Васілёк
| Васілёк | |||||||||||||||||||
 Васілёк лугавы (Centaurea jacea) |
|||||||||||||||||||
| Навуковая класіфікацыя | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
прамежныя рангі
|
|||||||||||||||||||
| Міжнародная навуковая назва | |||||||||||||||||||
|
Centaurea |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
Васілёк (Centaurea jacea) — род травяністых раслін сямейства Астравыя (Asteraceae).[3]
Змест |
Паходжанне назвы [правіць]
Лацінская назва роду паходзіць ад імя міфічнай істоты кентаўра Хірона, які лічыўся адным з лепшых лекараў. Па іншай версіі, гэтая назва, якая было ў карыстанні яшчэ пры Гіпакраце, ўтворана ад грэч. κεντέω — калоць і ταῦρος — бык і азначае «які коле быкоў».[4]
Паколькі з пункту гледжання Міжнароднага кодэкса батанічнай наменклатуры назвы раслін, апублікаваныя да 1 мая 1753 года, не лічацца сапраўды апублікаванымі, Ліней фармальна з'яўляецца аўтарам гэтай назвы і навуковая назва роду запісваецца як Centaurea L..
Паходжанне [правіць]
Большасць відаў гэтага роду мае паўднёва-еўрапейскае паходжанне.[4]
Арэал і біялогія [правіць]
Сустракаецца амаль усюды ў Еўропе сярод пасеваў, асабліва ў жыце. У Беларусі 11 відаў[5]: Centaurea cyanus (Васілёк сіні), Centaurea depressa, Centaurea diffusa, Centaurea iberica, Васілёк лугавы (Centaurea jacea), Centaurea pannonica, Centaurea phrygia, Centaurea pseudomaculosa, Centaurea rhenana, Centaurea scabiosa, Centaurea solstitialis.[6]
Квітнеюць у чэрвені-верасні.[7]
Значэнне і ўжыванне [правіць]
Васількі з'яўляюцца меданосамі, а таксама часта выкарыстоўваюцца як дэкаратыўныя расліны.[3]
У медыцыне выкарыстоўваецца васілёк сіні (Centaurea cyanus), яго кветкі валодаюць мачагонным дзеяннем, прымяняюцца пры ацёках, звязаных з хваробамі нырак.
Васількі выкарыстоўваюцца ў касметыцы.
Класіфікацыя [правіць]
Налічваецца 350—500 відаў васілька. Некаторыя з іх:
- Centaurea albonitens
- Centaurea americana
- Centaurea aspera
- Centaurea atacamensis
- Centaurea ×aurata
- Centaurea calcitrapa
- Centaurea cineraria
- Centaurea collina
- Centaurea cyanus L. — Васілёк сіні.
- Centaurea dealbata Willd..
- Centaurea debeauxii
- Centaurea depressa
- Centaurea diffusa Lam. — Васілёк раскідзісты[8]
- Centaurea glaberrima
- Centaurea gymnocarpa
- Centaurea iberica
- Centaurea imperialis
- Centaurea jacea L. — Васілёк лугавы
- Centaurea macrocephala Muss.Puschk. ex Willd..
- Centaurea margaritalba
- Centaurea melitensis
- Centaurea ×moncktonii
- Centaurea montana
- Centaurea nigra
- Centaurea nigrescens
- Centaurea orientalis
- Centaurea pallescens
- Centaurea ragusina
- Centaurea rothrockii
- Centaurea rutifolia
- Centaurea sadleriana Janka.
- Centaurea scabiosa L. — Васілёк шурпаты[8]
- Centaurea solstitialis L. — Васілёк сонечны[8]
- Centaurea stoebe
- Centaurea sulphurea
- Centaurea transalpina
- Centaurea triumfettii
- Centaurea uniflora
- Centaurea verbascifolia
- Centaurea virgata
Сімволіка [правіць]
З 1968 года васілёк сіні з'яўляецца нацыянальнай кветкай Эстоніі.
Галерэя [правіць]
Валошкі ў выяўленчым мастацтве [правіць]
-
Сяргей Осіпаў. Васількі. 1976
-
Ігар Грабар. Групавы партрэт з васількамі. 1914
Фатаграфіі васількоў [правіць]
Зноскі
- ↑ Выкарыстоўваецца таксама назва Пакрытанасенныя.
- ↑ Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Двухдольныя».
- ↑ 3,0 3,1 Лекарственные растения и и их применение. Изд. 5-5, перераб. и доп. «Наука и техника». Мн., 1974. 592 с. с ил. (АН БССР. Ин-т эксперим. ботаники им. В. Ф. Купревича)
- ↑ 4,0 4,1 Черепанов С. К., Цвелёв Н. Н., Клоков М. В., Сосновский Д. И. Род 1624. Василёк — Centaurea // Флора СССР. В 30-ти томах / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Редакторы тома Е. Г. Бобров и С. К. Черепанов. — М.—Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1963. — Т. XXVIII. — С. 370—579. — 653 с. — 2200 экз.
- ↑ Чорным шрыфтом выдзелены самыя распаўсюджаныя віды
- ↑ База «Расліны Беларусі»
- ↑ Василёк (руск.)
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский…
Літаратура [правіць]
- Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский ботанический словарь / А. И. Киселевский. — Минск: Наука и техника, 1967. — 159 с.
- Лекарственные растения и и их применение. Изд. 5-5, перераб. и доп. «Наука и техника». Мн., 1974. 592 с. с ил. (АН БССР. Ин-т эксперим. ботаники им. В. Ф. Купревича)
- Черепанов С. К., Цвелёв Н. Н., Клоков М. В., Сосновский Д. И. Род 1624. Василёк — Centaurea // Флора СССР. В 30-ти томах / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Редакторы тома Е. Г. Бобров и С. К. Черепанов. — М.—Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1963. — Т. XXVIII. — С. 370—579. — 653 с. — 2200 экз.
Спасылкі [правіць]
- Васілёк: інфармацыя на сайце GRIN
- Васілёк: інфармацыя на сайце «Энцыклапедыя жыцця» (EOL)
 |
Гэта пачатак артыкула па біялогіі. Вы можаце дапамагчы праекту, выправіўшы і дапоўніўшы яго. |
