Востраў Аран

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Аран
шатл. гэл.: Eilean Arain
Каардынаты: Каардынаты: 55°34′22″ пн. ш. 5°14′45″ з. д. / 55.572778° пн. ш. 5.245833° з. д. (G) (O) (Я)55°34′22″ пн. ш. 5°14′45″ з. д. / 55.572778° пн. ш. 5.245833° з. д. (G) (O) (Я)
Краіна Flag of the United Kingdom.svg Вялікабрытанія
АА першага ўзроўня Шатландыя
Аран (Шатландыя)
Аран
Аран
Аран (Шатландыя)
Аран
Аран
Плошча 430 км²
Насельніцтва 5 000 чал.
Шчыльнасць насельніцтва 11,628 чал./км²
Commons-logo.svgАран на Вікісховішчы 

Аран (шатл. гэл.: Eilean Arain («далёкі востраў»); англ.: Arran) — востраў і якая знаходзіцца на ім гістарычная вобласць у заліве Ферт-оф-Клайд на захадзе Шатландыі. У наш час тэрыторыя Арана ўваходзіць у склад вобласці Паўночны Эйршыр.

Найбуйнейшы населены пункт рэгіёна — Бродык на ўсходнім узбярэжжы, былая рэзідэнцыя герцагаў Гамільтан. Востраў Аран — найбуйнейшы востраў заліва Ферт-оф-Клайд. Цэнтральную частку вострава займаюць горы, вышынёй да 874 м над узроўнем мора, уздоўж узбярэжжа цягнецца досыць значная прыбярэжная нізіна. За спалучэнне горных і раўнінных рэгіёнаў Аран завуць «Шатландыяй у мініяцюры». Вакол Арана размяшчаецца некалькі невялікіх астраўкоў.

Востраў са космасу

Гістарычна тэрыторыю Арана насялялі брыцкія плямёны. Пачынаючы з VI стагоддзя сюды пранікаюць скоты-ірландцы, якія далучаюць Аран да сваёй дзяржавы Дал-Рыяда. У IX—X стагоддзях нарвежскія вікінгі падпарадкоўваюць усе астравы заходняга ўзбярэжжа Шатландыі Нарвегіі. У 1263 г. нарвежскі кароль Хокан IV пацярпеў паразу ад шатландцаў, і Аран перайшоў ва ўладанне лордаў Астравоў. Аднак, ужо з пачатку XIII стагоддзя на востраў пачынаюць прэтэндаваць Сцюарты, якія неўзабаве далучаюць яго да сваіх уладанняў. Пасля таго, як Роберт Сцюарт стаў у 1371 г. каралём Шатландыі, Аран увайшоў у склад каралеўскага дамена. У 1467 г. Томас Бойд, жанаты на сястры караля Якава III, атрымаў ад яго востраў і тытул графа Арана. Неўзабаве, аднак, уладанні Бойдаў былі канфіскаваны, а ў 1503 г. Аран быў перададзены Джэймсу Гамільтану, які стаў новым графам Арана. Род Гамільтанаў іграў важныя ролі ў гісторыі Шатландыі XVI—XVII стагоддзяў (падрабязней гл. Гамільтаны), а ў 1643 г. Джэймс Гамільтан быў узведзены ў тытул герцага і стаў адным з самых паслядоўных прыхільнікаў караля Карла I у перыяд Англійскай рэвалюцыі. Герцагі Гамільтан дагэтуль валодаюць значнымі тэрыторыямі на востраве.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Гістарычныя вобласці Шатландыі