Грэта Гарба

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Грэта Гарба
англ.: Greta Garbo
Garbo-Anna Karenina-036.jpg
Імя пры нараджэнні:

Грэта Луіса Густафсан

Дата нараджэння:

18 верасня 1905({{padleft:1905|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})

Месца нараджэння:

Стакгольм, Швецыя

Дата смерці:

15 красавіка 1990({{padleft:1990|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:15|2|0}}) (84 гады)

Месца смерці:

Нью-Ёрк, ЗША

Грамадзянства:

Flag of Sweden.svg Швецыя

Прафесія:

актрыса

Кар'ера:

1920—1941

IMDb:

ID 0001256

Commons-logo.svg Грэта Гарба на ВікіСховішчы

Грэта Гарба, нар. Грэта Луіса Густафсан (18 верасня 1905, Стакгольм15 красавіка 1990, Нью-Ёрк) – шведская і амерыканская кінаактрыса.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Грэта Луіса Густафсан нарадзілася ў беднай сям’і. Калі Грэце было 14, яе бацька загінуў, і дзяўчына мусіла пакінуць школу і пайсці на працу ў стакгольмскі ўнівермаг "Пуб". Там заўважылі яе яркую знешнасць і запрасілі зняцца ў якасці мадэлі для каталога "Тавары поштай", а потым і для трох рэкламных стужак. Якраз тады ў Грэце прачнулася цікавасць да тэатра. У 1922 годзе атрымала стыпендыю на навучанне ў Школе драматычнага майстэрства першай сцэны краіны, Каралеўскага драматычнага тэатра, які часцей за ўсё завецца папросту "Драматэн".

Менавіта там, у "Драматэне", Грэту ўбачыў легендарны шведскі рэжысёр Морыц Стылер, які даў ёй першую вялікую ролю ў сваёй стужцы "Сага пра Ёсту Берлінга". Аднак перад здымкамі фільма ён выставіў пульхнаватай Грэце адно патрабаванне — скінуць вагу. Грэта схуднела і ўзяла з такой нагоды новае прозвішча — Гарба, што з італьянскай мовы перакладаецца прыкладна як "грацыёзны рух". "Сага пра Ёсту Берлінга" стала пачаткам зорнай кар’еры шведскай актрысы.

Галівуд[правіць | правіць зыходнік]

На пачатку 1920-х гадоў Грэта Гарба перабралася ў Галівуд. Яе дэбют адбыўся ў 1926 годзе ў меладраме "Паток", але сапраўдны прарыў здарыўся пасля стужкі "Плоць і д'ябал". На здымках гэтай стужкі ў Грэты Гарба пачаўся раман з Джонам Гілбертам. У 1927 годзе яны разам зняліся ў стужцы "Каханне". Аднак, у тым самым годзе Грэта пакінула Джона Гілберта чакаць яе пры алтары: шлюб скончыўся, так і не паспеўшы пачацца. Магчыма, менавіта падчас гэтага раману, які прыцягваў шмат увагі публікі, у Гарба ўзнік недавер да Галівуду і друку. Яна не давала інтэрв’ю, не прысутнічала на сваіх прэм'ерах.

Першая гукавая стужка Грэты Гарба "Ана Крысці", знятая паводле п'есы Юджына О'Ніла, была спецыяльна выбраная для яе. Галоўная гераіня Ана Крысці, сялянская дзяўчына, размаўляла са шведскім акцэнтам. Фільм пабіў рэкорды касавых збораў, крытыкі ўсхвалялі ігру і голас Грэты Гарба. Своеасаблівы аўра была створана дзякуючы яе незвычайнай, заварожваючай прыгажосці, неардынарнаму таленту.

За 20 год Грэта паспела сыграць 27 роляў, сярод якіх — Мата Хары, каралева Хрысціна, Анна Карэніна, камуністка Ніначка. У 1941 годзе, на самай вяршыні славы, трыццацішасцігадовая зорка раптоўна і без тлумачэнняў пакінула Галівуд. Яна пасялілася ў Нью-Ёрку, вяла там сціплае жыццё і хавалася ад публікі.

У 1954 годзе актрысу ўзнагародзілі ганаровай прэміяй «Оскар» «за незабыўныя экранныя выступленні».

У 1990 годзе ў Нью-Ёрку вялікая актрыса памерла. Праз 9 гадоў парэшткі Грэты Гарба былі перавезеныя ў Швецыю і пахаваныя на могілках Скугсшуркугордэн у Стакгольме.

Фільмаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Сярод фільмаў «Чароўная жанчына» (1928), «Каралева Крысціна» (1933), «Ганна Карэніна» (1935), «Дама з камеліямі» (1937) і іншыя.

Цікавыя факты[правіць | правіць зыходнік]

  • 23 верасня 2005 года паштовымі адміністрацыямі Швецыі і ЗША ў гонар 100-годдзя з дня нараджэння Грэты Гара быў выпушчаны сумесны выпуск паштовых марак з яе партрэтам.
  • Часопіс «Premiere» змясціў Гарба на восьмае месца ў спісе самых вялікіх кіназорак усіх часоў. Яна таксама прысутнічае на пятым месцы ў рэйтынгу легенд кінаэкрана па версіі Амерыканскага інстытута кіно.
  • У дэбютны альбом «Cendres de lune» французскай спявачкі Мілен Фармэр увайшла песня пад назвай «Greta» прысвечаная Грэце Гарба. У музычных пройгрышаў песні гучыць голас Гарба, узяты з розных урыўкаў фільмаў, у якіх гуляла акторка.
  • Гарба згадвалася ў п'есе Жана Както «Святыя пачвары». Так герой назваў дзяўчыну, якая марыла здымацца ў кіно.
  • Грэта Гарба згадваецца ў вядомай песні Мадонны «Vogue» разам з такімі галівудскімі легендамі, як Мэрылін Манро, Марлен Дзітрых, Марлан Бранда і Джэймс Дын.
  • 6 красавіка 2011 года Банк Швецыі паведаміў аб планах выпуску ў 2014-2015 гадах новай серыі грашовых знакаў. На аверсе купюры вартасцю 100 шведскіх крон будзе размешчаны партрэт Грэты Гарба.[1][2]
  • Цярпець не магла Кларка Гейбла, як, зрэшты, і ён яе.
  • У фільме «Смерць ёй да твара» гераіня Ізабелы Раселіні, Лісл фон Руман, якая прадавала зелле неўміручасці і вечнай прыгажосці, тлумачачы правіла, што Мэдлін (Мэрыл Стрып), якая выпіла зелле, можа бліскаць на публіцы толькі 10 гадоў, а потым сысці ў цень, каб не раскрываць сакрэт зелля, прапаноўвала варыянт адной з яе безыменных пакупніц - проста сказаць усім «Я хачу пабыць адна» (фраза, гучала ў розных варыяцыях ў фільмах Гарба і нязменна з ёй асацыюецца).

Зноскі

  1. Sweden’s new banknotes and coins(англ.)  (Праверана 7 красавіка 2011)
  2. Новыя твары шведскіх крон // Баністыка. Энцыклапедыя банкнот света.(Праверана 3 жніўня 2011)

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 5. — С. 53. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Commons