Горад Гомель

З пляцоўкі Вікіпедыя.

(Пасля перасылкі з Гомель)
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Гомель
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Краіна Беларусь
Каардынаты Geographylogo.svg 52°27′00″ пн. ш. 31°00′00″ у. д. (G)(O)
Першае згадванне 1142
Горад з 1562
Плошча 113 км²
НУМ 135 м
Насельніцтва 493,7 тыс. чалавек (2008)
Нацыянальны склад беларусы, рускія
Часавы пояс UTC+2, улетку UTC+3
Тэлефонны код +375 23(2)
Паштовы індэкс 246xxx
Паштовыя індэксы 247xxx
Афіцыйны сайт http://www.gorod.gomel.by/ (руск.)
Гомель (Беларусь)
Гомель
Гомель

ГОМЕЛЬ — горад абласнога падпарадкавання на паўднёвым усходзе Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Гомельскай вобласці і Гомельскага раёна. Порт на р. Сож. Аэрапорт (памежны пункт пропуску). У 301 км ад Мінска. Чыгуначны вузел з напрамкамі на Жлобін, Калінкавічы, Бабруйск, Чарнігаў. Насельніцтва 493,7 тыс. чал. (2008), другі паводле колькасці насельніцтва горад краіны. Размешчаны непадалёк ад мяжы з Украінай. Горад пацярпеў ад катастрофы на Чарнобыльскай АЭС (1986), тэрыторыя горада і ваколіц забруджана радыяцыйнымі выкідамі.

Змест

[правіць] Назва

Хутчэй за ўсё, назва паходзіць ад назвы ракі (ручая) Гамяюк, што ўпадае ў раку Сож недалёка ад гістарычнага цэнтра горада. У гістарычных крыніцах зафіксаваныя і іншыя назвы: Гомь, Гом’е, Гомій, Гомей. На многіх еўрапейскіх мапах 17 — пач. 20 ст. назва горада перадавалася лацінкаю як Homel.

[правіць] Гісторыя

Дакладная дата заснавання Гомеля невядома. Першыя ўзгадкі пра Гомель датуюцца 1142 г., калі ён уваходзіў у Чарнігаўскае княства. У 1157 быў далучаны да Смаленскага княства, з 1161 зноў уладанне чарнігнаўскіх Ольгавічаў.

Каля 1335 Гомель увайшоў у склад ВКЛ. У канцы 14 ст. згадваецца сярод кіеўскіх гарадоў у «Спісе гарадоў рускіх далёкіх і блізкіх». У 14—18 ст. існаваў Гомельскі замак. У 1446 быў нададзены вял.кн. Казімірам Ягелончыкам уцекачам з Масквы Васілю Яраславічу Бароўскаму, потым князю Івану Мажайскаму. У 1500 сын апошняга — Сімяон зноў вярнуўся ў Маскву, што з’явілася падставай для актыўных ваенных дзеянняў паміж дзяржавамі. Заняты маскоўскімі воскамі, вызвалены войскамі ВКЛ 17.7.1535, цэнтр Гомельскага староства. Пасля заключэння міру (1537) Гомель застаўся ў ВКЛ, у горадзе пабудаваны новы моцны дубовы замак, абнесены драўлянай сцяной і ровам з пад’ёмнымі мастамі. 21.3.1562 атрымаў магдэбургскае права і пячатку з выяваю крыжа. Рэканструкцыя тагачаснага гербу Гомеля ўяўляе сабой ў чырвоным полі срэбны кавалерскім крыж[1]. На iтальянскай карце Азii, выдрукаванай (1565) Дж. Гастыльды горад называецца Homia, на карце Еўропы галандца П. Планцыюса (Амстэрдам, 1594) – Homei. З 1565 у Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства. Гомель – старажытны цэнтр праваслаўя, найстаражытнейшая вядомая па пiсьмовых крыніцах праваслаўная царква (15 ст.) асвечана ў iмя Мiколы Цудатворца.

Падчас паўстання С. Налівайкі (1595) Гомель захоплены паўстанцамі i спалены. У часы войнаў 1648-1667 гадоў моцна пацярпеў, некалькі разоў пераходзіў з рук у рукi. У Паўночную вайну 1700—1721 у Гомелі размяшчаліся расійскія войскі пад камандаваннем А. Д. Меншыкава (1706), пасля перамогі ў бітве пры Лясной (1708) яны праходзілі праз горад і разбурылі яго. У 1-ай чвэрцi 18 ст. ў горадзе пабудаваны першы касцёл. З 1772 у складзе Расійскай імперыі. З 1773 цэнтр Гомельскага павета Рагачоўскай правінцыі. З 1776 уласнасць П. А. Румянцава-Задунайскага і яго сыноў, з 1836 належаў І. Ф. Паскевічу-Эрыванскаму. З 1852 горад, цэнтр павета Магілёўскай губерні. У 1854 да Гомеля далучаны пазаштатны горад Нова-Беліца размешчаны на левым беразе Сожа. У 1856 зацверджаны новы герб. У 19 ст. больш за палову насельніцтва горада складалі яўрэі, што было звязана з устаноўленай расійскім урадам мяжой аселасці яўрэяў.

З 1919 цэнтр Гомельскай губерні ў складзе РСФСР, з 1926 у БССР. У 1926—1931 і з 1937 цэнтр Гомельскага раёна, з 1938 — Гомельскай вобл. У Вялікую Айчынную вайну ў гарадскіх турмах, 5 лагерах смерці і 4 гета акупанты знішчылі звыш 100 тыс. чалавек. На пач. 1941 у горадзе жылі каля 50 тыс. яўрэяў (30% насельніцтва), падчас вайны большасць мясцовых яўрэяў была знішчаная нацыстамі.

[правіць] Дэмаграфія

  • 2006 — 481,5 тыс. чал.
  • 2007 — 484,5 тыс. чал.
  • 2008 — 493,7 тыс. чал.

[правіць] Эканоміка

Чыгуначны вакзал

Буйны прамысловы цэнтр Беларусі. Прадпрыемствы машынабудавання і металаапрацоўкі, хімічнай, лясной, цэлюлозна-папяровай, лёгкай, харчовай прамысловасці, будаўнічых матэрыялаў. Гомель — перспектыўны цэнтр турызму Беларусі міжнароднага значэння. Гасцініцы: «Гомель», «Верас», «Дынама», «У палёт», «Кастрычніцкая», «Сож», «Турыст», гасцінічны комплекс «Уют», Гомельскага дзяржаўнага цырка, «Навучальна-метадычны цэнтр прафсаюзаў».

[правіць] Культура

Гомельскі цырк

Праводзяцца фестывалі: міжнародны інструментальнай музыкі «Рэнесанс гітары», харэаграфічнага мастацтва «Сожскі карагод», рэгіянальны харавога мастацтва «Пявучае поле» і інш.

[правіць] Клубы

[правіць] Гістарычнай рэканструкцыі

У горадзе існуюць клубы гістарычнай рэканструкцыі эпохі Высокага Сярэднявечча, Позняга Сярэднявечча і Другой сусветнай вайны. Дзейнасць клубаў падтрымліваецца інтэрнэт-форумам «Гомельскі Гістарычны Форум. Метады прыкладнай гісторыі.»[2]

Гомельскія клубы гістарычнай рэканструкцыі эпохі Сярэднявечча (у парадку ўзнікнення)[3]:

  • «Сцяг Алега Святаславіча». Год заснавання - 1998. Кірунак дзейнасці — Паўднёва-Рускія княствы ў 12—13 стагоддзях. У цяперашні час існуюць у выглядзе кампаніі сяброў. Працягваюць займацца гістарычнай рэканструкцыяй і бяруць удзел у фэстах.
  • «Старая Вежа». Год заснавання — 2001. Кірунак дзейнасці — матэрыяльная культура і духоўныя каштоўнасці Святой Рымскай імперыі германскай нацыі канца 13 - пачатку 16 стагоддзяў. Праводзіць жнівеньскія рыцарскія пешыя турніры. У 2008 годзе — чацвёрты. Мае статут «зачыненага» (толькі для ўдзельнікаў) рэгіянальнага мерапрыемства.[4]
  • «Грыдні Мсціслава Глебавіча». Дата заснавання — 21 лютага 2004. Кірунак дзейнасці — гарадская культура Паўднёва-Рускіх княстваў у 13 стагоддзі («ад Калкі да Нашэсця»).[5]
  • Клуб старадаўняга танца «Турдыён». Дата заснавання — 17 верасня 2006. Кірунак дзейнасці — вывучэнне еўрапейскіх танцаў эпохі Сярэднявечча, Адраджэння і інш. аж да 17 стагоддзя (контрдансы).
  • «Залатая рысь». Год заснавання — 2007. Кірунак дзейнасці — матэрыяльная культура Польскага Каралеўства 14—16 стагоддзяў.

Рэканструкцыя эпохі Другой сусветнай вайны ў Гомелі прадстаўлена падпадзяленнем «Пошук» вайскова-патрыятычнага клуба «Гонар» і прыватнымі асобамі.

[правіць] Выдатныя мясціны

Палац Румянцавых-Паскевичаў
  • Гомельская капліца-магільны склеп Пасевічаў
  • Гомельскі «Паляўнічы домік»
  • Гомельскі палацава-паркавы ансамбль
  • Гомельскі Петра-Паўлаўскі сабор
  • будынак гомельскага «рускага тракціра»
  • будынак Гомельскага духоўнага вучылішча
  • будынак Гомельскай ланкастарскай школы

[правіць] Вядомыя асобы

•
  1. ↑ Насамрэч колер поля і крыжа невядомыя, магчыма поле было блакітным або крыж —залатым
  2. ↑ Гомельскі Гістарычны Форум. Метады прыкладнай гісторыі.
  3. ↑ Гомельскі Гістарычны Форум. Клубы
  4. ↑ Рыцарский фест «Старая вежа» открылся под Гомелем
  5. ↑ «Грыдні Мсціслава Глебавіча» — гомельскі клуб гістарычнага мадэлявання

[правіць] У Сеціве

Commons
У ВiкiСховішчы ёсць катэгорыі з тэмай:
Горад Гомель
Сцяг Гомельскай вобласці
Сцяг Беларусі
Гарады Гомельскай вобласці

Гомель | Буда-Кашалёва | Васілевічы | Ветка | Добруш | Ельск | Жыткавічы | Жлобін | Калінкавічы | Лоеў | Мазыр | Нароўля | Петрыкаў | Рэчыца | Рагачоў | Светлагорск | Тураў | Хойнікі | Чачэрск

 
герб Адміністрацыйны падзел Гомельскай вобласці сцяг

Раёны:  Акцябрскі • Брагінскі • Буда-Кашалёўскі • Веткаўскі • Гомельскі • Добрушскі • Ельскі • Жлобінскі • Жыткавіцкі • Калінкавіцкі • Кармянскі • Лельчыцкі • Лоеўскі • Мазырскі • Нараўлянскі • Петрыкаўскі • Рагачоўскі • Рэчыцкі • Светлагорскі • Хойніцкі • Чачэрскі •• Горад:  Гомель
Узята з "http://be.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D0%93%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%8C"