Горад Ульм

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Ульм
ням.: Ulm
Герб
Герб
Ulm vom sprollheim aus.jpg

Каардынаты: 48°24′00″ пн. ш. 9°59′00″ у. д. / 48.4° пн. ш. 9.983333° у. д. (G) (O) (Я)48°24′00″ пн. ш. 9°59′00″ у. д. / 48.4° пн. ш. 9.983333° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Зямля
Унутранае дзяленне
18 гарадскіх раёнаў
Обербургамістр
Іфо Гёнер
Плошча
118,69 км²
Вышыня цэнтра
459–646 м
Насельніцтва (2006)
120 925 чалавек
Часавы пояс
Тэлефонны код
0731, 07304, 07305, 07346
Паштовы індэкс
89073–89199
Аўтамабільны код
UL
Афіцыйны сайт
http://www.ulm.de/
(ням.) 

Ульм (Германія)
Ульм
Ульм

Ульм (Бадэн-Вюртэмберг)
Ульм
Ульм

Ульм (ням.: Ulm) — горад ў Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг, на рацэ Дунай, у 90 кіламетрах ад Штутгарта і 140 кіламетрах ад Мюнхена. Насельніцтва — каля 120 тысяч чалавек. Адміністрацыйны цэнтр раёна Альба-Дунай. Вядомы з 854, з XIII стагоддзя імперскі горад (ням.: Reichsstadt). Буйны эканамічны цэнтр.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Ульм знаходзіцца ў месцы зліцця рэк Блаў і Ілера з Дунаем, на вышыні 479 метраў над узроўнем мора. Бо́льшая частка Ульма, уключаючы стары горад, ляжыць на левым беразе Дуная. Насупраць старога горада, на іншым беразе ракі, у зямлі Баварыя, знаходзіцца Новы Ульм, да 1810 года частка Ульма.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Каменны век[правіць | правіць зыходнік]

Пасяленне на месцы сучаснага горада існавала яшчэ 30 тысяч гадоў таму назад. Яно хутка развівалася, дзякуючы свайму добраму геаграфічнаму становішчу. Найстаражытнейшыя знаходкі ў гарадской акрузе Ульма ўзыходзяць да позняга неаліту.

Сярэднявечча[правіць | правіць зыходнік]

У Сярэднявеччы тут знаходзіўся палац каралёў з дынастыі Каралінгаў. У ім 22 ліпеня 854 года кароль Людовік Нямецкі апублікаваў дакумент, у якім упершыню ўпамінаецца назва горада. Аднак заснаванне горада адносяць звычайна да XI стагоддзя.

У гады кіравання Саліераў Ульм становіцца найважнейшым горадам герцагства Швабія. Адсюль на Вялікдзень 1077 адправіўся ў свой пакутны паход у Каноссу Генрых IV для таго, каб вымаліць у папы Рыгора VII прабачэнне і ізноў атрымаць права быць імператарам. Двума гадамі пазней ён перадаў свой палац разам са ўсім герцагствам у прыдачу свайму зяцю Фрыдрыху фон Штауфену, які смог уступіць у валоданне ім толькі ў 1098 г пасля доўгай барацьбы з іншым прэтэндэнтам Бертольдам фон Рейнфельдэнам.

Фрыдрых Барбароса ў 1181 годзе аб'яўляе Ульм вольным імперскім горадам, была збудавана гарадская сцяна. Развіваецца гандаль і рамяство; з'яўляецца найважнейшы афіцыйны дакумент, дамова паміж патрыцыямі і гандлёвымі гільдыямі 1397 года.

Росквіт горада, у асноўным абавязанае экспарту высакаякаснай тканіны, прыйшлося на XV і XVI стагоддзі. Размешчаны на раздарожжы важных гандлёвых шляхоў у Італію, горад быў адным з найбуйнейшых у Германіі, саступаючы па памеры толькі Нюрнбергу. У той час былі збудаваны шматлікія выдатныя будынкі, і мастацтва Ульма знаходзілася ў зеніце, прадстаўленае такімі скульптарамі і жывапісцамі, як Ганс Мюльтшер і Ёрг Сюрлін Старэйшы. Змены гандлёвых шляхоў і Трыццацігадовая вайна (16181648) пацягнулі за сабою паступовы заняпад Ульма. Каля 1700 года адбыліся шматразовыя папераменныя ўварванні сюды баварскіх і французскіх войскаў.

Новы час[правіць | правіць зыходнік]

Страціўшы ў 1803 годзе статус імперскага горада, Ульм увайшоў у склад Баварыі. У кампаніі 1805 года Напалеону атрымалася прывабіць сюды аўстрыйскае войска генерала Макка і прымусіць яго здасца ў бітве пры Ульме. У 1810 годзе Ульм быў уключаны ў склад Вюртэмбергскага каралеўства і страціў задунайскія ўмацаванні, цяпер вядомыя як Ной-Ульм.

У сярэдзіне XIX стагоддзя ў горадзе было вырашана пабудаваць крэпасць Германскай Канфедэрацыі, з будаўніцтвам абарончых будынкаў, накіраваных у першую чаргу супраць пагрозы французскага ўварвання. У другой палове стагоддзя Ульм стаў важным цэнтрам індустрыялізацыі паўднёвай Германіі.

Найноўшы час[правіць | правіць зыходнік]

Як і ўся Германія, з 1933 года Ульм знаходзіўся ва ўлады Нацыянал-Сацыялістычнай партыі. У 19331935 гадах на ўзгорку Куберг, у акрузе Ульма, быў заснаваны канцэнтрацыйны лагер. Падчас Другой сусветнай вайны горад моцна пацярпеў ад бамбаванняў авіяцыі саюзнікаў, што ў значнай ступені змяніла яго знешняе аблічча.

У асноўным горад быў адбудаваны зноўку ў стандартным стылю 1950-х і 60-х, хоць некаторыя знакамітыя будынкі адрэстаўравалі. Ульм перажыў значны рост у пасляваенныя дзесяцігоддзі, былі пабудаваныя шматлікія жылыя раёны і прамысловыя зоны. У 1967 годзе быў заснаваны Ульмский універсітэт, які аказаў відавочны ўплыў на развіццё горада. У прыватнасці ў 1980-я паскорыўся пераход прамысловасці ад класічных галін да высокатэхналагічных.

Сёння горад працягвае свой рост.

Культурныя і гістарычныя помнікі[правіць | правіць зыходнік]

  • Мюнсцер — самая высокая ў свеце пабудова сакральнага прызначэння.
  • Гарадскія сцены
  • Ратуша

Вядомыя жыхары[правіць | правіць зыходнік]

Гарады-пабрацімы[правіць | правіць зыходнік]

Фатаграфіі[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]