Гімн Румыніі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Deşteaptă-te, române! («Абудзіся, румын!») — гімн Румыніі з 1989 года і гімн Малдовы ў 19911994 гадах.

Вершы нацыянальнага нацыянальнага гімна Румыніі прыналежаць Андрэю Мурэшану (18161863), паэту рамантычнага кірунку, журналісту, перакладчыку, праўдзіваму трыбуну эпохі Рэвалюцыі 1848 года. Музыка была напісаная Антонам Панам (17961854), паэтам і этнографам, чалавекам вялікай культуры, спеваком і аўтарам падручнікаў музыкі.

Верш «Рэха» («Un răsunet») А. Мурэшану, апублікаваны падчас рэвалюцыі 1848 года, быў пакладзены на музыку ў некалькі дзён. Упершыню быў выкананы 29 чэрвеня 1848 года ў Рымніку-Вылча.

Дзяржаўны гімн Румыніі складаецца з некалькіх строф, чатыры з іх павінны выконвацца ва ўрачыстых выпадках (вылучаныя тоўстым шрыфтам).

Акрамя гэтага гімна, у румынаў была «Hora Unirii», напісаная паэтам Васіле Аляксандры (18211890), якую выконвалі ў часы Аб'яднання Княстваў (1859), ва ўсіх выпадках, калі румыны імкнуліся да яднання і гармоніі.

Deşteaptă-te, române![правіць | правіць зыходнік]

Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,
În care te-adânciră barbarii de tirani
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soarte,
La care să se-nchine şi cruzii tăi duşmani.
Acum ori niciodată să dăm dovezi în lume
Că-n aste mâni mai curge un sânge de roman,
Şi că-n a noastre piepturi păstrăm cu fală-un nume
Triumfător în lupte, un nume de Traian.
Înalţă-ţi lata frunte şi caută-n giur de tine,
Cum stau ca brazi în munte voinici sute de mii;
Un glas el mai aşteaptă şi sar ca lupi în stâne,
Bătrâni, bărbaţi, juni, tineri, din munţi şi din câmpii.
Priviţi, măreţe umbre, Mihai, Ştefan, Corvine,
Româna naţiune, ai voştri strănepoţi,
Cu braţele armate, cu focul vostru-n vine,
«Viaţa-n libertate ori moarte» strigă toţi.
Pre voi vă nimiciră a pizmei răutate
Şi oarba neunire la Milcov şi Carpaţi
Dar noi, pătrunşi la suflet de sfânta libertate,
Jurăm că vom da mâna, să fim pururea fraţi.
O mamă văduvită de la Mihai cel Mare
Pretinde de la fii-şi azi mână d-ajutori,
Şi blastămă cu lacrămi în ochi pe orişicare,
În astfel de pericul s-ar face vânzători.
De fulgere să piară, de trăsnet şi pucioasă,
Oricare s-ar retrage din gloriosul loc,
Când patria sau mama, cu inima duioasă,
Va cere ca să trecem prin sabie şi foc.
N-ajunge iataganul barbarei semilune,
A cărui plăgi fatale şi azi le mai simţim;
Acum se vâră cnuta în vetrele străbune,
Dar martor ne de Domnul că vii nu oprimim.
N-ajunge despotismul cu-ntreaga lui orbie,
Al cărui jug de seculi ca vitele-l purtăm;
Acum se-ncearcă cruzii, cu oarba lor trufie,
Să ne răpească limba, dar morţi numai o dăm.
Români din patru unghiuri, acum ori niciodată
Uniţi-vă în cuget, uniţi-vă-n simţiri.
Strigaţi în lumea largă că Dunărea-i furată
Prin intrigă şi silă, viclene uneltiri.
Preoţi, cu crucea-n frunte căci oastea e creştină,
Deviza-i libertate şi scopul ei preasfânt.
Murim mai bine-n luptă, cu glorie deplină,
Decât să fim sclavi iarăşi în vechiul nost’pământ.

Пераклад тэксту гімна[правіць | правіць зыходнік]

Абудзіся, румын, ад змярцвелага сну
У які пагружаны тыранамі-варварамі
Цяпер або ніколі ствары свой новы лёс,
Перад якім схіляцца нават жорсткія твае ворагі.
Цяпер або ніколі давядзем свету,
Што ў гэтых руках цячэ рымская кроў
І ў нашых грудзях мы захоўваем c гонарам імя
Пераможца ў бітвах, імя Траяна.
Глядзіце, вялікія продкі, Міхай, Стэфан, Корвін,
На румынскую нацыю, на вашых нашчадкаў,
Са зброяй у руках і вашым агнём у венах,
«Вольнае жыццё або смерць» крычаць яны.
Святары, падніміце распяцці, таму што мы хрысціянскае войска.
Чый дэвіз — воля і мэта святая.
Лепш загінем у славе ў бою,
Чым зноў станем рабамі на нашай старажытнай зямлі.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі