Дан Андэрсан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Дан Андэрсан
шведск.: Daniel ”Dan” Andersson
Danandersson.jpg
Псеўданімы:

Black Jim

Дата нараджэння:

6 красавіка 1888({{padleft:1888|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})

Месца нараджэння:

Скатлёсберг, Швецыя

Дата смерці:

16 верасня 1920({{padleft:1920|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:16|2|0}}) (32 гадоў)

Месца смерці:

Стакгольм, Швецыя

Грамадзянства:

Швецыя

Род дзейнасці:

празаік, паэт

Гады творчасці:

1914—1920

Кірунак:

пралетарская літаратура

Жанр:

вершы, апавяданне, аповесць

Мова твораў:

шведская, англійская

Commons-logo.svg Дан Андэрсан на Вікісховішчы

Даніэль «Дан» Андэрсан (шведск.: Daniel ”Dan” Andersson, 6 красавіка 1888, Скатлёсберг, Швецыя — 16 верасня 1920, Стакгольм, Швецыя) — шведскі пісьменнік, паэт і кампазітар.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Дан Андэрсан нарадзіўся 6 красавіка 1888 года ў Скатлёсбергу (зараз камуна Людвіка ў правінцыі Даларна) у сям'і сельскіх настаўнікаў. Продкі бацькі былі фінскімі перасяленцамі. Ва ўзросце пяці гадоў навучыўся чытаць, а ў восем, маючы скрыпку, - самастойна навучыўся граць на ёй, вывучаў англійскую мову. У 1902 годзе пабываў у Злучаных Штатах, куды сям'я хацела эміграваць у пошуках працы і сродкаў існавання. Умовы для сям'і ў ЗША апынуліся ненашмат лепш, чым на радзіме, пасля чаго ён вярнуўся ў Швецыю. У гэты перыяд ён напісаў шэраг апавяданняў і вершаў.

У 1905 годзе сям'я пераязджае, але ў 19111915 гадах зноў жыве ў Скатлёсбергу. Дан піша шмат апавяданняў і вершаў у гэты час. У 19141915 гадах Дан вучыцца ў Брунсвікскай народнай школе. З гэтага часу піша прозу, вершы і песні, якія карыстаюцца папулярнасцю ў шведаў і спяваюцца амаль стагоддзе праз. Самыя вядомыя яго песні – «Маёй сястры» і «Юнга Янсан».

Дан загінуў у пакоі №11 у стакгольмскай гасцініцы Хэльман 16 верасня 1920 года, дзе ён спрабаваў уладкавацца на працу ў выданні «Сацыял-дэмакрат». Супрацоўнікі гасцініцы труцілі вошаў у пакоі і не праветрылі памяшканне. У выніку атручвання Андэрсан памёр.

Пахаваны ў горадзе Людвіка.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Паэт і празаік, некаторыя свае вершы сам паклаў на музыку. Карыстаўся псеўданімам Чорны Джым (Black Jim). Уважаўся за пралетарскага паэта, хоць гэтай тэматыкай яго творы не абмяжоўваліся.

У 19171918 гадах супрацоўнічаў з сацыял-дэмакратычнай газетай «Ny Tid» у Гётэбаргу, займаўся перакладамі твораў Р. Кіплінга і Шарля Бадлера на шведскую мову. Нягледзячы на прастату выхавання, Андэрсан быў вельмі адукаваным і музычным чалавекам, іграў на скрыпцы і акардэоне.

Некаторыя творы[правіць | правіць зыходнік]

  • Kolarhistorier (1914)
  • Kolvaktarens visor (1915)
  • Det kallas vidskepelse (1916)
  • Svarta ballader (1917)
  • De tre hemlösa (1918)
  • David Ramms arv (1919)
  • Chi-mo-ka-ma. Berättelser från norra Amerika (1920)
  • Efterlämnade dikter (1922)

Памяць[правіць | правіць зыходнік]

Помнік Дану Андэрсану ў Гётэбаргу
  • У 1988 годзе Пошта Швецыі выпусціла дзве паштовыя маркі ў гонар стагадовага юбілею са дня нараджэння Дана Андэрсана.
  • У Гётэбаргу ўсталяваны помнік Андэрсана.
  • У родным горадзе Людвіка адкрыты мемарыяльны музей паэта і пісьменніка Дана Андэрсана, там з'яўляецца яго помнік.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]