Камуністычная партыя Аўстраліі

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці

Камуністычная партыя Аўстраліі (англ.: Communist Party of Australia) — была заснавана ў 1920 і распушчаная ў 1991. Партыя атрымала сваёй найбольшай сілы ў 1940-ых і сутыкнулася з пагрозай забароны партыі ў 1951 годзе. Хоць партыя ніколі не займала дамінуючую пазіцыю ў аўстралійскай палітыцы, яна аказала значны ўплыў на прафсаюзы, сацыяльныя плыні і нацыянальную культуру.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Джон Гардэн сузаснавальнік Камуністычнай партыі ў 1920
Адэль Панкхерст сузаснавальнік Камуністычнай партыі ў 1920

Камуністычнай партыі была заснавана ў Сіднэі ў кастрычніку 1920 групай сацыялістаў, натхнёных Кастрычніцкай рэвалюцыяй у Расіі. Сярод заснавальнікаў партыі былі: вядомы прафсаюзны дзеяч Сіднэя Джон Гардэн, Адэль Панхерст, дачка брытанскага суфражистки Эммелін Панхерст і большасць тады незаконнай аўстралійскай секцыі Індустрыяльныя працоўныя свету (IWW). IWW хутка пакінуў Камуністычную партыю з яе першапачатковымі членамі па прычыне разыходжанняў ў поглядах з кіраўніцтвам Савецкага Саюза і бальшавізму. На ранніх стадыях, галоўным чынам намаганнямі Гардена, партыя дасягнула некаторага ўплыву ў прафсаюзным руху ў Новым Паўднёвым Уэльсе, але да сярэдзіны 1920-х партыя ператварылася ў звычайную секту.

У больш позніх 1920-х партыя была адноўлена Джэкам Кевенейджем, дасведчаным канадскім камуністычным актывістам, і Эсмондом Хігінсом, таленавітым мельбурнскім журналістам, пляменнікам члена Высокага суда. Але ў 1929 лідары партыі запалі ў няласку да Камінтэрна, які паводле распараджэння Сталіна прыняў пераход да надзвычайнай рэвалюцыйнай рыторыкі (так званы «Трэці перыяд»).

Новыя лідары партыі: Джэк Майлз, Спиер Шарко і Рычард Дыксан ўвялі партыю пад поўны кантроль Камінтэрна, пад якім заставаліся на працягу 30 гадоў. На працягу 1930-х Партыя адчула некаторы рост, асабліва пасля 1935, калі Камінтэрн змяніў сваю палітыку, накіраваўшы яе супраць фашызму. Рух «Супраць фашызму» была заснавана з мэтай аб'яднання ўсіх праціўнікаў фашызму пад кіраўніцтвам камуністаў.

Камуністычная партыя пачала заваёўваць пазіцыі ў прафсаюзах накшталт Федэрацыі шахцёраў і Федэрацыі партовых рабочых, хоць яе кандыдаты ў парламент амаль заўсёды правальвалі выбары.

У 1939 нацысцкая Германія і Іосіф Сталін з боку СССР падпісалі Пакт аб ненападзе і, нягледзячы на ​​карэнныя адрозненні паміж дыктатурамі, яны сталі галоўнымі вінаватымі ва ўспышцы Другой сусветнай вайны. З прычыны Камуністычная партыя Аўстраліі супрацьстаяла вылучэнні аўстралійскіх узброеных сілаў супраць нацызму на ранніх стадыях вайны. Роберт Мензіс забараніў Камуністычную партыю пасля таго, як Францыя здалася ў 1940. Але ў 1941 годзе Сталін быў вымушаны далучыцца да саюзнікаў, Гітлер здрадзіў свайму слову і ўварваўся ў СССР. Гэта некалькі павысіла пазіцыі партыі. Колькасць яе членаў вырасла да 20 000, гэта дазволіла ўсталяваць кантроль над шматлікімі вельмі важнымі прафсаюзамі. Тады кандыдата ад Камуністычнай партыі Фрэд Патэрсан быў абраны ў Заканадаўчай асамблеі Квінслэнду.

Пасля 1945 і пачатку халоднай вайны ў партыі пачалося стабільнае падзенне. 1949 партыя ініцыявала страйку шахцёраў. Урад Бена Чыфлі ўбачыў у гэтым выклік з боку камуністаў, што можа падарваць яго аўтарытэт сярод пралетарыяту, і выкарыстоўваў армію для разгону страйкоўцаў.

Да 1960-х колькасць членаў партыі скарацілася да 5 000. У 1966 годзе партыя пачала выдаваць уласны часопіс. Але пасля Пражскай вясны 1968 года выклікала іншую крызіс. Пераемнік Шарко на пасадзе лідара партыі Лоры Ааронс асудзіў ўварванне савецкіх войскаў у Чэхіі, што прывяло да расколу ў партыі, у выніку чаго ўтварылася новая Сацыялістычная партыя Аўстраліі.

На працягу 1970-х — 1980-х партыя працягвала змяншацца, нягледзячы на ​​дэмакратызацыю сваіх унутраных структур. Нарэшце колькасць членаў партыі да 1990 годзе складала менш за тысячу чалавек.

1991 Камуністычную партыю быў распушчаны і створаны Новую левую партыю. Новую партыю было прызначана для прыцягнення больш шырокай грамадскасці, але гэтага не адбылося. Партыя была расфармаваная ў 1992 годзе.

У 1996 Сацыялістычная партыя вырашыла выкарыстоўваць вольнае таго часу імя Камуністычнай партыі Аўстраліі. Гэтая партыя ў наш час падтрымлівае камуністычныя традыцыі ў Аўстраліі, але яны не маюць у цяперашні час палітычнае значэнне.