Віктар Фёдаравіч Януковіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Віктар Фёдаравіч Януковіч
укр.: Віктор Федорович Янукович
Yanukovich.jpg
сцяг
4-і прэзідэнт Украіны
сцяг
25 лютага 2010 — 22 лютага 2014
Прэм'ер-міністр: Юлія Уладзіміраўна Цімашэнка (2010)
Аляксандр Валянцінавіч Турчынаў (в. а., 2010)
Мікалай Янавіч Азараў (з 2010)
Папярэднік: Віктар Андрэевіч Юшчанка
Пераемнік: Аляксандр Турчынаў (в. а.)
сцяг
Народны дэпутат Украіны VI склікання
23 лістапада 2007 — 19 лютага 2010
Прэзідэнт: Віктар Андрэевіч Юшчанка
сцяг
10 і 13-ы прэм'ер-міністр Украіны
4 жніўня 2006 — 23 лістапада 2007
(в. а. да 18 снежня 2007)
Прэзідэнт: Віктар Андрэевіч Юшчанка
Папярэднік: Юрый Іванавіч Еханураў
Пераемнік: Юлія Уладзіміраўна Цімашэнка
21 лістапада 2002 — 5 студзеня 2005[1]
Прэзідэнт: Леанід Данілавіч Кучма
Папярэднік: Анатоль Кірылавіч Кінах
Пераемнік: Мікалай Янавіч Азараў (в. а.)
сцяг
Народны дэпутат Украіны V склікання
25 мая 2006 — 12 верасня 2006
Прэзідэнт: Віктар Андрэевіч Юшчанка
сцяг
3-і старшыня Данецкай абласной дзяржаўнай адміністрацыі
14 мая 1997 — 21 лістапада 2002
Прэзідэнт: Леанід Данілавіч Кучма
Папярэднік: Сяргей Васільевіч Палякоў
Пераемнік: Анатоль Міхайлавіч Блізнюк
 
Партыя: 1) КПСС (1979/1980[2]—1991)
2) Партыя рэгіёнаў (2000–2010)
Адукацыя: Данецкі політэхнічны інстытут у 2001 годзе — факультэт міжнароднага права Украінскай акадэміі знешняга гандлю.[3]
Прафесія: інжынер-механік
Веравызнанне: Праваслаўе, Украінская праваслаўная царква Маскоўскага патрыярхата
Нараджэнне: 9 ліпеня 1950({{padleft:1950|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:9|2|0}}) (64 гады)
Янакіева, Данецкая вобласць, Украінская ССР
Бацька: Фёдар Уладзіміравіч Януковіч
Маці: Вольга Сямёнаўна Лявонава
Жонка: Людміла Аляксандраўна Януковіч
Дзеці: сыны - Аляксандр і Віктар
 
Сайт: president.gov.ua
 
Аўтограф: Аўтограф
 
Узнагароды:
Ордэн «За заслугі» І ступені Ордэн «За заслугі» ІІ ступені
Ордэн «За заслугі» ІІІ ступені
Кавалер Вялікага Крыжа ордэна Ганаровага легіёна
Кавалер ордэна Ісмаілі Самані
Сярэбраны Алімпійскі ордэн
Нацыянальны ордэн Хасэ Марці
Ордэн Гейдара Аліева
Шаблон:Заслужаны працаўнік транспарта Украіны
Ганаровая грамата Кабінета Міністраў Украіны
Нагрудны знак «Шахцёрская слава» 1 ступені
Нагрудны знак «Шахцёрская слава» 2 ступені
Нагрудны знак «Шахцёрская слава» 3 ступені
Ганаровы чыгуначнік
Ордэн Святога роўнаапостальнага вялікага князя Уладзіміра I ступені, РПЦ
Ордэн святога дабравернага князя Данііла Маскоўскага I ступені
Ордэн прападобнага Сергія Раданежскага I ступені
Ордэн Святога роўнаапостальнага вялікага князя Уладзіміра III ступені (РПЦ)
Ордэн Прападобнага Нестара летапісца I ступені
Ордэн Святога Месропа Маштоца

Ві́ктар Фёдаравіч Януко́віч (укр.: Віктор Федорович Янукович; нар. 9 ліпеня 1950, Янакіева, УССР) — украінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, які з'яўляўся чацвёртым прэзідэнтам Украіны з лютага 2010 года да адхілення ад улады ў лютым 2014 года[4][5].

З 1997 па 2002 год з'яўляўся губернатарам Данецкай вобласці на ўсходзе Украіны. З 21 лістапада 2002 года па 31 снежня 2004 года з'яўляўся прэм'ер-міністрам Украіны пад кіраўніцтвам прэзідэнта Леаніда Кучмы. У знешняй палітыцы кабінет Януковіча лічыўся блізкім да Расіі, але заяўляў пра падтрымку членства Украіны ў Еўрапейскім Саюзе.

Згодна з афіцыйнымі вынікамі рэферэндума, у 2004 годзе Януковіч, які быў адным з асноўных кандыдатаў на прэзідэнцкую пасаду, упершыню быў абраны прэзідэнтам, перамогшы свайго апанента па другому туру, Віктара Юшчанку; але на фоне шырокараспаўсюджаных грамадзянскіх пратэстаў і мітынгаў на Майдане Незалежнасці ў Кіеве (вядомых пад назвай «Аранжавая рэвалюцыя» (укр.: Помаранчева революція) Вярхоўны суд Украіны прызнаў несапраўднымі вынікі другога туру выбараў з-за вялікай колькасці абвінавачванняў у фальсіфікацыях і запалохваннях выбаршчыкаў і прызначыў паўторныя выбары. У выніку паўторных выбараў Юшчанка стаў прэзідэнтам краіны.

Пасля прэзідэнцкіх выбараў Януковіч пайшоў у адстаўку з пасады прэм'ер-міністра, аднак застаўся ў апазіцыі і выступіў з крытыкай эканамічнага курсу прэзідэнта і новага прэм'ер-міністра Юліі Цімашэнкі. На парламенцкіх выбарах 2006 года перамагла «Партыя рэгіёнаў», кіраўніком якой быў Януковіч, а 4 жніўня 2006 года, пасля зацяжнога палітычнага крызіса ва Украіне, ён у другі раз стаў прэм'ер-міністрам, якім заставаўся да 18 снежня 2007 года.

У 2010 годзе Януковіч перамог Юлію Цімашэнку ў другім туры прэзідэнцкіх выбараў, заняўшы пасаду кіраўніка дзяржавы. Януковіча абвінавачваюць ў спробе цэнтралізацыі ўлады і знішчэння галоўнай апазіцыйнай партыі «Блока Юліі Цімашэнкі», кіраўніца якога ў 2011 годзе была асуджаная на сем гадоў турэмнага заключэння, а супраць яе саратнікаў па другім урадзе былі ўзбуджаныя крымінальныя справы, што было расцэнена міжнароднай супольнасцю як палітычны пераслед. Апроч таго ў судовым парадку была скасаваная палітычная рэформа 2004 года, якая аслабляла паўнамоцтвы прэзідэнта, і была адноўленая канстытуцыя 1996 года.

У лістападзе 2013 года пачалася серыя падзей, якія прывялі да звяржэння Януковіча з пасады прэзідэнта. Ён адхіліў пагадненне аб асацыяцыі з ЕС і замест гэтага абраў расійскі крэдыт і больш цесныя сувязі з Расіяй. Гэта прывяло да народных пратэстаў і акупацыі Майдана Незалежнасці ў Кіеве (украінская пра-еўрапейскі настроеная моладзь назвала гэтыя падзеі «Еўрамайдан» (укр.: Євромайдан)). У студзені 2014 года Еўрамайдан ператварыўся ў кровапралітныя сутыкненні на Майдане Незалежнасці і ў іншых раёнах Украіны, калі ўкраінскія грамадзяне сутыкнуліся з атрадамі Беркута і іншымі падраздзяленнямі міліцыі. У лютым 2014 года Украіна апынулася на мяжы грамадзянскай вайны, калі жорсткія сутыкненні паміж дэманстрантамі і вайскамі спецпадраздзяленій прывялі да вялікай колькасці загінулых і параненых. 21 лютага 2014 года Януковіч заявіў, што пасля працяглых дыскусій ён дасягнуў пагаднення з апазіцыяй. Аднак у той жа дзень ён адправіўся са сталіцы ў Харкаў, пасля чаго праз Крым з'ехаў на поўдзень Расіі.

22 лютага ўкраінскі парламент прагаласаваў за адстаўку Януковіча з пасады прэзідэнта на падставе таго, што ён знаходзіўся не ў стане выконваць свае абавязкі. Парламент усталяваў дату 25 мая для правядзення датэрміновых прэзідэнцкіх выбараў і праз два дні выдаў ордэр на арышт Януковіча, абвінаваціўшы яго ў «масавых забойствах грамадзянскага насельніцтва».

Пасля ад'езду Януковіч правёў некалькі прэс-канферэнцый, у адной з якіх заявіў, што застаёцца легітымным кіраўніком дзяржавы. Аднак, паводле сацыялагічнага апытання, якоя праводзіліся ў красавіку 2014 года, толькі 4,9% рэспандэнтаў выказалі жаданне вяртання Януковіча на пасаду прэзідэнта Украіны.

3 кастрычніка некалькі інфармацыйных агенцтваў паведамілі, што, паводле заявы, зробленай памочнікам міністра ўнутраных спраў Украіны Антонам Герашчанкам, «сакрэтным указам» Уладзіміра Пуціна Януковіч атрымаў расійскае грамадзянства. У той жа дзень прэс-сакратар Пуціна Дзмітрый Пяскоў заявіў, што ён нічога ня ведае пра гэта і не бачыў такога ўказа.

Біяграфія

Нарадзіўся ў працоўным пасёлку Жукаўцы ля горада Енакіева, Данецкай вобласці (тады - Сталінскай), бацька Фёдар Уладзіміравіч (1923-1991) - металург, маці Вольга Сямёнаўна (руская) (1925-1952) - медсястра. Прозвішча Януковіч беларускага паходжання (ад беларускага імя Янук - народнай формы каталіцкага імя Ян).

Быў двойчы судзімы (15 снежня 1967 і 8 чэрвеня 1970) - прасядзеў у турме за крымінальныя злачынствы, у агульным, тры з паловай гады. 1978 года судзімасці былі знятыя. Скончыў Данецкі політэхнічны інстытут, Украінскую акадэмію знешняга гандлю. У 1970-90-я гады на інжынерных і кіруючых пасадах у аўтатранспартнай сістэме Данбаса, у т.л. генеральным дырэктарам вытворных аб'яднанняў «Данбастрансрамонт», «Укрвуглепрамтранс». З 1996 года намеснік кіраўніка, у 1997—2002 гадах кіраўнік адміністрацыі Данецкай вобласці, адначасова ў 1999—2001 старшыня Данецкай абласной рады.

Гл. таксама

Літаратура

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.18 Кн.1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2004. — Т. 18. — С. 276. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0295-4 (Т. 18 Кн. 1).

Зноскі

  1. Указ Президента України № 9/2005 від 5 січня 2005 року «Про відставку Кабінету Міністрів України».(укр.) 
  2. Глядзі лентапедыю. Архівавана з першакрыніцы 5 снежня 2012.
  3. Ва Украіне пачалася кампанія перад 2-м турам галасавання. ІТАР-ТАСС (2010-01-26). Праверана 1 лютага 2010. ]
  4. http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/radan_gs09/ns_golos?g_id=3863 Постанова про усунення і результати голосування по ній на сайті верховної ради України (укр.) 
  5. Рада усунула Януковича - на сайті Української правди (укр.) 

Спасылкі

Папярэднік:
Іван Федарэнка
Прэзідэнт
Нацыянальнага алімпійскага камітэта
Украіны

20022005
Пераемнік:
Сяргей Назаравіч Бубка
Папярэднік:
Анатоль Кірылавіч Кінах
Прэм'ер-міністр Украіны
Flag of Ukraine.svg

21 лістапада 200231 снежня 2004
Пераемнік:
Мікалай Янавіч Азараў (в. а.)
Юлія Уладзіміраўна Цімашэнка
Папярэднік:
Юрый Іванавіч Еханураў
Прэм'ер-міністр Украіны
Flag of Ukraine.svg

4 жніўня 200623 лістапада 2007
Пераемнік:
Юлія Уладзіміраўна Цімашэнка
Папярэднік:
Віктар Андрэевіч Юшчанка
Прэзідэнт Украіны
Штандарт Президента Украины.svg

25 лютага 201022 лютага 2014
Пераемнік:
Аляксандр Валянцінавіч Турчынаў (в. а.)
Пётр Аляксеевіч Парашэнка

Шаблон:Віктар Януковіч

Шаблон:Першая дзясятка спісу Партыі рэгіёнаў на парламенцкіх выбарах ва Украіне 2006 года Шаблон:Першая дзясятка спісу Партыі рэгіёнаў на парламенцкіх выбарах ва Украіне 2007 года Шаблон:Улада ў Данецкай вобласці