Кілаграм

З пляцоўкі Вікіпедыя.

Кілаграм – Адзінка вымярэння масы ў метрычнай сістэме мераў і Міжнароднай сістэме адзінак вымярэння СІ, роўная масе міжнароднага эталона. Скарочанае пазначэнне: бел.: кг, міжн.: kg.

[правіць] Кратныя і дзельныя адзінкі

Найменні кратных і дзельных адзінак масы ад К. ўтвараюць, дадаючы прыстаўкі да слова “грам”:

Кратныя				Дзельныя
парадак	назва	азначэнне		парадак	назва	азначэнне
101 г	дэкаграм	такг	dag	10-1 г	дэцыграм	дг	dg
102 г	гектаграм	гг	hg	10-2 г	сантыграм	зг	cg
103 г	кілаграм	кг	kg	10-3 г	міліграм	мг	mg
106 г	мегаграм	Мг	Mg	10-6 г	мікраграм	мкг	µg
109 г	гігаграм	Гг	Gg	10-9 г	нанаграм	нг	ng
1012 г	тэраграм	Тг	Tg	10-12 г	дзідаграм	пг	pg
1015 г	петаграм	Пг	Pg	10-15 г	фемтаграм	фг	fg
1018 г	экзаграм	Эг	Eg	10-18 г	атаграм	аг	ag
1021 г	зетаграм	Зг	Zg	10-21 г	зептаграм	зг	zg
1024 г	ётаграм	Іг	Yg	10-24 г	ёктаграм	іг	yg

Заўвагі: замест гектаграма (100 кг) звычайна выкарыстоўваюць адзінку вымярэння «цэнтнер», замест мегаграма (1000 кг) - «тона».

[правіць] Гісторыя

У метрычнай сістэме мераў (18 ст.) К. быў вызначаны як маса 1 дм3 вады пры тэмпературы яе найбольшай шчыльнасці (4 °С). Эталон К. быў выраблены ў выглядзе цыліндрычнай гіры з плаціны (1799). У 1889 вызначэнне К. было зменена на дзейнае пасёння і ў якасці эталона зацверджаная гіра з плацінаірыдыевага сплаву. Адрозныя адзінкі вымярэння для масы і вагі вызначаныя ў 1901 годзе.

[правіць] Эталон кілаграма

Зараз кілаграм — адзіная адзінка СІ, якая вызначана пры дапамозе прадмета, які быў выраблены людзьмі. Усе астатнія адзінкі зараз вызначаюцца з дапамогай фізычных уласцівасцей і законаў.

Эталон быў выраблены ў 1889 годзе, і цяпер існуюць дакладныя афіцыйныя яго копіі, якія выкарыстоўваюцца як нацыянальныя ўзоры кілаграма. Прыкладна раз у 10 гадоў нацыянальныя ўзоры параўноўваюцца з міжнародным. Гэтыя параўнанні паказваюць, што дакладнасць нацыянальных узораў складае прыкладна 2 мкг. З-за таго што яны захоўваюцца ў тых жа самых умовах, няма падстаў лічыць, што міжнародны ўзор больш дакладны. Аднак, па вызначэнню лічыцца, што маса міжнароднага ўзору дакладна роўная кілаграму. З-за гэтага любыя зьмены існуючай масы эталону вядуць да змяненняў велічыні кілаграма. Для выдалення гэтых памылак у наш час разглядаюцца розныя варыянты вызначэння кілаграма на аснове фізычных законаў.

Адзінкі СІ
Асноўныя: метр | кілаграм | секунда | ампер | кельвін | кандзела | моль
Вытворныя: радыян | стэрадыян | герц | градус Цэльсія | катал | ньютан | джоўль | ват | паскаль | кулон | вольт | ом | сіменс | фарад | вебер | тэсла | генры | люмен | люкс | бекерэль | грэй | зіверт