Каралеўства Саксонія

Каралеўства Саксонія ням.: Königreich Sachsen
← 1806 – 1918 →
Сцяг Герб
Саксонія у складзе Германскай імперыі
Сталіца	Дрэздэн
Мова	нямецкая
Валюта	манархія
Плошча	14 993 км² (1910)
Насельніцтва	4 806 661 чел. (1910)
Дынастыя	Веціны
Гісторыя
-  1806	Каралеўства
- 11 снежня 1806	Рэйнскі саюз
-  1815	Венскі кангрэс
- 8 чэрвеня 1815	Германскі саюз
-  1866	Паўночнагерманскі саюз
- 13 лістапада 1918	Лістападаўская рэвалюцыя

Карале́ўства Саксо́нія (ням.: Königreich Sachsen); рэдка Са́ксен — дзяржава, якая існавала ў 1806-1918 гадах на тэрыторыі сучаснай Германіі. З 1871 года Саксонія была часткай Германскай імперыі, пакуль тая не пала пасля Першай сусветнай вайны. Сталіцай каралеўства быў Дрэздэн, а яго сучасны пераемнік - Свабодная дзяржава Саксонія.

Гісторыя

Напалеонаўскія войны і Германскі саюз

Да 1806 года Саксонія была часткай Свяшчэннай Рымскай імперыі, а кіраўнікі краіны мелі тытул курфюрста. Калі Свяшчэнная Рымская імперыя была распушчана пасля паражэння імператара Франца II у бітве з Напалеонам пры Аўстэрліцы, курфюрства пры падтрымцы Францыі стала незалежным каралеўствам, а саксонскі курфюрст Фрыдрых Аўгуст III стаў называцца - кароль Саксоніі Фрыдрых Аўгуст I.

Пасля паражэння пруска-саксонскіх войск у бітве пад Енай Саксонія ўвайшла ў Рэйнскі саюз, часткай якога была да паражэння Напалеона ў Бітве народаў пад Лейпцыгам у 1813 годзе. Пасля бітвы, у якой Саксонія - адна з германскіх дзяржаў - ўдзельнічала на баку французаў, Фрыдрых-Аўгуст здаўся саюзнікам. Краіна была акупаваная рускімі войскамі.

На Венскім кангрэсе пасланаму Фрыдрыхам-Аўгустам Ватцдорфу атрымалася ўвайсці ў зносіны з Талейранам і схіліць Людовіка XVIII да ўдзела ў лёсе саксонскага караля; Францыя, якія не жадалі ўзмацнення Прусіі і ахвотней якая бачыла Германію падзеленай на невялікія дзяржавы, рашуча запрацівілася далучэнню Саксоніі да Прусіі. У рэшце рэшт, кангрэс выказаўся за падзел Саксоніі. Саксонія пазбавілася 40% сваёй тэрыторыі, уключаючы Вітэнберг - калыску пратэстанцкай рэфармацыі. Акрамя таго, Фрыдрых-Аўгуст адмовіўся ад правоў на Герцагства Варшаўскае. Каралеўства таксама станавілася часткай Германскага саюза пад вяршэнствам Аўстрыі, які змяніў Свяшчэнную Рымскую імперыю.

Аўстра-пруская вайна і Германская імперыя

У Аўстра-прускай вайне 1866 года Саксонія актыўна ўдзельнічала на баку Аўстрыі. Па выніках вайны Саксоніі, дзякуючы пазіцыі Аўстрыі, хоць і ўдалося захаваць фактычную незалежнасць, аднак яна стала часткай Паўночнагерманскага саюза - прускага сатэліта. Пасля перамогі Прусіі ў вайне з Францыяй у 1871 Саксонія, як і іншыя члены саюза, стала часткай Германскай імперыі на чале з Вільгельмам I. Кароль Іаган хоць і захаваў некаторую самастойнасць (Саксонія, у прыватнасці, магла ўступаць у дыпламатычныя адносіны з іншымі дзяржавамі), але лічыўся падданым германскага імператара.

Канец каралеўства

Кайзер Вільгельм II, унук Вільгельма I, у выніку паражэння Германіі ў Першай сусветнай вайне і лістападаўскай рэвалюцыі быў змушаны адрачыся ад пасады. 13 лістапада 1918 годаа апошні саксонскі кароль Фрыдрых Аўгуст III пад ціскам рэвалюцыі таксама падпісаў адрачэнне, пасля чаго Саксонія стала называцца вольнай дзяржавай і ўвайшла ў склад Веймарскай рэспублікі.

Спіс саксонскіх каралёў

• 1806—1827 — Фрыдрых Аўгуст I Справядлівы (* 1750, † 1827)
• 1827—1836 — Антон Добры (* 1755, † 1836), брат Фрыдрыха Аўгуста I
• 1836—1854 — Фрыдрых Аўгуст II (* 1797, † 1854), пляменнік Антона
• 1854—1873 — Іаган (* 1801, † 1873), брат Фрыдрыха Аўгуста II
• 1873—1902 — Альберт I (* 1828, † 1902), сын Іагана
• 1902—1904 — Георг I (* 1832, † 1904), брат Альберта I
• 1904—1918 — Фрыдрых Аўгуст III (* 1865, † 1932), сын Георга I

Глядзіце таксама

• Герцагства Саксонія
• Курфюрства Саксонія
• Вольная дзяржава Саксонія

Спасылкі

• Канстытуцыя каралеўства Саксонія (ням.)