Вярхоўная Рада Украіны

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Logo of the Verkhovna Rada of Ukraine.png

Вярхоўная Рада Украіны (укр.: Верховна Рада України) — адзіны заканадаўчы орган Украіны. Складаецца з 450 дэпутатаў. Тэрмін паўнамоцтваў — 5 гадоў.

Назва[правіць | правіць зыходнік]

Значэнне слова «рада» ва ўкраінскай мове супадае са значэнне аналагічнага слова ў беларускай мове (рада) і адсылае да казачых рад (Пераяслаўская рада). У савецкі час вышэйшы заканадаўчы орган Украінскай ССР называўся на беларускай мове як Вярхоўны Савет. Пасля атрымання Украінай незалежнасці ў жніўні 1991 года, у беларускай мове атрымала распаўсюджванне назва Вярхоўная Рада. Пасля прыняцця 28 чэрвеня 1996 года Канстытуцыі Украіны, парламент дзяржавы стаў афіцыйна называцца — «Вярхоўная Рада Украіны».

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Непасрэдным канстытуцыйным папярэднікам Вярхоўнай Рады Украіны быў Вярхоўны Савет Украінскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі. Першы ўкраінскі савецкі парламент быў скліканы ў 1938 годзе. Вярхоўны Савет УССР абіраўся грамадзянамі рэспублікі на аснове ўсеагульнага, роўнага і прамога права. За ўсю гісторыю Вярхоўны Савет склікаўся 11 разоў. Колькасць дэпутатаў складала 650 чалавек, а пасля 1989 года была скарочана да 450. Тэрмін паўнамоцтваў быў 4 гады. Апошнія выбары ў Вярхоўны Савет УССР ва ўмовах існавання Савецкага Саюза адбыліся ў 1990 годзе.

Парламенцкія выбары[правіць | правіць зыходнік]

З 2012 года ва Украіне дзейнічае змешаная сістэма абрання дэпутатаў. Палова дэпутатаў (225) абіраецца па спісу тых партый, якія здолелі атрымаць на выбарах паказчык вышэй за 5 працэнтаў, іншая палова — па мажарытарных акругах, дзе перамагае той, хто атрымаў больш, чым іншы кандыдат. Да 1998 года была мажарытарная сістэма, ў 1998—2005 — змешаная (50 на 50), а ў 2006—2012 — прапарцыйная.

Старшыні парламента[правіць | правіць зыходнік]

Імя Дата абрання Дата вызвалення ад пасады Скліканне Заўвагі
Уладзімір Івашка 4 чэрвеня 1990 9 ліпеня 1990 1 (12) КПСС. Сышоў у адстаўку ў сувязі з абраннем намеснікам генеральнага сакратара ЦК КПСС
Іван Плюшч 9 ліпеня 1990 23 ліпеня 1990 1 (12) КПСС. Выконваючы абавязкі Старшыні
Леанід Краўчук 23 ліпеня 1990 5 снежня 1991 1 (12) КПСС (да жніўня 1991). Сышоў у адстаўку ў сувязі з абраннем Прэзідэнтам Украіны
Іван Плюшч 5 снежня 1991 11 мая 1994 1 (12) Беспартыйны
Аляксандр Мароз 18 мая 1994 12 мая 1998 2 (13) Сацыялістычная Партыя Украіны
Аляксандр Ткачэнка 7 ліпеня 1998 21 студзеня 2000 3 (14) Сялянская партыя Украіны
Вызвалены ад пасады за сістэматычныя парушэнні рэгламенту
Іван Плюшч 1 лютага 2000 14 мая 2002 3 (14) Народна-дэмакратычная партыя
Уладзімір Літвін 28 мая 2002 26 красавіка 2006 4 Народная партыя
Аляксандр Мароз 6 ліпеня 2006 23 лістапада 2007 5 Сацыялістычная Партыя Украіны
Арсеній Яцанюк 4 снежня 2007 12 лістапада 2008 6 Беспартыйны
Падаў у адстаўку
Аляксандр Лаўрыновіч 12 лістапада 2008 9 снежня 2008 6 Партыя рэгіёнаў
Выконваючы абавязкі як Першы намеснік Старшыні
Уладзімір Літвін 9 снежня 2008 12 снежня 2012 6 Народная партыя
Падаў у адстаўку
Уладзімір Рыбак 13 снежня 2012 22 лютага 2014 7 Партыя рэгіёнаў
Падаў у адстаўку[1]
Аляксандр Турчынаў 22 лютага 2014 дзеючы 7 УА «Бацькаўшчына»

Фракцыі[правіць | правіць зыходнік]

Размеркаванне дэпутацкіх мандатаў

У Вярхоўным Савеце 7 склікання існуюць 5 фракцый:

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]