Лао Шэ

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Лао Шэ

Лао Шэ (老舍, піньінь: Lǎo Shě; сапраўднае імя Шу Цынчунь, Shū Qìngchūn, 舒庆春; 3 лютага 1899 — 24 жніўня 1966) — выбітны кітайскі празаік, драматург, публіцыст, больш вядомы рэалістычнай і сатырычнай прозай); адзін з вядучых майстроў нацыянальнай літаратуры. Маньчжурскага паходжання. «Лао Шэ» нешта накшталт фамільярна вытворнага ад яго імя (літар. «Даўніна Шэ»)

У 1924 годзе з'яжджае ў Англію выкладаць кітайскую славеснасць спачатку ў Лондане, а затым і ў Оксфардзе. У 1926 годзе Лао Шэ публікуе свой першы раман «Філасофія шаноўнага Чжана» у літаратурным часопісе «Сяашо юэбао» («штомесячнік прозы»). У сакавіку 1927 гады ў тым жа часопісе друкуецца наступны раман «Мудрэц сказаў». У маі 1929 — раман «Двое Ма».

У 1929 годзе Лао Шэ з'яжджае з Англіі назад у Кітай, затрымаўшыся па шляху спачатку на тры месяцы ў Парыжы, а затым на паўгады ў Сінгапуры, дзе ён выкладае ў школе для кітайскіх пасяленцаў. У гэты час была напісана аповесць «Дзень нараджэння Сяапо» — апошняя надрукаваная ў часопісе «Сяашо юэбао». У Кітаі Лао Шэ селіцца спачатку ў Пекіне, пераназваным у Бэйпін, затым у мястэчках Цзынань і Ціндао.

У Цзынані Лао Шэ піша раман «Дамінху», так і не выйшаў у свет. У 1932 годзе твор загінуў, калі ў друкарню патрапіла японская бомба.

У 1933 годзе выдаюцца раманы «Развод» і «Запіскі аб каціным горадзе», у 1934 — «Гісторыя Нябеснага Дарунка», у 1936 (часопісная публікацыя) -«Рыкша».

У 1937, пасля японскага ўварвання ў Кітай, Лао Шэ піша шэраг публіцыстычных артыкулаў, дзе заклікае аб'яднаць намаганні для адпору ворагу. Затым пераязджае ва Ухань, дзе ён з групай аднадумцаў арганізуе выпуск часопісаў «Кан дао дзі» («Супраціўляцца да канца») і «Жэньжэнь кань» («Чытанне для ўсіх»). У сакавіку 1938 у Чунцын, часовай сталіцы Кітая, ствараецца «Усекітайскага асацыяцыя работнікаў літаратуры і мастацтва па адпору ворагу» і Лао Шэ займае адзін з галоўных пастоў, каардынуючы і накіроўваючы яе працу. Падчас вайны ім створаны п'еса «Чжан Цзычжун» і раман «Вогненнае пахаванне». Амаль пяць гадоў у Лао Шэ заняў раман «Чатыры пакалення адной сям'і» — спачатку ў Кітаі, а затым і ў ЗША, куды ён паехаў чытаць лекцыі. У ЗША гэты раман выдаваўся ў скарочаным варыянце, пад назвай «Жоўтая бура». У Нью-Ёрку таксама быў напісаны раман «Казачнікі».

13 кастрычнік 1949, праз 13 дзён пасля абвяшчэння Народнай рэспублікі ў Кітаі, Лао Шэ вяртаецца з Сан-Францыска ў Кітай. За наступныя шаснаццаць гадоў ён напісаў мноства п'ес і нарысаў, аповесць, а таксама, пакінуты няскончанай, раман «Пад пурпурнымі сцягамі».

Літаратра[правіць | правіць зыходнік]

  • Баршчэўскі Л. Лао Шэ // БЭ ў 18 т. Т. 9. Мн., 1999.