Капраліты

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Капраліты драпежных дыназаўраў. Выяўлены на паўднёвым захадзе Саскачэвана

Капраліты (ад стар.-грэч. Κόπρος - «памёт» і λίθος - «камень») — выкапнёвыя, акамянелыя экскрыменты.

Капраліт яшчаркі з эацэну, знойдзены ў Бурундзі

Капраліты былі ўпершыню навукова інтэрпрэтаваныя Уільямам Баклэндам ў 1829 годзе. Да гэтага яны былі вядомыя як «выкапнёвыя шышкі» і «безааравыя камяні». У каменнавугальных адкладах Германіі выяўлены, усярэдзіне шарападобных сцягнутых сферасідэрытаў, канічныя капраліты з няяснымі спіральнымі разорамі, якія прыпісваюцца архегазаўру. Яшчж, з крэйдавых адкладаў як Германіі, так і Англіі даўно вядомыя разнастайныя, па форме нагадваюць то яловую, то лістоўнічную шышку, капраліты рыб (Macropoma і інш.), ад 2 да 5 см у даўжыню і складаюцца, галоўным чынам, з фосфарнакіслай вапны. Знойдзены і апісаны капраліты некаторых марскіх рэптылій (Ichthyosaurus).

Капраліты адрозніваюць ад палеафекалій. Як і ў іншых акамянеласцях, у капралітах вялікая частка арганікі заменена неарганічнымі мінераламі, такімі як сілікаты і карбанат кальцыя. У палеафекаліях вялікая частка арыгінальнага арганічнага складу захавалася і можа быць даследаваная. Вылучаюць таксама ураліты - прадукты эрозіі, створаныя заканчэннем вадкіх спаражненняў і мачавых вылучэнняў.

Памер капралітаў пазваночных жывёл часам дасягае да 60 см у даўжыню, маючы падоўжаную форму з кольчатымі выгібамі; колер - ад бурага да чорнага; аснова хімічнага складу - фасфат кальцыя. Памер капралітаў бесхрыбтовых складае ад 0,06 да 2 мм; іх часам яшчэ называюць фекальнымі пелетамі.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • БЭ ў 18 тамах., Т.8. Мн., 1999, С.29

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]