Ганс Хрысціян Эрстэд

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Ганс Хрысціян Эрстэд
дацк.: Hans Christian Ørsted
Ørsted.jpg
Дата нараджэння:

14 жніўня 1777(1777-08-14)

Месца нараджэння:

Рудкёбінг, Данія

Дата смерці:

9 сакавіка 1851(1851-03-09) (73 гады)

Месца смерці:

Капенгаген

Краіна:

Сцяг Даніі Данія

Навуковая сфера:

фізіка

Альма-матэр:

Універсітэт Капенгагена

Ганс Хрысціян Эрстэд, таксама Ханс Крысціян Эрстэд[1] (дацк.: Hans Christian Ørsted, 14 жніўня 1777 — 9 сакавіка 1851) — дацкі навуковец, фізік, даследчык з'яў электрамагнетызму.

Раннія гады[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся 14 жніўня 1777 г. у маленькім гарадку Рудкёбінге, размешчаным на дацкай востраве Лангелан. Яго бацька быў аптэкарам, грошай у сям'і не было. Пачатковая адукацыя браты Ханс Крысціян і Андэрс атрымлівалі дзе прыйдзецца: гарадскі цырульнік вучыў іх нямецкай, яго жонка — дацкай; пастар маленькай царквы навучыў іх правілах граматыкі, пазнаёміў з гісторыяй і літаратурай; каморнік навучыў складанню і адніманню, а прыезджы студэнт упершыню распавёў ім аб уласцівасцях мінералаў.

З 12 гадоў Ханс дапамагае свайму бацьку ў аптэцы. Тут ён заахвочвае натуральнымі навукамі і вырашае паступаць ва ўніверсітэт.

Вучоба ў Капенгагенскім універсітэце[правіць | правіць зыходнік]

Універсітэт у сталіцы Даніі Капенгагене быў заснаваны яшчэ ў 1478 г., але агульнаадукацыйная культура яго была яшчэ вельмі нізкая. Дастаткова сказаць, што з пачатку XVIII стагоддзя кафедра фізікі ў ім была ліквідаваная з той мэтай, каб узмацніць курс багаслоўя.

У 1794 г. (17 гадоў) Эрстэд ў якасці абітурыента выязджае ў Капенгаген і цэлы год рыхтуецца да іспытаў, якія затым паспяхова вытрымлівае. Яго брат рушыў услед за ім у Капенгаген і вывучаў там юрыспрудэнцыю. Падчас вучобы Эрстэд займаецца практычна ўсімі магчымымі дысцыплінамі. Залатая медаль універсітэта была прысуджана яму за эсэ «Межы паэзіі і прозы».

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Напісанне імя і прозвішча ў адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах. Т.18., кн.1, Мн., 2004, С.154.