Лямус

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Драўляны лямус Брыгіцкага кляштара ў Гродне

Лямус (польск.: lamus, lemus, ням.: Lehmhaus ад Lehm — гліна і Haus — дом) — гаспадарчая пабудова для захавання харчовых прадуктаў, адзення, збожжа, прылад працы, каштоўнай маёмасці, a таксама для жылля ўлетку.

У Беларусі будавалі з дрэва, цэглы, каменю або ў тэхніцы «прускага муру». Былі адна-трохпавярховыя (у ніжнім паверсе гаспадарчыя памяшканні, у верхніх — жылыя), прамавугольныя або квадратныя ў плане, завершаныя двухсхільнымі вальмавымі шатровымі або ламанымі стрэхамі. Сцены часам звонку атынкоўвалі, а ў падмурках рабілі пограбы.

Паводле кампазіцыі лямусы падзяляліся на цэнтрычныя і франтальныя. Лямусы цэнтрычнай кампазіцыі мелі квадратны або шматвугольны (звычайна васьмігранны) план. Другі і трэці паверхі звычайна былі з балюстраднымі галерэямі па перыметры (Ашмяны, вёска Вялікае Мажэйкава Шчучынскага раёна, вёска Нова-Ясневічы Пастаўскага раёна). Лямусы франтальнай кампазіцыі былі звычайна двухпавярховыя, мелі ў плане форму выцягнутага прамавугольніка (радзей квадрата), з галерэямі на галоўным фасадзе (Гродна, вёска Завоссе Баранавіцкага раёна) або па перыметры ўсяго будынка.

Найбольш вядомы лямус на тэрыторыі Беларусі: лямус Брыгіцкага кляштара ў Гродне — самы стары драўляны будынак у Беларусі.