Залатыя вароты
Залатыя вароты ў Кіеве — паўднёвая абарончая брама Кіева старажытнарускага перыяду, помнік абарончага дойлідства ХІ стагоддзя.
Змест |
[правіць] Гісторыя
- 1037 — згадваецца ў летапісе ўпершыню ў сувязі з пабудовай Яраславам Мудрым абарончых ўмацаванняў вакол Кіева.
- 1069 — польскі кароль Баляслаў I Харобры пры ўваходзе ў Кіеў ударыў па варотах брамы сваім мячом, ад чаго апошні атрымаў назву «Шчарбец».
- Сяр. XVIII — рэшткі брамы засыпаны, брама ў паўднёвым кірунку перанесеная ў іншае месца.
- 1832 — археолаг-аматар К. Лахвіцкі раскапаў рэшткі Залатых варот.
- Кан. ХІХ — пачалася кансервацыя збудавання.
- 1910 — першая прапанова аб рэканструкцыі Залатых варот у іх першапачатковым выглядзе.
- 1972—1973 — археалагічныя раскопкі, якія зрабілі важкі ўнёсак ў справу будучага аднаўлення брамы.
[правіць] Архітэктура
Залатыя вароты былі адной з трох брам Кіева старажытнарускага перыяду. Браму збудавалі на паўднёвым кірунку і назвалі па аналогіі з Залатой брамай Канстанцінопаля. Амаль да канца XVIII ст. Залатыя вароты заставаліся галоўнай брамай Кіева.
Даўжыня брамы складае 26,8 м. Падмуркі зроблены з вялікіх камянёў на цаментным растворы. Зямля пад падмуркам умацавана шчыльна ўбітымі драўлянымі каламі. У браме меўся адзін праезд вышэйшыя аркі якога дасягалі ў вышыню 13,36 метраў. Земляны вал, што прылягаў да брамы меў у шырыню 30, ў вышыню 11,12 мэтры, а таксама зрубныя канструкцыі ўнутры. Вышэй на вале стаялі драўляныя сцены.
Наверсе на браме меўся храм, асвячоны ў гонар Дабравешчання Багародзіцы. Ён быў звернуты апсідай у бок горада і быў ў плане блізкі да квадрату (10,5—11,0 м). Перад храмам на ўзроўні асноўнага вала мелася баявая пляцоўка.
Залатыя вароты ў Кіеве сталі правобразам для будаўніцтва аднайменнай брамы ва Уладзіміры.
[правіць] Літаратура
- Высоцкі, С. А. Залатыя вароты // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. 4/1981
[правіць] Вонкавыя спасылкі
На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Залатыя вароты- Залатыя Вароты — Гісторыя, даследванне, рэканструкцыі, сучасны стан.
