Горад Валожын

Горад Валожын Касцёл Св. Іосіфа ў Валожыне Герб Каардынаты 54.083333, 26.51666754°05′00″ пн. ш. 26°31′00″ у. д.54.083333° пн. ш. 26.516667° у. д.    Краіна Беларусь Вобласць Мінская Першае згадванне XIV ст. Насельніцтва 11 200 чалавек (2007) Часавы пояс UTC+3 Тэлефонны код +375 1771 Паштовы індэкс 222410 Валожын Валожын Валожын на Вікісховішчы

Валожын — горад у Мінскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Валожынскага раёна, на р. Валожынка. У 75 км ад Мінска, 17 км ад чыгуначнай станцыі Валожын на лініі Маладзечна—Ліда, каля аўтастрады Мінск—Гродна. Насельніцтва 11,2 тыс. чал. (2007).

Гісторыя

Вядомы з 14 ст. Паводле Хронікі Быхаўца, у 1440-я г. Валожын належаў невядомым з крыніц князям Валожынскім і быў канфіскаваны ў іх за ўдзел у змове супраць вял.кн. Казіміра Ягелончыка ў 1445 г. Каля 1450 г. Казімір Ягелончык даў Валожын віленскаму ваяводу Я. Манівідавічу, у 1484 г. — В. М. Вярэйскаму. У 1492 г. упершыню ўзгадваецца валожынскі касцёл. У пач. 16 ст. належаў С. В. Вярэйскай і яе мужу А. Гаштольду; у Валожыне дзейнічалі Спаская і Пятніцкая цэрквы. З 1549 г. уласнасць вял.кн. Жыгімонта Аўгуста, кіраўваўся дзяржаўцамі. З 1551 г. — мястэчка. Пасля адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1565—1566 г. у Ашмянскім пав. Віленскага ваяв. У 1582 г. маёнтак Валожын — уласнасць вял.гетм. літоўскага М. Радзівіла Рудога. У 1614 г. вял.гетм.літоўскі К. Радзівіл прадаў Валожын з майнткам кашталяну менскаму і жамойцкаму А. Служку. У 1681 г. маршалак надворны Ю. Б. Служка занаваў у Валожыне касцёл і манастыр бернардынаў (зліквідаваны ў 1864), пры манастыры дзейнічала школа. У 1683 г. заснаванае праваслаўнае брацтва. З канца 17 ст. цэнтр староства. У пач. 18 ст. у Валожыне 107 двароў, 5 вуліц, 2 царквы, 2 касцёла. У 1710 г. узведзена драўляная вуніяцкая царкова. З 1738 г. Валожын уладанне князёў Чартарыйскіх, з кан. 18 ст. — Радзівілаў, Чартарыйскіх і Тышкевічаў. У 1790 г. у мястэчку 186 двароў. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 г. у складзе Расійскай імперыі.

Валожынская ешыва

У 1806—1892 г. у Валожыне дзейнічала яўрэйская духоўная акадэмія (Валожынская ешыва).

З 1921 у складзе Польшчы, цэнтр Валожынскага павета. З 1939 у БССР, з 15.1.1940 цэнтр раёна ў складзе Баранавіцкай вобласці, з 20.9.1944 — у складзе Маладзечанскай вобласці, з 20.1.1960 — у складзе Мінскай вобласці.

Дэмаграфія

• 2004 — 11,4 тыс. чал.
• 2006 — 11,3 тыс. чал.
• 2007 — 11,2 тыс. чал.

Эканоміка

Аснову эканомікі складаюць прадпрыемствы харчовай, лёгкай, дрэваапрацоўчай прамысловасці. Гасцініца «Валожын».

Культура

Валожынскі краязнаўчы музей.

Выдатныя мясціны

• Валожынскі палац Тышкевічаў
• Валожынскі касцёл святога Іосіфа
• Валожынская царква Роўнаапостальных Канстанціна і Алены
• будынак Валожынскай ешывы (1806)
• гарадская забудова (пач. 20 ст.)

Вядомыя асобы

• Стары Улас (У. П. Сівы-Сівіцкі; 1865—1939), беларускі пісьменнік
• Дыяна Арбеніна
• Юзаф Беркман
• Таццяна Уладзіміраўна Ліхачова, беларуская актрыса
• Хаім Салавейчык, галоўны равін Брэста, выбітны тлумачальнік Талмуда

Літаратура

• Воложин // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9;
• Воложин // Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: Энциклопедия. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2009. — 312 с. — 3000 экз. — ISBN 978-985-11-0432-7.

У Сеціве

• Гісторыя Валожына i Валожынскага раёна