Вогнішча

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Традыцыйнае вогнішча студэнтаў (Aggie Bonfire) в College Station, США

Вогнішча — кантралюемы агонь. Уяўляе сабою падпаленыя драўляныя матэрыялы (бярвенне, палены, дровы, галлё), складзеныя асаблівым чынам, звычайна на адкрытым паветры. Можа насіць рытуальнае і прапагандысцкае (напрыклад піянерскае вогнішча) значэнне. Ва ўтылітарных мэтах выкарыстоўваецца для асвятлення і абагравання, прыгатавання ежы, адпужвання дзікіх жывёл, для тэхналагічных працэсаў (выраб вугля, абпал керамікі і г.д.), для знішчэння смецця, а таксама для сігналізацыі і арыентавання (напрыклад, пасадка самалёта ў адсутнасці ўладкаванай узлётна-пасадачнай паласы).

Цяпер для развядзення вогнішчаў заканадаўствам прад'яўляецца шэраг патрабаванняў, напрыклад старанна абранае месца, у якім немагчыма выпадковае ўзгаранне травы ці леса.

Рытуальнае вогнішча[правіць | правіць зыходнік]

Традыцыйнае вогнішча на Юханус, пушчаны па вадзе. (Лапеэнранта, Фінляндыя)

Вогнішча часта было і працягвае заставацца рытуальнай формай. Яно — неад'емная частка шматлікіх каляндарных, а таксама сямейных, гаспадарчых, лячэбных і іншых абрадаў. Вялікая частка вогнішчаў прымеркавана да свят вяснова-летняга цыклу (ад Масленіцы да Пятрова дня), радзей іх паляць у іншы час (увосень, пад Ражство ці Новы год).

Вогнішча, гатовае да падпальвання

Каляндарнае вогнішча ўяўляе сабою:

  1. груду гаручага матэрыялу (уласна вогнішча),
  2. жэрдка (часта з умацаванымі на ёй прадметамі, напрыклад колам [1]), ссечанае дрэва, пучок галінак ці зеляні,
  3. факелы ці прадметы, іх што імітуюць,
  4. падпаленыя стрэлы ці «шайбы».

Апроч стацыянарных вогнішчаў практыкуецца катанне па зямлі падпаленых колаў, бочак бярвення, а таксама пусканне вогнішча па вадзе (напрыклад, у Фінляндыі на Юханус). Найбольш характэрным для агульнасельскіх вогнішчаў з'яўляецца спалучэнне некалькіх формаў.

Каляндарным вогнішчам надаецца сэнс ачышчальнага дзеяння. Гэта прыкметна па звычаю спальваць у вогнішчы рэшткі рытуальнай ежы, культурных раслін, усе прадметы, якія выйшлі з ужывання, нават тыя, якія не гараць. Для некаторых відаў каляндарных вогнішчаў ачышчальнае значэнне было пануючым: такія ўсходнебалканскія сакавіцкія вогнішчы, калі людзі чысцілі двары і сады і спальвалі смецце. [2]

Галерэя[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]