Генрык Птушнік
| Генрых I Птушнік ням.: Heinrich der Vogeler |
||
 |
||
|
||
|---|---|---|
| 30 лістапада 912 — 2 ліпеня 936 | ||
| Папярэднік: | Атон I Яснавяльможны | |
| Пераемнік: | Атон II Вялікі | |
|
||
| 6 мая 919 — 2 ліпеня 936 | ||
| Папярэднік: | Конрад I Франконскі | |
| Пераемнік: | Атон I Вялікі | |
| Нараджэнне: | каля 876 | |
| Смерць: | 2 ліпеня 936 Мемлебен |
|
| Пахаваны: | Кведлінбургскае абацтва | |
| Род: | Людальфінгі | |
| Бацька: | Атон I Яснавяльможны | |
| Маці: | Гедвіга фон Бабенберг | |
| Жонка: | 1-я: Хатэбурга Мерзебургская 2-я: Мацільда Вестфальская |
|
| Дзеці: | Ад 1-га шлюбу: сын: Танкмар Ад 2-га шлюбу: сыны: Атон I Вялікі, Генрых I, Бруна (Брунон) дочкі: Герберга Саксонская, Эдвіга Саксонская |
|
Генрык Птушнік (876 — 2 ліпеня 936) нямецкі кароль (919—936) і герцаг Саксоніі (912—936). З'яўляецца заснавальнікам дынастыі нямецкіх каралёў і імператараў. Лічыцца першым каралём сярэднявечнай Германіі, якая раней звалася Усходняя Францыя. Паспяхова стварыў і рэарганізаваў нямецкае войска, якое спыніла рабаванні венграў, напады нарманаў на поўначы і славян на ўсходзе.
Змест |
Біяграфія [правіць]
Яго бацька быў герцагам Саксоніі, а яго маці дачкой Карломана Баварскага. Пасля смерці свайго бацькі ў 912, Генрык становіцца герцагам Саксоніі. Ступіўшы на сталец, часта быў у канфлікце з паўднёвымі суседзямі, герцагамі Франконіі.
Нямецкі кароль [правіць]
Калі ў 918 памёр кароль Конрад I, Генрыку было прапанавана стаць пераемнікам апошняга. Гэта было зусім нечаканым з улікам спрэчак, якія вялі паміж сабою Конрад і Генрык з-за Цюрынгію. Па легендзе, калі пасланне аб прапанове стаць каралём дайшло да Генрыка, той займаўся лоўляй птушак, з-за чаго і атрымаў псеўданім «Птушкар».
У 919 франконскія і саксонскія дваране абралі каралём Генрыка. Генрык адмовіўся быць памазаным Царквой, таму што ён нібы жадаў быць каралём — абраным народам, а не царквою. Але баварскі герцаг Арнульф не прызнаў Генрыка і заставаўся яму антыкаралём да 921, калі Генрык перамог Баварыю і прымусіў паклясціся яе ў вернасці.
Валадарства [правіць]
Генры зрабіў некалькі спроб заваяваць Латарынгію, якая з 910 знаходзілася пад кантролем французаў. Рудольф Бургундскі з вялікім войскам імунуўся прадухіліць гэты намер. Але ў 925 немцы здолелі перамагчы і далучыць Латарынгію да складу Германіі. Такім чынам Латарынгія засталася на працягу некалькіх стагоддзяў у нямецкім валоданні і стала пятым герцагствам у нямецкім каралеўстве.
Герцагствы:
Войска [правіць]
Генрык Птушнік быў паспяховым ваенным лідарам. Германія ўвесь час адчувала знішчальныя напады венграў. У 924 Генрык плаціць ім вялікую даніну, з тым каб забяспечыць мір на дзесяць гадоў, на працягу якіх Генрык вастанавіў абарончую здольнасць гарадоў і стварыў новую элітную армію.
Новаўтворанае войска, у ядры якога стаялі цяжкія рыцары, пайшло спачатку ва ўсходнім кірунку пад Эльбу. Тут асноўным насельніцтвам былі славяне, якія сталі лёгкай здабычай новападрыхтованага войска. З 928 войска захапіла шэраг гарадоў, а ў 929 задушыла паўстанне ў Чэхіі.
У 933 венгры зноў атакавалі, але на гэты раз Генрык здолеў іх перамагчыы.
На поўначы існавалі сталыя праблемы з нарманамі, якія рабавалі гарады паўночнай Германіі. Генрык правёў супраць іх шэраг кампаній, падчас якіх далучыў да Германіі некаторыя тэрыторыі.
Аб'яднаная дзяржава [правіць]
Калі Генрых I памёр у 936, усе нямецкія герцагствы былі аб'яднаныя ў адно каралеўства. Ён стаў першым нямецкім каралём. Яго сын, Атон I, стаў імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі. Другі сын стаў герцагам Баварыі, а трэці архібіскупам Кёльна.
Спасылкі [правіць]
На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Генрык Птушнік- Heinrich I, Deutscher König (ням.) . Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer. Архівавана з першакрыніцы 24 сакавіка 2008. Праверана 3 мая 2011.
- Kings of Germany 918-1024, Saxon dynasty (Liudolfinger) (англ.) . Foundation for Medieval Genealogy. Праверана 3 мая 2011.
- Bericht Widukind v. Corveys über die Designation Heinrich I. durch Konrad I. (ням.) . Праверана 3 мая 2011.
