Горад Расяйней

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Горад Расейняй)
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Расяйней
Raseiniai
Герб
Герб
Raseiniu tvankinys 2010.jpg

Каардынаты: 55°22′00″ пн. ш. 23°07′00″ у. д. / 55.366667° пн. ш. 23.116667° у. д. (G) (O) (Я)55°22′00″ пн. ш. 23°07′00″ у. д. / 55.366667° пн. ш. 23.116667° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Павет
Часавы пояс

Расяйней (Літва)
Расяйней
Расяйней

Расяйней (літ.: Raseiniai) — горад у цэнтральнай Літве, з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Расяйнейскага раёна Каўнаскага павета.

Праз горад цячэ рака Госенка. Расяйней знаходзіцца за 75 км ад Каўнаса. Насельніцтва складае каля 12,5 тыс. чалавек. Расяйней адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Жамойць.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Першыя згадкі аб горадзе адносяцца да 1253 г., калі Расяйней з'яўляўся сталіцай Жамойцкага княства. У ХІІІХIV стагоддзях Расяйней узгадваецца ў хроніках пад рознымі назвамі: Рушыген, Росыен і Расейн. У гэты час Расяйней стаў адным з асноўных гарадоў Жамойці. У 14161421 гадах па загадзе вялікага князя Вітаўта тут быў пабудаваны касцёл (адзін з першых у Жамойці). Да нашых дзён захаваўся касцёл, які быў пабудаваны жамойцкім біскупам Ежы Тышкевічам у 1636 г. У 1492 г. Расяйней атрымаў магдэбургскае права і ўласны герб. Пасля ўтварэння Рэчы Паспалітай Расяйней заставаўся неафіцыйнай сталіцай Жамойці. Тут знаходзілася ўся дзяржаўная ўлада рэгіёну. У 1580 годзе ўладары жамойцкіх плямёнаў выбралі ўласных прадстаўнікоў, якія прадстаўлялі Жамойць у сеймах Рэчы Паспалітай.

Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай горад апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, Магдэбургскае права было скасаванае.

У цэнтры горада

У складзе Расійскай імперыі Расяйней быў цэнтрам уезду Віленскай губерні (18011843), а потым Ковенскай губерні (пасля 1843 г.). У ХІХ стагоддзі Расяйней атрымаў развіццё як лакальны цэнтр гандлю дрэвам і пшаніцай, але ў выніку аддаленасці ад чыгуначных ветак і асноўных гандлёвых шляхоў, паступова горад страціў сваю ролю.

Пад час паўстання 1830—1831 гадоў Расяйней стаў адным з цэнтраў вызваленчага руху. 26 сакавіка 1831 г. паўстанцы ўзялі горад і стварылі жамойцкі ўрад. Але праз некалькі дзён расійскія войскі захапілі горад.

Расяйней, таксама, быў адным з цэнтраў яўрэйскай абшчыны. У 1926 годзе яўрэі складалі 40 % насельніцтва горада.

Пад час Першай сусветнай вайны, вясной 1915 г. горад быў заняты нямецкімі войскамі.

Пасля стварэння Літоўскай Рэспублікі ў 1918 г. Расяйней увайшоў у яе склад, дзе стаў цэнтрам павету. У 1940 г. Расяйней апынуўся ў складзе СССР. З 1941 да 1944 г. горад быў акупаваны нямецкімі войскамі. У выніку вайсковых дзеянняў было разбурана 90 % пабудоў горада.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]