Вольны горад Кракаў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Вольны горад Кракаў
(Кракаўская рэспубліка)

Wolne, Niepodległe i Ściśle Neutralne Miasto Kraków z Okręgiem

Flag of the Duchy of Warsaw.svg
1815 – 1846


Flag grand duchy of krakow.jpg
Flag of Krakow.svg Herb wolnego miasta krakowa.jpg
Сцяг Кракава Герб Кракава
Rzeczpospolita Krakowska 1815.png
Тэрыторыя Вольнага горада Кракава на стыку Прусіі, Расіі і Аўстрыі
Сталіца Кракаў
Найбуйнейшыя гарады Кракаў, Хжануў, Тжэбіня, Нова Гура
Мова польская мова
Рэлігія Рымска-каталіцкая царква
Валюта Польскі злоты
Плошча 1,164 кв.км (1815 год)
Насельніцтва 95 000 чал (1815)
146 000 (1843)
Гісторыя
 - 3 мая 1815 Венскі кангрэс
 - 29 лістапада 1830 Паўстанне 1830—1831 гадоў
 - 16 лістапада 1846 Кракаўскае паўстанне
Сцяг Польшчы Гісторыя Польшчы
Герб Польшчы

Дагістарычная Польшча (да 877)

Гнезненская Польшча (877—1025)

Каралеўства Польскае (1025—1385)

Кракаўская Польшча (1320—1569)

Рэч Паспалітая (1569—1795)

Падзелы Рэчы Паспалітай (1772—1795)

Варшаўскае герцагства (1807—1815)

Царства Польскае (1815—1915)

Кракаўская рэспубліка (1815—1846)

Вялікае Княства Пазнанскае (1815—1919)

Рэгенцкае каралеўства Польшча (1916—1918)

Польская Рэспубліка (1918—1939)

Генерал-губернатарства (1939—1945)

Польская Народная Рэспубліка (1944—1989)

Рэспубліка Польшча (з 1989)


Партал «Польшча»

Вольны незалежны і строга нейтральны горад Кракаў з акругай (польск.: Wolne Miasto Kraków) альбо Кра́каўская рэспу́бліка (польск.: Rzeczpospolita Krakowska) — створаная паводле ўмоў Венскага кангрэсу горад-дзяржава пад кантролем трох суседзяў: Расійскай імперыі, Прусіі і Аўстрыі. Была ўтвораная 18 кастрычніка 1815 з паўднёвай часткі Варшаўскага княства і напачатку мела абмежаваную ўнутраную аўтаномію.

У 1833 годзе дзяржавы-апякункі навязалі Кракаву новую канстытуцыю, якая фактычна пераўтварыла яго ў пратэктарат. У 18361846 Вольны горад Кракаў быў акупаваны аўстрыйскімі войскамі. Па здушэнні Кракаўскага паўстання тэрыторыя Кракаўскай рэспублікі была анэксаваная Аўстрыйскай імперыяй.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Кракаўская рэспубліка // БЭ ў 18 тамах. Т.8, Мн., 1999, С.445
  • Janina Bieniarzówna, Jan M. Małecki i Józef Mitkowski (red.) Dzieje Krakowa, t.3 (Kraków w latach 1796—1918), Kraków 1979.
  • W. Tokarz, Wolne Miasto Kraków, w: Polska, jej dzieje i kultura. Od czasów najdawniejszych do chwili obecnej, Warszawa 1927.
  • A. Lewak, Rzeczpospolita Krakowska, w: Polska, jej dzieje i kultura. Od czasów najdawniejszych do chwili obecnej, Warszawa 1927.
  • A. Chwalba, Historia Polski 1795—1918, Kraków 2000.
  • A. Jakimyszyn, Żydzi krakowscy w dobie Rzeczypospolitej Krakowskiej, Kraków-Budapeszt 2008.
  • Ziemia chrzanowska i Jaworzno, Kraków 1969.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]