Горад Катавіцы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Катавіцы

Katowice.jpg
Сцяг Герб
Сцяг
Герб

Каардынаты: 50°15′00″ пн. ш. 19°00′00″ у. д. / 50.25° пн. ш. 19° у. д. (G) (O) (Я)50°15′00″ пн. ш. 19°00′00″ у. д. / 50.25° пн. ш. 19° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Плошча
1915 км² км²
Насельніцтва (2005)
315 123 тыс. чалавек
Часавы пояс

Катавіцы (Польшча)
Катавіцы
Катавіцы

Катавіцы (польск.: Katowice) - горад у Польшчы, цэнтр Сілезскага ваяводства.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Зямля вакол Катавіцы, Верхняя Сілезія, была населена этнічнымі сілезцамі з першых стагоддзяў н.э. Першымі яе ўладальнікамі была дынастыя польскіх Пястаў, да яе заняпаду, калі яна ўвайшла ў склад Габсбургаў.

Сам горад быў заснаваны ў 19 ст., у перыяд, калі тэрыторыя была пад уладай Прускага каралеўства - у 1865 г. Катавіцы атрымаў статут горада. Населены немцамі, сілезцамі, яўрэямі і палякамі, горад стаў часткай Другой Польскай Рэспублікі, услед за Сілезскім Паўстаннем, якое пракацілася па Сілезіі ў 1918-1921 гадах. Тэрыторыя была паслядоўна падзелена аб'яднанай камісіяй, якая падзяліла Катавіцы паміж Польшчай і значнай аўтаноміяй.

Горад квітнее дзякуючы вялікім мінеральным карысным выкапням. У значнай меры рост і росквіт горада залежыць ад вуглездабыўнай і сталеліцейнай галін, якія занялі свае пазіцыі падчас Індустрыяльнай Рэвалюцыі. У апошні час, паводле эканамічных рэформ горад змяняе шлях развіцця ад цяжкай прамысловасці да малога бізнесу.

У 1953-1956 гг. польскія камуністы пераназвалі Катавіцы ў Сталінград - "горад Сталіна". Сур'ёзны ўдар па экалогіі горада быў нанесены пасля другой сусветнай вайны і падчас камуністычнай улады ў Польскай Народнай Рэспубліцы, але апошнія змены ў заканадаўстве шматлікае вярнулі на свае месцы.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Гарадскі лес

Катавіцы знаходзяцца на Катавіцкім узвышшы, якое адносіцца да Сілезскага ўзвышша. Горад знаходзіцца на мяжы водных падзелаў Віслы і Одры, і натуральнай мяжы паміж Малапольшчай і Сілезіяй. Праз Катавіцы цякуць рэкі Рава (прыток Віслы) і Кладніца (прыток Одры), а так сама некалькі невялікіх рэчак.

Плошча гораду характарызуецца невялікімі перападамі вышыні, якія складаюць каля 100 м. Самая высокая кропка гораду знаходзіцца на вышыні 352 м. над узроўнем мора, а самая нізкая кропка на вышыні 261 м. З геалагічнага пункту гледжання Катавіцы знаходзяцца над Горнасілезскім вугальным радовішчам, якое ўключае Горнасілезская прамысловая акруга і Рыбніцкая вугальная акруга.

Сярэднегавадвая тэмпература паветра ў горадзе складае каля +7,9°C, сярэдняя тэмпература ліпеня +17,4 °C, студзеня – 2,7 °C. Сярэдняя колькасць ападкаў на працягу года складае 721 мм, з якіх большасць выпадае ў жніўні - 110 мм. Вецер характарызуецца слабай сілай, з сярэдняй хуткасцю 3,3 м/с, большасць з якіх дзьме з захаду (21%). Снег пакрывае Катавіцы, ў сярэднім, 60 дзён у годзе.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Дэмаграфічнае развіццё гораду звязана з уключэннем у склад Катавіцаў прыгарадаў. З атрыманнем у 1865 г. правоў горада, Катавіцы ў некалькі разоў павялічылі сваю плошчу і некалькі разоў змянялі сваю адміністрацыйную структуру. 15 ліпеня 1924 г. колькасць насельніцтва перавысіла 100 тыс. чалавек. У гэты дзень у склад горада былі ўключаны некалькі прыгарадаў, што павялічыла колькасць жыхароў Катавіцаў амаль удвая, з 57 тыс. да 113 тыс. наступныя далучэнні прыгарадаў адбыліся ў 1951, 1960 і 1975 гг. Але ў 1980-х гг. наступіла змена тэндэнцыі дэмакратычнага развіцця горада і пачалося змяншэнне колькасці насельніцтва з 368 621 чалавек у 1987 г. да 309 621 чалавек у 2008 г.

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Эканоміка Катавіцаў заснавана на развіцці сектара паслуг. З 150 тыс. працуючых жыхароў горада, каля 73% працаўладкаваныя ў гэтым сектары. Такія поспехі эканоміка гораду змагла дасягнуць дзякуючы эканамічным рэформам гарадскіх уладаў, якія доўжацца апошнія некалькі гадоў. У 2006 г. сярэдні заробак у Катавіцах склаў каля 4,3 тыс. злотых (каля 4 млн. рублёў), і гэта адзін з самых высокіх паказчыкаў у Польшчы.

На тэрыторыі гораду зарэгістравана каля 48 тыс. эканамічных суб’ектаў, што складае каля 10% ад усіх эканамічных суб’ектаў ва ўсім ваяводстве. Тэмп росту колькасці складае каля 8-10% у год. Каля 1/5 з гэтых суб’ектаў дзейнічаюць з удзелам замежнага капіталу. Акрамя гэтага ў Катавіцах знаходзіцца свабодная эканамічная зона.

Культура[правіць | правіць зыходнік]

Бібліятэка

Тэатры[правіць | правіць зыходнік]

  • Тэатр Сілезіі
  • Тэатр Атэніум
  • Тэатр Карэз
  • Тэатр Цагітатур

Музыка[правіць | правіць зыходнік]

  • Слізская філармонія
  • Слізская эстрада
  • Сцэна ГуГаландзер
  • Нацыянальны Сімфанічны аркестр Польскага Радыё

Кіно[правіць | правіць зыходнік]

Сілезскі ўніверсітэт
  • IMAX
  • Кінатэатр Cinema City
  • Цэнтр кіно Геліус
  • Кінатэатр Космас
  • Кінатэатр Святавід

Музеі[правіць | правіць зыходнік]

Сілезскі музей
  • Сілезскі музей
  • Музей гісторыі Катавіцы
  • Музей Архідэацэзіі
  • Музей Францысканцаў
  • Біяграфічны музей П. Штэлера
  • Музей Права і Польскіх юрыстаў
  • Цэнтр польскай сцэнаграфіі

Медыя[правіць | правіць зыходнік]

Будынак Музычнай акадэміі
  • TVP 3 Катавіцы
  • TVN24
  • Радыё Катавіцы
  • Радыё Flash
  • Радыё Roxy FM
  • Радыё Планета

Гарады-пабрацімы[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]