Вікіпедыя:Чым не з'яўляецца Вікіпедыя

Вікіпедыя — гэта анлайн-энцыклапедыя і заснаваная на традыцыях ўзаемапаважання сеткавая грамада, зацікаўленая ў стварэнні высокаякаснай энцыклапедыі. Такім чынам, ёсць рэчы, якімі Вікіпедыя пэўна не з’яўляецца.

Чым не з’яўляецца Вікіпедыя

Вікіпедыя — не папяровая энцыклапедыя

Вікіпедыя не папяровая энцыклапедыя. Гэта значыць, што лік тэм, якія мы ў стане ахапіць і агульны аб’ём артыкулаў не абмежаваны ніякімі практычнымі меркаваннямі, акрамя крытэрыя правяраемасці фактаў і іншых прынцыпаў, выказаных на гэтай старонцы.

У той жа час ёсць нейкая разумная мяжа даўжыні асобных артыкулаў, вызначаемая аб’ёмам загрузкі артыкула для нашых чытачоў, карыстаючых dial-up, а таксама агульнымі саабражэннямі и лёгкачытэльнасці (глядзі Вікіпедыя:Памер артыкулаў). З нейкага моманта павелічэнне аб’ёма артыкула прыводзіць да прыроднай неабходнасці падзелу артыкула на некалька асобных артыкулаў па больш вузкім пытанням (пры гэтым у целе аснаўнога артыкула захоўваюцца іх рэзюмэ). Некаторыя тэмы ў друкаваных энцыклапедыях асветлены кароткімі, сціплымі артыкуламі ў статычным пераказе, но паколькі Вікіпедыя не патрабуе эканоміі паперы, то мы можам больш падрабязна асветліць любыя тэма, дабавіць любыя значныя спасылкі, рэгулярна абнаўляць змест артыкула і г. д.

Гэта таксама значыць, што вам зусім не абавязкова аб’ядноўваць старонкі з часткова супадаючымі тэмамі шляхам перанакіравання з аднаго артыкула на другі толькі з-за таго, што назва другой тэмы больш агульнаўжывальная. Такія артыкулы часам лепш звязаць спасылкамі «Глядзі таксама», каб чытач мог азнаёміцца з усёй інфармацыяй па тэме.

Вікіпедыя — не слоўнік

Вікіпедыя не слоўнік і не кіраўніцтва па выкарыстанню слоў і выразаў. Артыкулы Вікіпедыі не павінны ўяўляць сабою:

1. Слоўнікавыя вызначэнні. Паколькі Вікіпедыя — гэта не слоўнік, то не варта ствараць новы артыкул толькі дзеля таго, каб даць вызначэнне таго ці іншага панятку. Вернае вызначэнне – гэта толькі пачатак артыкула; калі вы сустрэлі артыкул, які складаецца з адного толькі вызначэння, паспрабуйце дапоўніць яе звесткамі, якія падыходзяць для энцыклапедыі. Выключэнне з гэтага правіла робіцца толькі для артыкулаў аб культурных значэннях канкрэтных лічбаў.

2. Спісы слоўнікавых азначэнняў. У Вікіпедыі ў той жа час існуюць старонкі вырашэння неадназначначцяў, якія складаюцца са спасылак на іншыя артыкулы: яны прызначаны для распазнавання розных артыкулаў, прысвечаных розным значэнням аднаго і таго ж слова (словазлучэння). Вікіпедыя таксама змяшчае старонкі з гласарыямі для некаторых спецыя галін ведаў.

3. Кіраўніцтва па словаўжыванню ці выкарыстанню жаргонных ці фразеалагічных выразаў. Вікіпедыя не ставіць сваёй мэтай растлумачыць, як трэба выкарыстоўваць у мове тыя ці іншыя словы, выразы і г. д. Мы не вучым людзей жаргону. Тым не менш, часам прыходзіцца у кантэксте энцыклапедычнага артыкула апісваць, як выкарыстоўваецца тое ці іншае слова, каб падкрэсліць розніцу між сходнымі і часта блытуемымі паняццямі. У некаторых выпадках дапускаецца стварэнне артыкула аб якім-небудзь значным элеменце жаргона.

У той жа час існуе братэрскі праект — Вікіслоўнік, які як раз і з’яўляецца слоўнікам, пабудаваным на вікі-тэхналогіі.

Вікіпедыя — не сродак для распаўсюджвання новых ідэй

Вікіпедыя не месца для друкавання вашых уласных ідэй і вынікаў аналітычных даследванняў ці размяшчэння новых, раней нідзе не друкаваных звестак. Таму не трэба выкарыстоўваць Вікіпедыю для размяшчэння:

1. Вынікаў першасных (арыгінальных) даследванняў, а іменна для прадстаўлення новых тэорый, свежых рашэнняў, орыгінальных ідэй, незвычайных вызначэнняў існуючых тэрмінаў, новаствораных тэрмінаў і г. д. (гл. Вікіпедыя:Аб арыгінальных даследваннях). Калі вы правялі арыгінальнае даследванне на якую-небудь тэму, пастарайтеся надрукаваць яго вынікі ў іншых месцах, напрыклад, у рэцэнзуемых часопісах, іншых друкаваных выданнях ці ў Сетцы на паважаных вэб-сайтах. У Вікіпедыі паведамленне аб выніках вашай працы з’явіцца толькі тады, калі яны зробяцца часткай агульнапрынятых ведаў. Рэцэнзуемыя часопіса, зразумела, не з’яўляюцца адзінай крыніцай інфармацыі ў Вікіпедыі, але ж вы павінны старацца, каб дадаваемая вамі інфармацыя была надзейнай і паддавалася праверцы. Калі вы спасылаецеся на матэрыялы кнігі, іншага друкаванага выдання ці даставернага вэб-рэсурса, гэта ўжо гаворыць аб тым, што вашы звесткі магчыма праверыць і што ваша інфармацыя заснавана не на адным толькі вашым прыватным меркаванні.

2. Арыгінальных вынаходстваў. Калі вы вынайшлі новы тэрмін (напрыклад, «кіберсуперпостфутурнічнае ўзаемадзеянне») ці новае танцавальнае па, то ваша вынаходніцтва здолее заслужыць артыкул толькі пасля таго, як аб гэтым паведаміць іншая крыніца. Вікіпедыя не для рэчаў, прыдуманых неяк у школцы!

3. Мастацтвазнаўчай крытыкі. Біяграфія дзеячаў мастацтва і артыкулы аб іх творах павінны насіць энцыклапедычны характар. Канешне, крытычны аналіз вітаецца, але толькі калі ён заснаваны на непасрэдных назіраннях, прадстаўленых знешнімі крыніцамі. Глядзі п. 5 ніжэй

4. Прыватных эссэ і блогаў, у якіх выражаны вашы прыватныя думкі па той ці іншай тэме. Вікіпедыя прызначана для накаплення ведаў чалавецтва. Гэта не сродак, прызваны зрабіць нечыя прыватныя меркаванні часткай агульначалавечх ведаў. Гл. Вікіпедыя:Аб арыгінальных даследваннях. У тых рэдкіх выпадках, калі думка асобнай асобы дастаткова істотна, каб стаць прадметам дыскусіі, пажадана, каб аб ёй напісалі іншыя людзі (а не ён сам). Прыватныя думкі на тэмы, злучаныя з Вікіпедыяй, вітаюцца на Метавікі. У той жа час існуе асобная галіна Вікіпедыи на Вікіінфа, дзе ў артыкулах вітаюцца прыватныя думкі.

5. Меркаванняў аб бягучых падзеях (як прыватны выпадак папярэдняга пункта). Негледзячы на тое, што бягучыя падзеі хвалююць пачуцці і натхняюць людзей «выйці на трыбуны» (гэта значыць жарсна ахоўваць свой уласны пункт гледжання), Вікіпедыя не сродак для гэтага. Артыкулы павінны быць узважанымі, разгледваючымі бягучыя падзеі з пэўнай доляй адмежаванасці. Да таго ж такія артыкулы варта старацца пісаць такім чынам, каб яны не састарэлі ўжо ў бліжэйшай будучыні.

6. Дыскусійных форумаў. Калі ласка, памятайце пра тое, што асноўнай нашай мэтай з'яўляецца стварэнне энцыклапедыі. Вы можаце балбатаць з калегамі на іх старонках абмеркавання, а на старонках абмеркавання артыкулаў абмяркоўваць злучаныя з гэтымі артыкуламі пытанні, але не варта пераносіць дыскусіі ў самі артыкулы.

7. Навінавых рэпартажаў. Вікіпедыя не павінна служыць першакрыніцай навін пра бягучыя падзеі. Вікіпедыя не першасная крыніца. Для гэтага існуе наш братэрскі праект Вікінавіны, які якраз і задуманы у якасці першаснай крыніцы. У той жа час у Вікіпедыі ёсць шмат энцыклапедычных артыкулаў на тэмы гістарычнай важнасці, злучаныя з бягучымі падзеямі, што робіць Вікіпедыю значна больш набліжанай да сучаснай рэальнасці, чым большасць іншых даведкавых выданняў, бо мы ў стане абнаўляць сваю інфармацыю па меры паступлення звестак пра новыя факты і адбывалых падзеях.

Вікіпедыя —не трыбуна

Вікіпедыя не трыбуна і не прылада прапаганды ці рэкламы. З гэтага варта, што артыкулы Вікіпедыі не павінны ўяўляць сабою: 1. Прапаганду ці выступ у абарону чаго б там ні было. Зразумела, у артыкуле можа ўтрымоўвацца аб'ектыўная інфармацыя пра такія выступы — пры гэтым трэба як мага старанней пільнавацца прынцыпу нейтральнага пункта гледжання. Калі вы жадаеце пераконваць людзей у вартасцях уласнага пункта погляду, вы можаце завесці для гэтай мэты блог, выступаць у форумах, выкарыстоўваць розныя іншыя адмыслова прызначаныя для гэтага сродкі. Вы можаце выкарыстоўваць Wikinfo, дзе заахвочваецца выказванне асабістых меркаванняў у артыкулах. Але Вікіпедыя сама па сабе прызначана для выкладу не асабістых меркаванняў, а фактаў. 2. Самарэкламу. Вы мае права пісаць пра сябе самаго ці пра праекты, у якіх вы прымаеце актыўны ўдзел. Але памятайце, што стандартныя вымогі, якія ўжываюцца да ўсіх энцыклапедычных артыкулаў, павінны адносіцца да падобных артыкулаў у той жа меры, як і да астатніх, улучаючы прынцып нейтральнага пункта гледжання, які складана выканаць, расказваючы пра сябе. Недапушчальна таксама ўстаўляць у артыкулы занадта шматлікія спасылкі на аўтабіяграфічныя артыкулы, калі ў гэтым няма надзённай патрэбы.

3. Рэкламу. Артыкулы пра кампаніі і іх прадукцыі дапушчальныя, калі яны адпавядаюць прынцыпу нейтральнага пункта гледжання. Акрамя таго, усё, што выкладзена ў артыкуле, павінна быць даступна незалежнаму спраўджанню трэцімі асобамі. Таму артыкулы пра маленькія «фірмы ў гаражы» ці кампаніі мясцовага маштабу звычайна непрымальныя. У Сеціве на камерцыйныя арганізацыі дапушчальныя толькі тады, калі яны паказваюць на буйныя кампаніі, злучаныя з тэмай артыкула. Заўважце, што Вікіпедыя не дае рэкамендацый у карысць якіх-небудзь кампаній і не стварае ўласныя даччыныя структуры. Звярніце ўвагу таксама на Крытэры значнасці для арганізацый.

Вікіпедыя —не сервер- люстэрка, не файлавы архіў і не каталог спасылак

Вікіпедыя не сервер- люстэрка і не рэпазітар для захоўвання спасылак, малюнкаў ці файлаў мультымедыя. Усё, што было змешчана ў Вікіпедыю, можа быць бязлітасна адрэдагавана для выкарыстання ў энцыклапедыі. Змяшчаючы што-небудзь у Вікіпедыю, вы згаджаецеся на падаванне гэтага ва ўсеагульнае вольнае карыстанне ў адпаведнасці з ліцэнзіяй GNU FDL. Артыкулы Вікіпедыі не павінны ўяўляць сабою: 1. Простыя падборкі вонкавых спасылак ці інтэрнэт-каталогі. Няма нічога дрэннага ў тым, каб змясціць у артыкул адну ці некалькі карысных спасылак, якія адпавядаюць яе ўтрыманню, аднак празмеру вялікія спісы перашкаджаюць развіццю артыкулаў і адцягваюць ад канчатковай мэты Вікіпедыі. У артыкул, па тэме якой існуе мноства сайтаў, лепш дадаць спасылку на адзін буйны сайт. Гл. некаторыя рэкамендацыі ў Вікіпедыя: У Сеціве і m:When should I link externally.

2. Простыя падборкі ўнутраных спасылак, за выключэннем артыкулаў выключэння неадназначнасцяў, прысвечаных шматзначным тэрмінам, паняццям і словазлучэнням, а таксама структураваных спісаў, якія дапамагаюць арганізоўваць артыкулы.

3. Простыя падборкі зыходных матэрыялаў і інфармацыі, змешчанай у грамадскім набытку, такіх як поўныя тэксты кніг, зыходныя коды, сапраўдныя гістарычныя дакументы, лісты, законы, пракламацыі і іншыя матэрыялы, якія ўяўляюць каштоўнасць толькі ў арыгінальным, нязменным выглядзе. Поўныя тэксты арыгінальных крыніц (у тым ліку матэматычныя і астранамічныя табліцы, зыходныя коды праграм) змяшчайце ў Вікітэку. З іншага боку, няма нічога заганнага ў папаўненні артыкулаў звесткамі з выкарыстаннем рэсурсаў, якія перайшлі ў грамадскі набытак, такіх як Энцыклапедыя Брытаніка выдання 1911 году. 4. Простыя падборкі фатаграфій ці медыяфайлаў без суправаджалага тэксту. Калі вы жадаеце апублікаваць фатаграфію ці малюнак, напішыце артыкул, якая створыць энцыклапедычны кантэкст вакол вашай фатаграфіі, ці змясціце фатаграфію на Вікіскладзе.

Нататка: Не варта лічыць, што старонкі дазволу супярэчнасцяў супярэчаць правілам «Чым не з'яўляецца Вікіпедыя», паводле якіх «Вікіпедыя не з'яўляецца люстэркам ці сховішчам спасылак, малюнкаў і медыяфайлаў». Такія старонкі прызначаны толькі для знішчэння магчымых канфліктаў паміж артыкуламі, якія маюць падобныя назвы.

Вікіпедыя —не дармовы хостынг, блог ці вэб- правайдар і не сацыяльная сетка

Вікіпедыя —гэта не Яndex. Вы не зможаце змесцаваць тут свой вэб- сайт, блог ці вікі-сістэму. Не варта разглядаць Вікіпедыю як месца для размяшчэння: 1. Асабістых старонак. Удзельнікі Вікіпедыі маюць свае карыстальнiцкiя старонкі, але яны могуць выкарыстоўвацца толькі для месцавання інфармацыі, злучанай з працай над энцыклапедыяй. Калі вы шукаеце месца для стварэння сваёй асабістай вэб-старонкі ці блога, то звярніцеся, калі ласка, да аднаго са шматлікіх правайдараў у Інтэрнэце, якія падаюць такія паслугі задарма. Асноўнай мэтай існавання вашай карыстальніцкай старонкі павінны быць не асабістыя зносіны з іншымі ўдзельнікамі, а стварэнне базы для эфектыўнага супрацоўніцтва ў працы над энцыклапедыяй.

2. Асабістых файлаў. Калі ласка, загружайце ў Вікіпедыю толькі тыя файлы, якія выкарыстоўваюцца (ці будуць выкарыстоўвацца) у артыкулах энцыклапедыі ці на старонках праектаў; усё астатняе будзе выдалена. Калі ў вас ёсць прыдатныя дадатковыя фатаграфіі ці іншыя матэрыялы, то загрузіце іх на Вікісклад, туды на іх можна высылацца з Вікіпедыі.

Калі вас цікавіць выкарыстанне тэхналогіі Вікі для супольнай працы над чым-небудзь яшчэ, акрамя Вікіпедыі, нават калі гэта будзе ўсяго адна старонка, не варта пачынаць такую працу ў Вікіпедыі. Ёсць шмат іншых сайтаў, якія прапануюць вікі-хостынг (задарма ці за грошы). Вы таксама можаце ўсталяваць праграмнае забеспячэнне вікі на ўласны сервер.

Вікіпедыя —не каталог

Вікіпедыя не каталог усяго, што існуе ці існавала. Артыкулы Вікіпедыі не павінны ўяўляць сабою:

1. Спісы і сховішчы слаба ўзаемазлучаных дадзеных, такіх як цытаты, афарызмы, звесткі пра рэальныя асобы ці выдуманых персанажах. Калі вы жадаеце стварыць спіс цытат, то змясціце яго ў нашым братэрскім праекце — Вікіцытатніку. Вядома, няма нічога дрэннага ў існаванні спіса, змесціва якога істотнай выявай злучана з тэмай артыкула ці значна дапаўняе яе. Вікіпедыя таксама ўтрымоўвае табліцы спасылак і іншыя таблічныя дадзеныя, якія можна выкарыстоўваць для спрашчэння пошуку інфармацыі. Зразумела, дапушчаюцца таксама з'яднаныя групы невялікіх артыкулаў, злучаных агульнай тэмай. 2. Генеалагічныя дрэвы ці тэлефонныя даведнікі. Біяграфічныя артыкулы дапушчальныя толькі пра асоб, якія досыць знакамітыя ці вядомыя сваімі дасягненнямі (улучаючы скандальна вядомых). Адным з крытэраў слыннасці асобы з'яўляецца наяўнасць звестак пра яе ў вонкавых крыніцах (сеткавых ці друкаваных). Менш вядомыя асобы могуць быць згаданы ў тэматычных артыкулах пра прадметы, да якіх яны маюць дачыненне. Існуюць праекты m:Wikipeople і Wikitree, адмыслова створаныя для месцавання генеалагічных і біяграфічных дадзеных аб усіх людзях. Вікіпедыя ж для гэтага не прызначана.

3. Каталогі, даведнікі ці праграмы тэлеперадач, а таксама рэсурсы для падтрымання бізнэсу. Да прыкладу, у артыкуле пра радыёстанцыю, як правіла, не варта пералічваць будучыя падзеі, кадравыя перастановы, нумары тэлефонаў, анонсы перадач і т. д. (хоць істотныя кадравыя перасоўванні і значныя падзеі могуць апісвацца ў артыкуле). Старонка абмеркавання такога артыкула таксама прызначана для абмеркавання самага артыкула, а не для камерцыйнай дзейнасці, злучанай з тэмай артыкула. Вікіпедыя не «жоўтыя старонкі». Калі ж вам патрэбныя менавіта яны, то звярніцеся ў Yellowikis.

Вікіпедыя —не бязладная звалка інфармацыі

Вікіпедыя не бязладная калекцыя інфармацыйных матэрыялаў. Калі пра якую-небудзь інфармацыю вядома, што яна праўдзівая на 100 %, тое гэта яшчэ не значыць, што яе трэба ўключыць у энцыклапедыю. Хоць абмеркаванні з нагоды выгод ад улучэння ў энцыклапедыю розных разрадаў дадзеных усё яшчэ працягваюцца, але ўжо; дасягнута згода наконт таго, што артыкул Вікіпедыі —гэта:

1. Не спісы часта задаваных пытанняў з адказамі на іх. Не варта пералічваць часта задаваныя пытанні —заміж гэтага аформіце інфармацыю ў артыкуле такім чынам, каб яна ўяўляла сабою інтанацыйна апавядальны (не які перапыняецца рытарычнымі пытаннямі) аповяд пра прадмет выкладу. 2. Не даведнікі для вандроўцаў. У артыкуле аб Парыжы дарэчы згадаць выбітнасці накшталт Эйфелевай вежы ці Луўра, але не тэлефон і адрас вашай любімай гасцініцы ці кошт на каву з малаком на Елісейскіх палях. Такога роду падрабязнасці, аднак, вельмі вітаюцца на Wikitravel; зрэшты, звернеце ўвагу, што з-за несумяшчальнасці ліцэнзій вы не можаце проста капіяваць тэкст без змен, калі толькі не з'яўляецеся яго праваўладальнікам.

3. Не мемарыялы. Вікіпедыя не месца для шанавання памерлых сяброў і блізкіх. Асоба, апісаная ў артыкуле энцыклапедыі, павінна валодаць слыннасцю, а не проста пакінуць пра сябе добрую памяць.

4. Не кіраўніцтвы, не рэцэпты, не інструкцыі. Хоць Вікіпедыя можа ўтрымоўваць апісанні людзей, месцаў, прадметаў, артыкулы не павінны выглядаць як інструкцыі, кансультацыі (юрыдычныя ці медычныя) ці ўказанні, ці ўтрымоўваць пакрокавыя інструкцыі (у стылі «як зрабіць»); гэта ўлучае пакрокавыя навучалыя кіраўніцтвы, схемы мінання, інструкцыі па эксплуатацыі, дапаможнікі па праходзанні відэагульняў і рэцэпты. Гэта абмежаванне можа парушацца ў прасторы імёнаў «Вікіпедыя:», дзе дапушчальныя інструкцыі, якія адносяцца да працы ў самай Вікіпедыі, такія як Вікіпедыя:Як кіраваць артыкулы. Для месцавання пакрокавых кіраўніцтваў (кіраўніцтваў у стылі «як зрабіць») існуе Wikihow ці наш братэрскі праект Вікіпадручнік (Wikibooks). 5. Не даведнік па сайтах Павуціння. Артыкул Вікіпедыі не павінна абмяжоўвацца апісаннем прызначэння, структуры і паслуг, якія прадстаўляюцца сайтам, а  павінна апісваць сайт у энцыклапедычнай манеры, зважаючы на дасягненні, папулярнасць і гістарычнае значэнне. Такія звесткі аб  сайтах могуць заставацца значна больш свежымі, чым у большасці іншых крыніц, бо мы можам улучаць у артыкул новыя факты і звесткі па меры іх з'яўлення.

6. Не тэксты кніг і не каментары да іх — для гэтай мэты існуе Вікітэка. 7. Не выклады сюжэтаў. Артыкулы пра літаратурныя творы не могуць складацца з аднаго толькі кароткага выкладу сюжэта, яны павінны прапаноўваць усебаковы, атрыманы ў выніку даследавання крыніц аналіз твора, яго асаблівасцяў, характару і гістарычнага значэння.

8. Не кніга рэцэптаў, для гэтага ёсць b:Кулінарная кніга у Вікіпадручніку.

Вікіпедыя —не кававая гушча

Вікіпедыя не калекцыя прадказанняў і неправяральных здагадак. Усе артыкулы, апераджальныя наступ будучых падзей, павінны быць правяранымі, а прадмет артыкула павінен карыстацца значна большай цікавасцю, чым той, які здольны апраўдаць стварэнне артыкула пра ўжо адбытую падзею. У прыватнасці: 1. Некаторыя чаканыя ў будучыні ці магчымыя падзеі могуць заслугоўваць апісанні, але толькі тады, калі пра падзею штосьці вядома і яно неадменна ці з вялікай верагоднасцю адбудзецца. Калі падрыхтоўка да гэтай падзеі яшчэ не пачалася, здагадка пра яго павінна быць досыць абгрунтаванаю. Прыкладамі такіх падзей могуць быць Зімовыя Алімпійскія гульні 2014 году. Між тым Алімпійскія гульні ўлетку 2032 гады не з'яўляюцца дапушчальнай тэмай для артыкула, бо пра гэтую падзею немагчыма сказаць нічога, што паддавалася б спраўджанню і не было арыгінальным даследаваннем. Спіс чаканых у будучыні падзей таксама можа быць дапушчальным.

2. Дакладна гэтак жа асобныя элементы з наканаванага спіса ці вядомай сістэмы наймення будучых падзей ці адкрыццяў не з'яўляюцца дапушчальнымі тэмамі для артыкулаў, калі пра іх невядома нічога, акрамя агульнай інфармацыі. Напрыклад, «Спіс імёнаў трапічных цыклонаў» энцыклапедычны, але «Трапічны ўраган Алекс (2010)» — не, хоць, у прынцыпе, вядома, што ўраган з такім імем з'явіцца ў Паўночнай Атлантыцы і будзе круціцца супраць гадзіннікавай стрэлкі. Неэнциклопедичны таксама артыкулы пра словы, утвораныя па стандартнай сістэме называння лікаў (напрыклад, «мегагигатерабайт»), калі толькі яны не вызначаны ў аўтарытэтнай крыніцы ці не знаходзяцца ў шырокім ужытку. А вось некаторыя навуковыя прадбачанні, напрыклад, хімічныя элементы, дакументаваныя IUPAC, але яшчэ не вылучаныя ў лабараторных умовах, лічацца энцыклапедычнымі.

3. Артыкулы, якія ўяўляюць прадказанні, здагадкі і «гісторыю будучыні» з'яўляюцца арыгінальнымі даследаваннямі, і таму недапушчальныя. Хоць, вядома, існуюць і могуць стварацца артыкулы пра вядомыя творчыя працы, эсэ ці навуковыя даследаванні, якія змяшчаюць здагадкі і прадказанні. Таму артыкулы Зорныя войны ці Канцэпцыі сучаснай футуралогіі цалкам дапушчальныя, а Зброя чацвёртай сусветнай вайны — не. Калі вы жадаеце абмеркаваць «гісторыю будучыні» ў вікі, наведаеце Wikicities Future.

Дапушчальна апісваць дыскусію і аргументацыю з нагоды перспектыў развіцця і поспеху яшчэ не завершаных праектаў і распрацовак, калі на такую дыскусію высылаюцца. Аднак рэдактар не можа дапаўняць матэрыял уласным аналізам ці каментарамі, бо гэта будзе ўжо арыгінальным даследаваннем, якія забаронены ў Вікіпедыі. Для артыкулаў, якія апісваюць яшчэ не выпушчаныя прадукты (фільмы, гульні і гэтак далей), трэба адмыслова пераканацца, што яны не з'яўляюцца рэкламай.

У Вікіпедыі няма цэнзуры

Вікіпедыя можа ўтрымоўваць матэрыялы, якія камусьці здадуцца спрэчнымі ці абразлівымі. Кожны чытач Вікіпедыі можа рэдагаваць артыкулы, і яго змены адлюстроўваюцца неадкладна, без якіх-небудзь спраўджанняў на дапушчальнасць, таму Вікіпедыя не гарантуе, што артыкулы ці малюнкі апынуцца прымальнымі для ўсіх карыстачоў ці будуць адпавядаць вызначаным сацыяльным ці рэлігійным нормам і вымогам. Хоць недарэчнае змесціва (такое, як не выкліканыя патрэбай спасылкі на шакавальныя сайты) звычайна неадкладна выдаляецца, некаторыя артыкулы могуць утрымоўваць спрэчныя тэксты, малюнкі ці спасылкі на сайты са спрэчнымі матэрыяламі (напрыклад, артыкул пра парнаграфію); гэта дапушчальна, калі не супярэчыць існым правілам, прынцыпу нейтральнага пункта гледжання і заканадаўству амерыканскага штата Фларыда, дзе размешчаны серверы Вікіпедыі.

Чым не з'яўляецца супольнасць Вікіпедыі

Вікіпедыя —не поле бітвы

Кожны карыстач павінен мець зносіны з іншымі ветліва, спакойна і ў духу супрацоўніцтва. Не абражайце, не ўчыняйце нападкі, не пужайце тых, з кім вы не згодны. Лепш падыдзіце да нязгоды разумна і растлумачыце яе ў спакойнай і ветлівай дыскусіі. Калі іншы карыстач паводзіць сябе няветліва, агрэсіўна, не жадае супрацоўнічаць, абражае, запалохвае, — гэта не дае вам правы паводзіць сябе гэтак жа ў яго дачыненні. Або карэктна адкажыце толькі на прыведзеныя апанентам довады, праігнараваўшы недарэчныя выбрыкі, або ігнаруйце недапушчальную рэпліку цалкам.

Калі канфлікт працягваецца, звярніцеся да працэдур дазволу канфліктаў. Заўсёды знойдуцца карыстачы, якія стануць пасроднікамі і дапамогуць дазволіць вашу спрэчку. Акрамя таго, не стварайце і не змяняйце артыкулы толькі для таго, каб прадэманстраваць няправасць апанента. Не выкарыстоўвайце Вікіпедыю для стварэння юрыдычнай ці іншай пагрозы для яе, яе карыстачоў ці Фонду Вікімедыя. Існуюць іншыя сродкі для паведамлення пра юрыдычныя праблемы. Пагрозы недапушчальныя і могуць прывесці да блакавання Вашага доступу да рэдагавання старонак Вікіпедыі.

Вікіпедыя — не эксперымент у вобласці анархіі

Вікіпедыя вольная і адкрыта, але абмяжоўвае гэту волю і адкрытасць, калі яны пачынаюць супярэчыць галоўнай мэце — стварэнню энцыклапедыі. Адпаведна, Вікіпедыя не тое месца, дзе кожны можа казаць, што ўздумаецца. Той факт, што Вікіпедыя з'яўляецца адкрытым, самакіравальным праектам, не азначае, што ён мае на мэце вывучэнні жыццяздольнасці анархічных супольнасцяў. Наша прызначэнне складаецца ў стварэнні энцыклапедыі, а не ў вызначэнні дапушчальных меж анархізму.

Вікіпедыя —не эксперымент у вобласці дэмакратыі

Вікіпедыя не эксперымент у вобласці дэмакратыі ці якой-небудзь іншай формы палітычнай арганізацыі грамадства. Асноўным спосабам дасягнення кансенсуса з'яўляецца абмеркаванне, а не галасаванне і не самаўпраўнасць асобна ўзятых адміністратараў. У складаных выпадках для дапамогі ў дасягненні кансенсусу могуць праводзіцца выбарковыя апытанні. Такія апытанні варта праводзіць з асцярожнасцю і не прызнаваць іх вынікі, як рашэнне праблемы. Каб паэксперыментаваць з дэмакратыяй, наведайце праект «Вікідэмакратыя» (на англійскай мове).

Вікіпедыя —не эксперымент у заканатворчасці

Вікіпедыя не школа адвакатаў, яе правілы не самамэта, а сродак для палёгкі жыцця, таму бюракратычных працэдур варта па магчымасці пазбягаць. Фармальнае парушэнне працэдуры (напрыклад, у прапанове чаго-небудзь ці ў вылучэнні кандыдатуры) не падстава для таго, каб адпрэчыць прапанову. Вынікайце духу, а не літары правіл, палітыкі і рэкамендацый. Усе нязгоды павінны развязвацца абмеркаваннем, а не бюракратычна дакладным выкананнем правіл і працэдур.

Калі незразумела, што рабіць

Калі вы сумняваецеся, павінна ці не павінна быць што-небудзь у артыкуле, спытайце сябе, што чакаў бы ўбачыць чытач пад такім загалоўкам у энцыклапедыі. Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне не з'яўляецца часткай афіцыйнай палітыкі, але яго можна выкарыстоўваць як крыніцу інфармацыі пра тое, што было ці не было прызнана энцыклапедычным у мінулым.

Калі вы падазраяце, што вышэйпрыведзеныя правілы парушаны, разгледзіце наступныя магчымасці:

• Змяніць змесціва артыкула (звычайнае рэдагаванне)
• Замяніць змесціва старонкі на перанакіраванне, з захаваннем гісторыі
• Прапанаваць старонку на выдаленне, калі, паводле правілам выдалення артыкулаў, для гэтага ёсць падставы. Для выпрацавання разумення таго, які ўнёсак рызыкуе быць выдаленым, рэгулярна сачыце за тамтэйшымі абмеркаваннямі.
• Змена правіл на гэтай старонцы магчыма толькі на аснове кансенсусу, выпрацаванага ў выніку абмеркавання з іншымі карыстачамі на старонцы абмеркавання. Дадаючы новыя пункты, калі ласка, выяўляйцеся гэтак ясна, наколькі гэта магчыма, і прыводзіце контрпримеры змесціва, якое быўшы падобным апісванаму, і ўсё ж, з'яўляецца дапушчальным.

Чым не з'яўляецца вашая старонка ўдзельніка

Многія з правіл, пералічаных тут, аднолькава дастасоўныя і да вашай старонкі ўдзельніка. Ваша старонка ўдзельніка не персанальны сайт і не асабісты блог. Увогуле, вашая старонка ўдзельніка — не вашая. Яна частка Вікіпедыі і існуе для супрацоўніцтва з іншымі ўдзельнікамі Вікіпедыі, а не для самарэкламы. Падрабязней гл. у артыкуле пра старонкі ўдзельнікаў.