Дыназаўры

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Дыназаўры
Palais de la Decouverte Tyrannosaurus rex p1050042.jpg
Чэрап тыраназаўра
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Dinosauria Owen, 1842

Атрады
Геахраналогія
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на ВікіСховішчы
NCBI   436486
EOL   3014672

Дыназаўры (Dinosauria; са стар.-грэч.: δεινός — страшны, жудасны і стар.-грэч.: σαύρα — яшчар) — наземныя хрыбетныя жывёлы, якія дамінавалі на нашай планеце ў мезазойскую эру — на працягу больш за 160 мільёнаў гадоў, з позняга Трыясавага перыяду (прыблізна 230 млн гадоў назад) да канца мелавога перыяду (каля 65 млн гадоў назад), калі большасць з дыназаўраў сталі выміраць.

Класіфікацыя[правіць | правіць зыходнік]

Розніца ў будове тазавых костак Птушкатазавых і Яшчаратазавых дыназаўраў
Ornithischia.png
Saurischia.png
Тазавыя косткі птушкатазавых дыназаўраў Тазавыя косткі яшчаратазавых дыназаўраў

Выміранне[правіць | правіць зыходнік]

Астэроід — адна з магчымых прычын знікнення дыназаўраў.

Дыназаўры вымерлі ў канцы мелавога перыяду, каля 65 мільёнаў гадоў назад. Ці было гэта выміранне паступовым ці раптоўным[1], у наш час — прадмет спрэчак; адзінага пункта гледжання няма.

Шаблон:Фанеразой

Гасторніс (дыятрыма) — першы нашчадак дыназаўраў пасля іх вымірання. Ілюстрацыя 1917 года.
Тытаніс — позні нашчадак дыназаўраў пасля іх вымірання.

Выміранне дыназаўраў з'явілася толькі часткай так званага «вялікага вымірання», якое мела месца ў той жа час: разам з дыназаўрамі вымерлі марскія рэптыліі (мазазаўры і плезіязаўры) і лятучыя яшчары, шматлікія малюскі, у тым ліку аманіты, белемніты і мноства дробных водарасцей. Усяго загінула 16 % сямействаў марскіх жывёл (47 % родаў марскіх жывёл) і 18 % сямействаў сухапутных пазваночных.

Паводле адной з гіпотэз, прычынай «вялікага вымірання» стаў удар астэроіда або каметы ў раёне мексіканскага паўвострава Юкатан[2], але існуюць і іншыя гіпотэзы.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]


Зноскі