Генрых Гейнэ

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Генрых Гейнэ

Хрысціян Ёган Ге́нрых ГЕ́ЙНЭ (ням.: Christian Johann Heinrich Heine, вымаўленне Ха́йнрых Ха́йнэ; 13 снежня 1797, Дзюсельдорф — 17 лютага 1856, Парыж) — нямецкі паэт, публіцыст і крытык. Сінтэзаваў дасягненні нямецкага рамантызму, вызначыў тэндэнцыі развіцця рэаліэму.

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

У 1819—25 вучыўся ў Бонскім, Гётынгенскім і Берлінскім універсітэтах; слухаў лекцыі Г. Гегеля. У 1825 прыняў лютэранства, што дазволіла яму атрымаць ступень доктара права. 3 1831 у эміграцыі ў Парыжы. 3 1848 прыкаваны да ложка, паступова страчваючы зрок і слых.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Друкаваўся з 1817. Найбольш значныя творы ранняга перыяду (1816—31) — зборнік лірычных вершаў «Кніга песень» (1827) і кнігі нарысаў «Дарожныя малюнкі» (т. 1—4, 1826—31). «Кніга песень» (цыклы «Юнацкія пакуты», «Лірычнае інтэрмецца», «Вяртанне на радзіму», «Паўночнае мора») перадае асабістую драму паэта, малюе карціну духоўнага сталення маладога чалавека, праз лірычнае «я» дае шырокую панараму эпохі. Асэнсаванне трагічнага разрыву паміж ідэалам і рэальнасцю, рамантычна-ўзнёслы настрой і іронія вызначаюць змест і асаблівасці гэтага зборніка. У «Дарожных малюнках» стварыў рэзка сатырычны вобраз феадальна-манархічнай Германіі. 3 пач. 1830-х г. у яго творчасці пераважаюць палітычныя, грамадскія, філасофска-эстэтычныя праблемы (кнігі «Французскія справы», 1832; «Людвіг Бёрне», 1840; «Лютэцыя», 1840—47; «Рамантычная школа», 1833; «Да гісторыі рэлігіі і філасофіі ў Германіі», 1834). У творах палітычнай і сатырычнай тэматыкі (зборнікі «Сучасныя вершы», 1844; паэмы «Ата Троль. Сон у летнюю ноч», 1841—47; «Германія. Зімовая казка», 1844) Г. Гейнэ выкрываў дух шавінізму і пангерманізму, з болем і любоўю разважаў пра мінулае і будучае радзімы. Трагічнаму лёсу яўрэйскага народа, яго духоўнай спадчыне прысвяціў цыкл «Яўрэйскія мелодыі» (1849), уключаны ў зборнік «Рамансера» (1851), у якім шырока выкарыстаў фальклор, апрацаваў гістарычныя, міфалагічныя, біблейскія сюжэты. Яго паэзіі ўласцівыя эмацыянальнасць, узнёсласць і скептыцызм, песеннасць ладу, вольныя рытмы і яркая вобразнасць, палітычная надзённасць і глыбіня філасофскіх абагульненняў.

Да творчасці вялікага паэта звярталіся прадстаўнікі беларускай літаратуры: Максім Багдановіч, Юлій Таўбін, Алесь Дудар, Аркадзь Мардзвілка, Сцяпан Ліхадзіеўскі, Аляксей Зарыцкі, Іосіф Сіманоўскі, Янка Лучына, Язэп Семяжон, Юрка Гаўрук, Васіль Сёмуха, Лявон Баршчэўскі, Юры Кісялеўскі, Рыгор Барадулін і інш. Паэму «Германія. Зімняя казка» — адзін з найлепшых сатырычных твораў Гейнэ, — перакладалі на беларускую мову Марыя Васілеўская і Юрка Гаўрук.

Даследваннямі па творчасці Гейнэ займаліся В. Вольскі, Ю. Дворкін, Зарыцкі, У. Некляеў, С. Вальфсон, Г. В. Сініла.

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

ВікіЦытатніку
Матэрыялы па тэме ў
Вікікрыніцах
  • Выбр. творы. Мн., 1959.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Сініла Г. Гейнэ // БЭ ў 18 т. Т. 5. Мн., 1997.