Востраў Аран
| Аран гэл.: Eilean Arain |
|
| Каардынаты: | |
| Краіна |  Вялікабрытанія |
| АА першага ўзроўня | Шатландыя |
  Аран
|
|
| Няма старонкі Шаблон:На карце/Вялікабрытанія Шатландыя | |
| Плошча | 430 км² |
| Насельніцтва | 5 000 чал. |
| Шчыльнасць насельніцтва | 11,628 чал./км² |
 Аран на Вікісховішчы |
|
Аран (гэл.: Eilean Arain («далёкі востраў»); англ.: Arran) — востраў і якая знаходзіцца на ім гістарычная вобласць у заліве Ферт-оф-Клайд на захадзе Шатландыі. У наш час тэрыторыя Арана ўваходзіць у склад вобласці Паўночны Эйршыр.
Найбуйнейшы населены пункт рэгіёна — Бродык на ўсходнім узбярэжжы, былая рэзідэнцыя герцагаў Гамільтан. Востраў Аран — найбуйнейшы востраў заліва Ферт-оф-Клайд. Цэнтральную частку вострава займаюць горы, вышынёй да 874 м над узроўнем мора, уздоўж узбярэжжа цягнецца досыць значная прыбярэжная нізіна. За спалучэнне горных і раўнінных рэгіёнаў Аран завуць «Шатландыяй у мініяцюры». Вакол Арана размяшчаецца некалькі невялікіх астраўкоў.
Гістарычна тэрыторыю Арана насялялі брыцкія плямёны. Пачынаючы з VI стагоддзя сюды пранікаюць скоты-ірландцы, якія далучаюць Аран да сваёй дзяржавы Дал-Рыяда. У IX—X стагоддзях нарвежскія вікінгі падпарадкоўваюць усе астравы заходняга ўзбярэжжа Шатландыі Нарвегіі. У 1263 г. нарвежскі кароль Хокан IV пацярпеў паразу ад шатландцаў, і Аран перайшоў ва ўладанне лордаў Астравоў. Аднак, ужо з пачатку XIII стагоддзя на востраў пачынаюць прэтэндаваць Сцюарты, якія неўзабаве далучаюць яго да сваіх уладанняў. Пасля таго, як Роберт Сцюарт стаў у 1371 г. каралём Шатландыі, Аран увайшоў у склад каралеўскага дамена. У 1467 г. Томас Бойд, жанаты на сястры караля Якава III, атрымаў ад яго востраў і тытул графа Арана. Неўзабаве, аднак, уладанні Бойдаў былі канфіскаваны, а ў 1503 г. Аран быў перададзены Джэймсу Гамільтану, які стаў новым графам Арана. Род Гамільтанаў іграў важныя ролі ў гісторыі Шатландыі XVI—XVII стагоддзяў (падрабязней гл. Гамільтаны), а ў 1643 г. Джэймс Гамільтан быў узведзены ў тытул герцага і стаў адным з самых паслядоўных прыхільнікаў караля Карла I у перыяд Англійскай рэвалюцыі. Герцагі Гамільтан дагэтуль валодаюць значнымі тэрыторыямі на востраве.
Спасылкі [правіць]
- Сайт Visit Arran (англ.)
- Сайт Музея спадчыны Арана (англ.)
- Востраў Аран і яго гісторыя на сайце Castlekirk (англ.)
Шаблон:Гістарычныя вобласці Шатландыі
