Горад Кан, Нармандыя

Горад

Кан
Caen

Герб

Каардынаты: 49°10′59″ пн. ш. 0°22′10″ з. д. / 49.183056° пн. ш. 0.369444° з. д. ^(G) ^(O) ^(Я)49.183056, -0.36944449°10′59″ пн. ш. 0°22′10″ з. д. / 49.183056° пн. ш. 0.369444° з. д. ^(G) ^(O) ^(Я)

Краіна	Францыя
Рэгіён	Нармандыя
Дэпартамент	дэпартамент Кальвадос
Мэр	Філіп Дзюрон
Плошча	25,70 км²
Вышыня цэнтра	8 м
Насельніцтва (2007)	109 630 чалавек
Шчыльнасць	4266 чал./км²
Часавы пояс	UTC+1, улетку UTC+2
Паштовыя індэксы	14000, 14300
Code INSEE	14118
Афіцыйны сайт	http://www.ville-caen.fr/ (фр.)

Кан

Кан на Вікісховішчы

Кан — горад і камуна на паўночным-захадзе Францыі, сталіца рэгіёну Ніжняя Нармандыя і прэфектура (адміністрацыйны цэнтр) дэпартамента Кальвадос. Дэвіз горада - "адзін Бог, адзін Кароль, адна Вера, адзін Закон» (Un Dieu, un Roy, une Foy, une Loi). Насельніцтва - 114 тыс. чалавек (1999).

Геаграфія [правіць]

Кан размешчаны на берагах ракі Орн, прыкладна ў 10 км ад таго адрэзка ўзбярэжжа праліва Ла-Манш, які мае сярод турыстаў мянушку «Нармандскай Швейцарыі». З портам Уістрэам на беразе Ла-Манша яго злучае пракладзены па загаду Напалеона III марскі канал. Па тэрыторыі горада таксама працякае мноства дробных рэк, галоўным чынам забраных у калектары.

Гісторыя [правіць]

Першыя весткі пра Кане адносяцца да кіравання герцагаў Нармандыі, адзін з якіх, Вільгельм Заваёўнік, зрабіў Кан сваёй сталіцай. На працягу ўсёй сваёй гісторыі Кан падзяляў лёс Нармандыі; у 1204 г. разам з ёю перададзены Іаанам Беззямельным французскай кароне. У 1346 годзе англічане узялі яго прыступам; канчаткова вярнуўся да Францыі горад толькі ў 1450 годзе. У 1432 г. Джон Ланкастэрскі, герцаг Бедфард заснаваў Канскі ўніверсітэт, які за сваю гісторыю не раз зачыняўся і аднаўляў працу (у сучасным выглядзе — з 1957 года).

Царква св. Стэфана

Да адмены Нанцкага эдыкта ў 1685 годзе большасць насельніцтва Кана складалі гугеноты. У гады Вялікай Французскай рэвалюцыі горад далучыўся да жырандыстаў. Бітва за Кан улетку 1944 пакінула старажытны горад у руінах. Старадаўняя забудова на дзве трэці загінула. У 1948-62 гг. паводле плана Маршала будуецца сучасны горад з прамысловымі зонамі і зялёнымі насаджэннямі.

Славутасці [правіць]

Канскі замак XI—XII стагоддзяў — адна з найбуйнейшых сярэднявечных крэпасцяў на захадзе Еўропы. У наш час тэрыторыю старажытнай цвярдыні займаюць розныя мастацкія і гістарычныя музеі.
З часоў Вільгельма Заваёўніка ацалелі ўслаўленыя помнікі нармандскай раманікі — саборная царква Сент-Эцьен пры мужчынскім абацтве і царква Троіцы пры жаночым манастыры. У гэтых храмах да Французскай рэвалюцыі былі пахаваныя, адпаведна, сам Вільгельм Заваёўнік і яго мужа Мацільда Фландрская. Фасад саборнай царквы строгі і лаканічны, 90-мятровыя вежы ўвянчаны шпілямі XIII стагоддя. Астатнія будынкі мужчынскага абацтва перабудаваны ў XVII стагоддзі; c 1960 г. у іх змяшчаюцца органы мясцовага самакіравання. Жаночы манастыр моцна паноўлены працамі паплечнікаў Віоле-ле-Дюзка.
Жамчужынай старога Кана лічылася ажурная познегатычная царква св. Пятра. У 1944 годзе яна была разбурана, у наш час цалкам адрэстаўравана.
З помнікаў грамадзянскага дойлідства цікавыя асабнякі XVI стагоддзя; у адным з іх нарадзіўся паэт Малерб.
У памяць пра падзеі Другой сусветнай вайны ў 1988 г. адкрыты Мемарыял міру.