Горад Франкфурт-на-Майне
Горад
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
Франкфурт-на-Майне (ням.: Frankfurt am Main [ˈfʁaŋkfʊɐt am ˈmaɪn] ) — пяты па велічыні горад Германіі пасля Берліна, Гамбурга, Мюнхена і Кёльна. Гэта адзін з найбуйнейшых фінансавых цэнтраў свету, цэнтр рэгіёну Рэйн-Майн, аднаго з рэгіёнаў Еўропы з найбольш дынамічным развіццём, а таксама буйнейшы горад зямлі Гесэн. Дзякуючы свайму цэнтральнаму месцазнаходжанню і міжнароднаму аэрапорту, горад з'яўляецца акрамя гэтага важным транспартным цэнтрам.
Разам з прыгарадамі колькасць жыхароў т.зв. вялікага Франкфурта складае каля 1,5 млн.
Франкфурт вядомы вялікай колькасцю небаскробаў, якія адносяцца да вышэйшых у Еўропе.
Сярод жыхароў Франкфурта вельмі шмат іншаземцаў. Амаль трэць людзей, што жывуць у горадзе, не з'яўляюцца грамадзянамі ФРГ.
|
Назва [правіць]
Назва горада ўпершыню згадваецца ў адной з грамат у 794 годзе як Frankonovurd, што азначае брод франкаў. Згодна са старажытнай легендай, кароль франкаў Карл Вялікі, адступаючы са сваімі войскамі ў час вайны з саксонцамі, выйшаў да ракі Майн. Пры гэтым ён не ведаў, як пераправіцца на другі бок ракі. У гэты час белы алень перайшоў раку ў мелкім месцы, і такім чынам паказаў шлях каралю.
Геаграфія [правіць]
Горад ляжыць па абодвух баках ракі Майн на паўднёвым усходзе горнага масіву Таўнус у паўднёва-заходняй Германіі. Ён распасціраецца на 23,4 км з захаду на ўсход і на 23,3 км з поўначы на поўдзень. Вышэйшая кропка (212 м над узроўнем мора) ляжыць у раёне Зэкбах, ніжэйшая (88 м.) на беразе Майна ў раёне Зіндлінген.
Франкфурт знаходзіцца ў адным з найцяплейшых рэгіёнаў Германні. У перыяд з 1971 па 2000 сярэднегадавая тэмпература складала 10,1 °C, сярэднегадавая колькасць ападкаў — 611 мм. Пры гэтым самым цёплым месяцам быў ліпень (19,4 °C), самым халодным — студзень (1,6 °C)[1].
Раёны горада [правіць]
Горад падзелены на 46 раёнаў (Ortsteile), якія ў сваю чаргу падзяляюцца на 118 гарадскіх акруг (Stadtbezirke). 46 раёнаў аб'яднаны ў 16 акруг (Ortsbezirke) наступным чынам:
| Акруга (Ortsbezirk) | Раёны (Ortsteile) | Колькасць жыхароў (2002) | |
|---|---|---|---|
| 1. | Цэнтр І (Innenstadt I) | Стары горад (Altstadt), Прывакзальны раён (Bahnhofsviertel), Галус (Gallus), Гутлёйтфіртэль (Gutleutviertel), Цэнтр (Innenstadt) | 40.754 |
| 2. | Цэнтр ІI (Innenstadt II) | Бокенхайм (Bockenheim), Вестэнд-Поўнач (Westend-Nord), Вестэнд-Поўдзень (Westend-Süd) | 56.018 |
| 3. | Цэнтр ІII (Innenstadt III) | Нордэнд-Усход (Nordend-Ost), Нордэнд-Захад (Nordend-West) | 53.987 |
| 4. | Цэнтр ІV (Innenstadt IV) | Борнхайм (Bornheim), Остэнд (Ostend) | 52.951 |
| 5. | Поўдзень (Süd) | Аэрапорт (Flughafen), Нідэррад (Niederrad), Обэррад (Oberrad), Заксэнхаўзэн-Поўнач (Sachsenhausen-Nord), Заксэнхаўзэн-Поўдзень (Sachsenhausen-Süd) | 89.793 |
| 6. | Захад (West) | Шванхайм (Schwanheim), Грызхайм (Griesheim), Нід (Nied), Хёхст (Höchst), Зіндлінген (Sindlingen), Цайльсхайм (Zeilsheim), Унтэрлідэрбах (Unterliederbach), Зосэнхайм (Sossenheim) | 121.074 |
| 7. | Зярэдні Захад (Mitte-West) | Хаўзэн (Hausen), Праўнхайм (Praunheim ), Рёдэльхайм (Rödelheim) | 40.412 |
| 8. | Паўночны Захад (Nord-West) | Хедэрхайм (Heddernheim), Нідэрурзэль (Niederursel) | 31.707 |
| 9. | Зярэдняя Поўнач (Mitte-Nord) | Дорнбуш (Dornbusch), Эшэрсхайм (Eschersheim), Гінхайм (Ginnheim) | 48.086 |
| 10. | Паўночны Усход (Nord-Ost) | Беркерсхайм (Berkersheim), Банамес (Bonames), Франкфуртэр Берг (Frankfurter Berg), Экенхайм (Eckenheim), Пройнгесхайм (Preungesheim) | 37.494 |
| 11. | Усход (Ost) | Фехенхайм (Fechenheim), Рыдэрвальд (Riederwald), Зэкбах (Seckbach) | 30.722 |
| 12. | Кальбах/Рыдберг (Kahlbach/Riedberg) | - | 5.240 |
| 13. | Ніжні Эрленбах (Nieder-Erlenbach) | - | 4.087 |
| 14. | Хархайм (Harheim) | - | 3.939 |
| 15. | Ніжні Эшбах (Nieder-Eschbach) | - | 11.744 |
| 16. | Берген-Энкхайм (Bergen-Enkheim) | - | 17.088 |
Гісторыя [правіць]
Першыя пасяленні на тэрыторыі сучаснага Франкфурта з'явіліся прыблізна 4000 гадоў таму, яшчэ ў каменным веке.
Пасля пераможнага паходу рымскага імператара Даміцыяна ў 83/84 г. н.э. рымляне захапілі рэгіён Таўнус і пабудавалі тут свае вайсковыя лагеры. Галоўны з іх знаходзіўся на рацэ Ніда на тэрырыторыі сучаснага раёна Франфурта Хедэрнхайм. Каля 260 г. рымляне былі выцеснены з гэтага рэгіёна геманскімі плямёнамі.
Упершыню назва Франкфурт упамінаецца ў сувязі з сазывам т.зв. Франкфурцкага Сінода (схода царкоўных прадстаўнікоў Франкскай Імперыі), інцыяванага каралём франкаў Карлам Вялікім у 794 годзе. У 843 годзе, пасля падзелу Франкскай Імперыі, Франкфурт становіцца цэнтрам яе ўсходняй часткі.
У 1152 князь Фрыдрых І Барбароса быў абраны ў Франкфурце германскім каралём, што стала пачаткам традыцыі абрання германскіх каралёў, а пазней і імператараў Свяшчэннай Рымскай Імперыі ў гэтым горадзе аж да 19 века.
У 1848—1949 гадах у Франкфурце ў Паўльскірхе (Pauluskirche) адбываюцца паседжанні першага свабодна абранага нямецкага парламента.
У час другой сусвенай вайны ў 1943-44 гадах горад быў практычна цалкам разбураны ў выніку налётаў авіяцыі. 26 сакавіка 1945 Франкфурт быў заняты войскамі ЗША.
Падчас абрання сталіцы ФРГ у 1949, Франкфурт быў спачатку фаварытам, але саступіў Бону з прычыны падтрымкі апошняга Конрадам Адэнаўэрам.
У 1968 у горадзе адчынена першая лінія метро.
У 1998 Франкфурт абраны месцам знаходжання Еўрапейскага Цэнтральнага Банка.
Эканоміка [правіць]
Палітыка [правіць]
Транспарт [правіць]
Адукацыя [правіць]
Культура [правіць]
Варта ўбачыць [правіць]
Небаскробы Франкфурта [правіць]
Франкфурт-на-Майне, як ніякі іншы горад Еўропы, адметны вялікай колькасцю небаскробаў, якія будуюцца ў горадзе з 50-х гадоў 20-га стогоддзя. З гэтай прычыны Франкфурт часта называюць Mainhattan (гэта назва нагадвае Манхэтан у Нью-Ёрку).
| Назва будынка | Вышыня (м.) | Год пабудовы | Колькасць паверхаў | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Commerzbank Tower | 259 | 1997 | 63 |
| 2. | Messeturm | 257 | 1990 | 70 |
| 3. | Westend Tower (DZ Bank) | 208 | 1993 | 53 |
| 4. | Maintower | 200 | 2000 | 54 |
| 5. | Trianon (DekaBank) | 186 | 1993 | 47 |
| 6. | Opernturm | 170 | 2009 | 42 |
| 7. | Silver Tower (Dresdner Bank) | 166 | 1978 | 32 |
| 8. | Westend Gate (Marriot Hotel) | 162 | 1976 | 44 |
| 9. | Deutsche Bank I | 155 | 1984 | 40 |
| 10. | Deutsche Bank II | 155 | 1984 | 38 |
Старая Опера [правіць]
Былы оперны тэатр выкарыстоўваецца сёння як канцэртная зала і месца правядзення святочных мерапрыемстваў. Будынак Старай Оперы (Alte Oper) ў стыле нэа-рэнесанс, спраектаваны берлінскім архітэктарам Рыхардам Люкэ (Richard Lucae), быў адчынены ў 1880. На адкрыцці прысутнічаў імператар Вільгельм І, які адзначыў: «У Берліне я б сябе такога дазволіць не змог». Будаўніцтва была фінансавана жыхарамі горада і каштавала 6,8 млн залатых марак. У 1937 тут адбылась прэм'ера оперы «Карміна Бурана» Карла Орфа. У сакавіку 1944 будынак быў моцна разбураны у выніку бамбавання з паветра. Пасля шматгадовых дэбатаў будынак быў адноўлены і зноў адчынены ў 1981. На фасадзе будынка знаходзіцца надпіс: «Праўдзіваму, прыгожаму, добраму».
Галоўны вакзал [правіць]
Стары горад [правіць]
Мосты праз Майн [правіць]
Заксенхаўзен [правіць]
Сродкі масавай інфармацыі [правіць]
У Франкфурце выдаюцца две шматтыражныя нямецкія газеты — ліберальна-кансерватыўная Франкфуртэр Альгемайнэ Цайтунг (Frankfurter Allgemeine Zeitung) і левалібеальная Франкфуртэр Рундшаў (Frankfurter Rundschau). Таксама тут знаходзяцца цэнтральныя нямецкія прадстаўніцтва агенстваў навін Асашыэйтэд Прэс (Associated Press) і Ройтэрс (Reuters).
Кулінарыя [правіць]
- Яблачнае віно (Apfelwein)
- Зялёны соус (Grüne Sauce)
- Ручны сыр з музыкай (Handkäs mit Musik)
- Франкфуртскія сасіскі (Frankfurter Würstchen)
- Рабрынкі з кіслай капустай (Rippchen mit Kraut)
Адметныя асобы [правіць]
- Тэадор В. Адорна — нямецкі філосаф і сацыёлаг, адзін з галоўных прадстаўнікоў Крытычнай грамадскай тэорыі, нарадзіўся ў Франкфурце ў 1903 годзе. З 1921 па 1924 ён вывучаў у Франкфурцкім універсітэце філасофію, сацыялогію, псіхалогію і музыку. З 1949 па 1969 (пасля вяртання з эміграцыі) Адорна выкладаў у гэтай навучальнай установе філасофію і сацыялогію. Ён таксама кіраваў Інстытутам сацыяльных даследванняў пры ўніверсітэце. Погляды Адорна мелі вялікі ўплыў на нямецкае студэнцтва ў 60-х гадах 20-га стагоддзя.
- Васіль Быкаў — вядомы беларускі пісьменнік, жыў і працаваў у Франкфурце з 2001 па 2002 ў рамках праекту Гарады прытулку, атрымаўшы запрашэнне ад Ведамства Мультыкультурных Спраў і Франкфурцкага Кніжнага Кірмашу [2].
- Іаган Вольфганг фон Гётэ — нямецкі паэт, грамадскі дзеяч і прыродазнаўца. Нарадзіўся і вырас у Франкфурце. У 1971 г., пасля заканчэння вучобы ў Страсбурге, Гётэ адчыніў у Франкфурце адвакатскую кантору, якая праіснавала да яго ад'езду ў Вэймар у 1775 г. У гэты перыяд ён напісаў сярод іншага раман Пакуты маладога Вертэра (1774).
- Барыс Кіт — беларускі грамадскі дзеяч, настаўнік, матэматык, вядомы фізік, канструктар амерыканскай ракетнай тэхнікі. Жыве ў Франкфурце з 1972 г. «Мне вельмі падабаецца тут. У сэрцы я ж еўрапеец» — сказаў Б. Кіт на імпрэзе, прысвечанай яго 100-гадоваму юбілею [3].
- Майер Амшэль Ротшыльд — заснавальнік вядомага аднайменнага франкфуртскага банка.
- Ганна Франк — нямецкая дзяўчынка яўрэйскага паходжання, якая пасля прыхода Гітлера да ўлады хавалась ад нацысткага тэрору разам з сям'ёй ў Нідэрландах. Аўтар сусветна вядомага Дзённіка Анэ Франк — дакумента, які аблічае нацызм. Анэ Франк нараділась у Франкфурце і жыла там да 1933 г.
- Эрых Фром — нямецка-амерыканскі філосаф і псіхааналітык. Нарадзіўся і жыў у Франкфурце да сваёй эміграцыі ў ЗША ў 1934 г. Кіраўнік сацыяльна-псіхалагічнага аддзела франкфуртскага Інстытута сацыяльных даследванняў з 1930 па 1934.
- Ота Ган — нямецкі хімік. Выхадзец з Франкфуту адкрыў у 1938 г. разам з Лізай Майтнер і Фрыдрыхам Штрасманам расшчапленне ўрана. Атрымаў у 1944 г. Нобелеўскую прэмію.
- Артур Шапенгаўэр — нямецкі філосаф. Пераехаў у 1833 з Берліна, дзе ў гэты час пачалась эпідэмія халеры, у Франкфурт і жыў тут да сваёй смерці ў 1860. У сваім дзённіке Шапенгаўэр так апісвае прычыны выбара Франкфурта: «Здаровы клімат. Прыгожыя мясціны. Прыемнасці вялікіх гарадоў. Лепшая чытальня. Прыродна-гістарычны музей. Лешыя тэатры, опера і канцэрты. Больш англічанінаў. Лепшыя кавярні. Нядрэннае надвор'е. Зэнкенбергская бібліятэка. Няма паводак.» [4]
- Роланд Кох
- Фрыдрых Вёлер
Гл. таксама [правіць]
Зноскі
Спасылкі [правіць]