Ганс Хрысціян Эрстэд

Ганс Хрысціян Эрстэд
Hans Christian Ørsted
Дата нараджэння:	14 жніўня 1777(1777-08-14)
Месца нараджэння:	Рудкёбінг, Данія
Дата смерці:	9 сакавіка 1851(1851-03-09) (73 года)
Месца смерці:	Капенгаген
Краіна:	Данія
Навуковая сфера:	фізіка
Альма-матэр:	Універсітэт Капенгагена

Ганс Хрысціян Эрстэд, таксама Ханс Крысціян Эрстэд (дацк.: Hans Christian Ørsted, 14 жніўня 1777- 9 сакавіка 1851) — дацкі навуковец, фізік, даследчык з'яў электрамагнетызму.

Раннія гады

Нарадзіўся 14 жніўня 1777 г у маленькім гарадку Рудкёбінге, размешчаным на дацкай востраве Лангелан. Яго бацька быў аптэкарам, грошай у сям'і не было. Пачатковая адукацыя браты Ханс Крысціян і Андэрс атрымлівалі дзе прыйдзецца: гарадскі цырульнік вучыў іх нямецкай, яго жонка - дацкай; пастар маленькай царквы навучыў іх правілах граматыкі, пазнаёміў з гісторыяй і літаратурай; каморнік навучыў складанню і адніманню, а прыезджы студэнт упершыню распавёў ім аб уласцівасцях мінералаў.

З 12 гадоў Ханс дапамагае свайму бацьку ў аптэцы. Тут ён заахвочвае натуральнымі навукамі і вырашае паступаць ва ўніверсітэт.

Вучоба ў Капенгагенскім універсітэце

Універсітэт у сталіцы Даніі Капенгагене быў заснаваны яшчэ ў 1478 г., але агульнаадукацыйная культура яго была яшчэ вельмі нізкая. Дастаткова сказаць, што з пачатку XVIII стагоддзя кафедра фізікі ў ім была ліквідаваная з той мэтай, каб узмацніць курс багаслоўя.

У 1794 г. (17 гадоў) Эрстэд ў якасці абітурыента выязджае ў Капенгаген і цэлы год рыхтуецца да іспытаў, якія затым паспяхова вытрымлівае. Яго брат рушыў услед за ім у Капенгаген і вывучаў там юрыспрудэнцыю. Падчас вучобы Эрстэд займаецца практычна ўсімі магчымымі дысцыплінамі. Залатая медаль універсітэта была прысуджана яму за эсэ «Межы паэзіі і прозы».