Дыякан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Выгляд праваслаўнага дыякана ва ўборы
Выгляд рыма-каталіцкага дыякана ва ўборы

Дыякан (грэч.: διάκονος "служыцель") — ніжэйшы духоўны чын у праваслаўнай царкве. Дапамагае епіскапам і святарам у час богаслужэнняў і здзяйснення царкоўных таінстваў, але сам іх не здзяйсняе.

Упершыню згадваюцца ў Бібліі ў пасланнях апостала Паўла. У тэалагічнай навуцы (дагматыка) першая прыступка святога Таінства Свяшчэнства пасвячэння з трох магчымых (дыякан, прэсвітэр, біскуп) у іерархіі Царквы (Касцёла). У яго абавязкі ўваходзіць быць у саслужэнні біскупам і прэсвітэрам пры наданні імі святых Сакрамантаў, набажэнствах. Самастойна не можа служыць, непасрэдна падпарадкоўваецца настаяцелю храма, выконвае ўсе яго кананічныя распараджэнні. У перыяд фарміравання царкоўнай іерархіі ў IIIII ст. н. э. у іх функцыі ўваходзіць нагляд за парадкам у рэлігійнай суполцы. Прыслужвае іншым з духавенства ў алтары, чытаюць Евангелле падчас набажэнстваў або прамаўляюць пропаведзь з дазволу прэсвітэра або біскупа. Гэтак жа, калі ў хрысціянскай суполцы больш за 700 вернікаў з блаславення старэйшага клірыка (прэсвітэра або епіскапа) у крайняй неабходнасці (з апраўданых прычынаў у кананічным парадку) — могуць адслужыць Паніхіду, Пахаванне, Акафіст, Малебен, Вячэрню, Утрэню. А таксама — выкладаць у Нядзельнай школе.

  • Фарміраванне дыяканаў адбываецца гэтак жа, як і іншых клірыкаў (прэсвітэраў з біскупамі) — у духоўнай семінарыі або ў духоўнай акадэміі (цалкам завершана адукацыя).
  • Той, хто да прыняцця сану дыякана прыняў пострыг у манаства — называецца «іерадыякан». Той, хто прыняў святой Сакрамант Шлюбу (царкоўны шлюб) да прыняцця сану дыякана — белы святар у сане дыякана (жанаты клірык).
  • «Протадыякан» — старэйшы сярод жанатых дыяканаў па чыне, а сярод манахаў дыяканаў — «архідыякан». Манах прыняўшы схіму і яўляецца дыяканам — называецца «схііерадыякан».
  • Цэлібат ў клірыкаў — не ставіцца да клірыкаў у манастве або ў шлюбе клірыкаў.
  • Дыякан і дзяк — гэта выдатныя паняцці.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6)
  • за ред. академіка АН УРСР О. С. Мельничука, "Словник іншомовних слів", м. Київ, 1985 р., c. 266 (280).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]