Казялец едкі
| Казялец едкі | ||||||||||||||
Агульны выгляд
|
||||||||||||||
| Навуковая класіфікацыя | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Царства: |
Расліны |
|||||||||||||
| Аддзел: | ||||||||||||||
| Клас: | ||||||||||||||
| Парадак: | ||||||||||||||
| Сямейства: | ||||||||||||||
| Род: | ||||||||||||||
| Від: |
Казялец едкі |
|||||||||||||
| Навуковая назва | ||||||||||||||
|
Ranunculus acris L. |
||||||||||||||
|
||||||||||||||
Казялец е́дкі,курыная слепата, кураслеп (лац.: Ranúnculus ácris) — расліна, адзін з відаў роду Казялец сямейства Казяльцовыя (Ranunculaceae).
Змест |
[правіць] Апісанне
Казялец едкі — шматгадовая травяністая расліна, дасягае ў вышыню 30-100 см.[1]
Лісце — ніжняе — доўгачаранковае, даўжынёй 5—10 см, пяцівугольныя, пальчатараздзельнае; верхняе — сядзячае, трохраздзельнае з лінейнымі, зубчастымі долямі.[1]
Кветкі — ярка-жоўтага колеру, дасягаюць 2 см у дыяметры, адзіночныя ці сабраны ў суквецце паўпарасонік. Чашалісцікаў пяць; пялёсткаў — пяць; мноства тычачак і песцікаў. Цвіце з мая да восені.[1] Формула кветкі:
[2].
Плод — шматарэшак.
|
Агульны выгляд |
Кветка |
Плод |
[правіць] Арэал
Распаўсюджаны ў еўрапейскай частцы былога СССР, на Каўказе, у Сібіры, на Далёкім Усходзе. На Беларусі сустракаецца паўсюдна.[1]
[правіць] Хімічны састаў
Расліна ўтрымлівае лятучае едкае рэчыва з рэзкім пахам — протаанеманін (анеманол) тыпу камфары, што раздражняе слізістыя абалонкі вока, носа, гартані і ўнутраных органаў, каратыноід флаваксантын, сапапіны, алкалоіды, аскарбінавую кіслату, сардэчныя гліказіды і флавонавыя злучэнні.
Вельмі ядавіты. На скуры чалавека трава казяльца выклікае пачырваненне, сверб, бурбалкі і пухліны.[3]
[правіць] Скарыстанне
Скарыстоўваюць у народнай медыцыне для лячэння апёкаў, ран, пры фурункулах, а таксама пры рэўматызме, галаўных болях, сухотах, захворваннях печані. Маззю з кветак са свіным тлушчам шаруюцца пры прастудзе. Водным адварам расліны паліваюць рэчы ад блашчыц і прусаў.[1]
Сок лісця казяльца едкага праяўляе актыўнасць у дачыненні да дызентэрыйных мікроба Зонне.[4]
Свежая трава выкарыстоўваецца ў гамеапатыі пры скурных захворваннях, падагры, неўралгіях, пры скурных сухотах.[5]
Махрыстая форма (сорт Flore pleno) з буйнымі ярка-жоўтымі кветкамі вырошчваецца як дэкаратыўная садовая расліна.
Зноскі
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Лекарственные растения и и их применение. Изд. 5-5, перераб. и доп. «Наука и техника». Мн., 1974. 592 с. с ил. (АН БССР. Ин-т эксперим. ботаники им. В. Ф. Купревича)
- ↑ Экафлора Украіны = Екофлора України (укр.) / Відпов. редактор Я.П. Дідух — Київ: Фітосоціоцентр, 2004. — Т. 2. — 480 с..
- ↑ Верещагин В. И., Соболевская К. А., Якубова К. И. Полезные растения Западной Сибири. М. —Л., 1959
- ↑ Гавриленко А. В. Антимикробное действие лекарственных растений в Прикарпатье. В кн.: Фитонциды. Киев, 1967
- ↑ Павлов Н. В. Растительное сырьё Казахстана. М., 1947
[правіць] Спасылкі
- Казялец едкі ў Энцыклапедыі дэкаратыўных садовых раслін (Праверана 2 жніўня 2011)
- Казялец едкі на сайце Экасістэма (Праверана 2 жніўня 2011)