Жан-Франсуа Шампальён

Жан-Франсуа Шампальён
Жан-Франсуа Шампальён. Партрэт працы Леона Канье (1831) (Léon Cogniet 1794 –1880), Луўр, Парыж
Дата нараджэння:	23 снежня 1790(1790-12-23)
Месца нараджэння:	Фіжак, Францыя
Дата смерці:	4 сакавіка 1832(1832-03-04) (41 год)
Месца смерці:	Парыж, Францыя
Краіна:	Францыя
Навуковая сфера:	гісторыя, лінгвістыка, археалогія, егіпталогія
Вядомы як:	заснавальнік егіпталогіі, які здолеў расшыфраваць егіпецкія іерогліфы
Узнагароды і прэміі	Кавалер тасканскага ордэна Святога Джузэпэ (Святога Іосіфа)

Жан-Франсуа Шампальён (фр.: Jean-François Champollion; 23 снежня 1790 - 4 сакавіка 1832) — французскі гісторык-арыенталіст і лінгвіст, заснавальнік егіпталогіі.

Дзякуючы праведзенай ім расшыфроўцы тэксту Разецкага каменя 14 верасня 1822 г. зрабілася магчымым чытанне егіпецкіх іерогліфаў і далейшае развіццё егіпталогіі як навукі.

Біяграфічныя звесткі

Вучыўся ў Школе ўсходніх моў у Калеж дэ Франс (1807—09). 3 1809 выкладаў ва ўніверсітэце Грэнобля (з 1818 прафесар). Быў членам Французскага Геаграфічнага таварыства.

Пасля шматгадовай працы над дэшыфроўкай егіпецкіх іерогліфаў у 1822 прачытаў надпіс на Разецкім камені; распрацаваў прынцыпы дэшыфроўкі і вызначыў паслядоўнасць развіцця егіпецкага іерагліфічнага пісьма (іерагліфічнае, іератычнае, дэматычнае). У 1824—26 вывучаў егіпецкія помнікі ў музеях Італіі, потым працаваў хавальнікам Егіпецкага музея ў Луўры. У 1828—30 кіраваў экспедыцыяй у Егіпет, сабраў і скапіраваў шмат егіпецкіх тэкстаў, помнікаў і выяў. У 1831 узначаліў першую ў свеце кафедру егіпталогіі ў Калеж дэ Франс. Склаў першыя граматыку і слоўнік старажытнаегіпецкай мовы.

Гл. таксама

• На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Jean-François Champollion
• Егіпецкія іерогліфы
• Разецкі камень
• Копцкая мова

Спасылкі

• Шампальён Ж. Пра егіпецкі іерагліфічны алфавіт.
• Музей Жан-Франсуа Шампальён ў Фіжаку (фр.)
• «Егіпецкая граматыка» Ж.-Ф. Шампальёна (фр.)
• Champollion J.F. Panthéon égyptien
• Champollion J.F. Lettre à M. Dacier