Кароўка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Кароўка
Lactarius060.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Lactarius piperatus (L.) Pers., 1797

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на ВікіСховішчы
NCBI   71966
EOL   1029841
MB   174964

Кароўка, малачай[1] (Lactarius piperatus) — грыб роду Lactarius сямейства Сыраежкавыя (Russulaceae). Умоўна-ядомы.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

  • Шапка ∅ 7—18 см[1], спачатку злёгку выпуклая, потым лейкападобная[1], у маладых пладовых цел з падагнутымі бакамі, якія затым распраўляюцца і становяцца хвалістымі. Скурка белага колеру, матавая, гладкая або злёгку аксаміцістая.
  • Пласцінкі вузкія, частыя, па ножцы часам расшчэпленыя, маецца мноства кароткіх пласцінак.
  • Спорававы парашок белы, споры 8-9 × 6-7 мкм, арнаментаваныя, амаль круглай формы, бясколерныя, шыпаватыя, амілоідныя.
  • Ножка 3—7 см у вышыню, ∅ 2—3 см[1], цыліндрычная, белая, суцэльная, вельмі шчыльная, звужваецца ля асновы, гладкая або злёгку зморшчаная[1].
  • Мякаць белая, шчыльная, ломкая.
  • Млечны сок густы, ліпкі, белы, вельмі едкі, пры высыханні колер не мяняе або злёгку жаўцее[1].

Зменлівасць[правіць | правіць зыходнік]

Колер шапкі бывае зусім белым ці з крэмавым адценнем, яна, як правіла, у цэнтры больш цёмная, чым па краях. Пласцінкі спачатку белыя, потым крэмавыя, пры пашкоджанні пакрываюцца жаўтавата-карычневымі плямамі.

Экалогія і распаўсюджванне[правіць | правіць зыходнік]

Расце радамі або кольцамі ў сырых і зацененых лісцевых і мяшаных лясах, значна радзей у хвойных. Аддае перавагу добра дрэніраваным гліністым глебам.

У Беларусі сустракаецца паўсюдна ў шыракалістых лясах[1]. На тэрыторыі былога СССР распаўсюджаны на ўсёй тэрыторыі еўрапейскай часткі, у Заходняй і Усходняй Сібіры і на Далёкім Усходзе.

Сезон: лета-восень.

Падобныя віды[правіць | правіць зыходнік]

  • Lactarius vellereus адрозніваецца шапкай, пакрытай пухам, і ножкай з больш рэдкімі пласцінкамі.
  • Lactarius glaucescens з белым млечным сокам, пры высыханні робяцца шаравата-зеленаватым, які набывае ад кроплі КОН жоўты колер.
  • Lactarius pergamenus з больш доўгай ножкай і маршчыністай шапкай.

Сінонімы[правіць | правіць зыходнік]

  • Agaricus piperatus L. 1753
  • Agaricus acris Bull. 1785
  • Lactifluus piperatus (L.) Roussel 1806
  • Lactifluus piperatus (L.) Kuntze 1891
  • Agaricus lactifluus var. piperatus (L.) Pers.

Харчовыя якасці[правіць | правіць зыходнік]

Часта лічыцца неядомым з-за вельмі вострага густу. У прынцыпе, умоўна-ядомы, часам ужываецца, пасля дбайнай апрацоўкі, у салёным выглядзе[1]. Таксама часам яго сушаць, расціраюць у парашок і выкарыстоўваюць у якасці пякучай прыправы замест перцу.

Лячэбныя ўласцівасці[правіць | правіць зыходнік]

Кароўка прыгнятальна дзейнічае на туберкулёзную палачку[2]. У народнай медыцыне гэты грыб у злёгку падсмажаным выглядзе ўжывалі для лячэння нырачна-каменнай хваробы[3].

Хімічнае тэставанне[правіць | правіць зыходнік]

Раствор FeSO4 афарбоўвае мякаць у крэмава-ружовы колер, пад дзеяннем шчолачаў (KOH) колер не мяняе.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Груздь перечный // Лекарственные растения и их применение — 5-е, перераб. и. доп.. — Мн.: «Наука и техника», 1974. — С. 4. — 592 с. — 120 000 экз.
  2. Шиврина А. Н., Низковская О. П. и др. Биосинтетическая деятельность высших грибов — Л., 1969.
  3. Кондратюк Е. Н., Ивченко С. И., Смык Г. К. Дикорастущие лекарственные и плодовые растения Украины — Киев, 1969.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Кибби Дж. Атлас грибов: Определитель видов — СПб.: Амфора, 2009. — С. 186.
  • Хардинг П. Грибы — М.: АСТ, 2002. — С. 89.
  • Янсен П. Всё о грибах — СПб.: Кристалл, 2006. — С. 87.
  • Грибы: Справочник / Пер. с итал. Ф. Двин — М.: АСТ, 2001. — С. 122.
  • Грибы СССР / отв. ред. Горленко М. В — М.: Мысль, 1980. — С. 230.

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]