Горад Супрасль
| Горад
Супрасль
Supraśl
|
||||||||||||||||||
  Супрасль
|
||||||||||||||||||
СУ́ПРАСЛЬ (польск.: Supraśl), горад у Польшчы, знаходзіцца ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводства, на ўсход ад горада Беласток, на захадзе этнічнай тэрыторыі беларусаў.
Горад размешчаны над ракой Супрасль, на тэрыторыі Кнышынскай пушчы.
Колькасць насельніцтва — 4,6 тыс. чал. (2005)
Змест |
Гісторыя [правіць]
Заснаванне Супрасля звязана з перанясеннем у 1500 Супрасльскага Дабравешчанскага манастыра, размешчанага паблізу г. Гарадок уніз па рацэ. У пачатку XVІ ст. пабудавана Супрасльская царква-крэпасць, якая затым была аздоблена адмысловымі фрэскамі і іканастасам. На працягу XVII—XVIII ст. Супрасль стала значным культурна-навуковым асяродкам, тут знаходзілася багатая бібліятэка, друкарня. Вядомы iмёны супрацоўнiкаў тыпаграфii другой половы ХVІІІ ст.: друкары Антон Чарняўскi, Крестомскi, Адам Генрых Подзебраньскi, мастак i прафесар жывапicу Антоні Грушэцкі, гiсер Аляксей Завадскi[1].
Напачатку ХІХ ст., манастыр заняпаў, выдатная бібліятэка была вывезена з Супраслі, большай часткай — у Вільню. Тады ж быў страчаны найкаштоўнейшы яе скарб: старэйшы напісаны кірыліцай рукапіс ХІ ст.
У сярэдзіне ХІХ ст. Супрасль стала буйным цэнтрам тэкстыльнай прамысловасці, але тэкстыльныя прадпрыемствы былі ліквідаваны напачатку ХХ ст. з-за аддаленасці горада ад чыгуначных шляхоў. Архітэктурныя помнікі Супраслі былі моцна разбураны фашысцкімі акупантамі ў 1944, пасля вайны — часткова адбудаваныя. З 1980-х аднавіў дзейнасць Супрасльскі Дабравешчанскі манастыр, у 1996 польскі ўрад замацаваў увесь манастырскі комплекс за праваслаўнай царквою, зараз тут завяршаюцца рэстаўрацыйныя работы.
Гаспадарчае развіццё [правіць]
Размяшчэнне горада ў маляўнічай лясістай мясцовасці спрыяе развіццю розных галін гаспадарчай дзейнасці. У Супраслі знаходзіцца дырэкцыя ландшафтнага парку Кнышынскай пушчы. Горад з'яўляецца цэнтрам дрэваапрацоўчай прамысловасці. Тут развіваецца рэкрэацыйная сфера, з 2001 Супрасль атрымала статус курорта. Праз горад праходзяць турыстычныя маршруты, з 2006 дзейнічае Музей ікон. У Супраслі працуе Вышэйшая школа фізічнага выхавання і турызму.
Выдатныя мясціны [правіць]
- Дабравешчанская царква-крэпасць (пач. XVІ ст., адбудавана ў 1999 г.)
- Палац архімандрытаў (XVІІ ст., адбудаваны)
- Царква Іаана Багаслова (XІХ ст., адбудавана ў 1958 г.)
Беларусы ў Супраслі [правіць]
Супрасль з'яўляецца адным з цэнтраў беларускай культуры ў Польшчы. Наяўнасць тут важнага асяродка праваслаўя з'яўляецца чыннікам, які спрыяе захаванню нацыянальнай свядомасці мясцовых беларусаў.
