'яўляецца аўтарам гэтай назвы і навуковая назва роду запісваецца як Centaurea L..

Паходжанне[правіць | правіць зыходнік]

Большасць відаў гэтага роду мае паўднёва-еўрапейскае паходжанне.[4]

Арэал і біялогія[правіць | правіць зыходнік]

Сустракаецца амаль усюды ў Еўропе сярод пасеваў, асабліва ў жыце. У Беларусі 11 відаў[5]: васілёк сіні (Centaurea cyanus), Centaurea depressa, васілёк раскідзісты (Centaurea diffusa), Centaurea iberica, васілёк лугавы (Centaurea jacea), Centaurea pannonica, васілёк фрыгійскі (Centaurea phrygia), Centaurea pseudomaculosa, Centaurea rhenana, Centaurea scabiosa, Centaurea solstitialis[6].

Квітнеюць у чэрвені-верасні[7].

Значэнне і ўжыванне[правіць | правіць зыходнік]

Васількі з'яўляюцца меданосамі, а таксама часта выкарыстоўваюцца як дэкаратыўныя расліны.[3]

У медыцыне выкарыстоўваецца васілёк сіні (Centaurea cyanus), яго кветкі валодаюць мачагонным дзеяннем, прымяняюцца пры ацёках, звязаных з хваробамі нырак.

Васількі выкарыстоўваюцца ў касметыцы.

Класіфікацыя[правіць | правіць зыходнік]

Налічваецца 350—500 відаў васілька. Некаторыя з іх:

Сімволіка[правіць | правіць зыходнік]

З 1968 года васілёк сіні з'яўляецца нацыянальнай кветкай Эстоніі.

Галерэя[правіць | правіць зыходнік]

Валошкі ў выяўленчым мастацтве[правіць | правіць зыходнік]

Фатаграфіі васількоў[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Выкарыстоўваецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. 3,0 3,1 Лекарственные растения и и их применение. Изд. 5-5, перераб. и доп. «Наука и техника». Мн., 1974. 592 с. с ил. (АН БССР. Ин-т эксперим. ботаники им. В. Ф. Купревича)
  4. 4,0 4,1 Черепанов С. К., Цвелёв Н. Н., Клоков М. В., Сосновский Д. И. Род 1624. Василёк — Centaurea // Флора СССР. В 30-ти томах / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Редакторы тома Е. Г. Бобров и С. К. Черепанов. — М.—Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1963. — Т. XXVIII. — С. 370—579. — 653 с. — 2200 экз.
  5. Чорным шрыфтом выдзелены самыя распаўсюджаныя віды
  6. База «Расліны Беларусі»
  7. Василёк (руск.) 
  8. 8,0 8,1 8,2 Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский…

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский ботанический словарь / А. И. Киселевский. — Минск: Наука и техника, 1967. — 159 с.
  • Лекарственные растения и и их применение. Изд. 5-5, перераб. и доп. «Наука и техника». Мн., 1974. 592 с. с ил. (АН БССР. Ин-т эксперим. ботаники им. В. Ф. Купревича)
  • Черепанов С. К., Цвелёв Н. Н., Клоков М. В., Сосновский Д. И. Род 1624. Василёк — Centaurea // Флора СССР. В 30-ти томах / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Редакторы тома Е. Г. Бобров и С. К. Черепанов. — М.—Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1963. — Т. XXVIII. — С. 370—579. — 653 с. — 2200 экз.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]