Майкл Колінз, Ірландыя

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Майкл Колінз, Ірландыя
Michael Collins 1921.jpg
Мянушка

The Big Fella

Дата нараджэння

16 кастрычніка 1890(1890-10-16)

Месца нараджэння

Клонакілці, графства Корк, Ірландыя

Дата смерці

22 жніўня 1922(1922-08-22) (31 год)

Месца смерці

Бандан, графства Корк, Ірландыя

Прыналежнасць

Ірландская рэспубліка,
Ірландскае рэспубліканскае брацтва,
Ірландскія добраахвотнікі,
Ірландская рэспубліканская армія,
Нацыянальная армія (Армія Ірландскай свабоднай дзяржавы)

Званне

Галоўнакамандуючы

Бітвы/войны

Велікоднае паўстанне,
Вайна за незалежнасць Ірландыі,
Грамадзянская вайна ў Ірландыі

Майкл КО́ЛІНЗ (англ.: Michael Collins, ірл.: Mícheál Ó Coileáin; 16.10.1890, каля Сэмз Крос, Вест Корк, Ірландыя — 22.8.1922, Беал-на-Мблат, каля Корка), ірландскі нацыянальны герой, рэвалюцыянер, палітычны і ваенны дзеяч.

З сям'і фермера, наймалодшы з васьмі дзяцей. Рана застаўся без бацькі, з малых гадоў пад уплывам ірландскай нацыянальнай ідэі, якую яму выказвалі бацька, потым школьны настаўнік. Яшчэ да 14 гадоў, пачаў удзел у барацьбе за незалежнасць Ірландыі.

Член Ірландскага Рэспубліканскага Брацтва (1909). Падчас Ірландскага паўстання (1916) капітан Ірландскіх Дабраахвотнікаў, пасля паўстання зняволены на 8 месяцаў. Адзін з «выканаўчых дырэктараў» (англ. Executive) Ірландскіх Дабраахвотнікаў (1917, з 1919 — Ірландская Рэспубліканская Армія). Прэзідэнт Ірландскага Рэспубліканскага Брацтва (з 1917). Ваенны кіраўнік ірландскіх рэспубліканскіх сіл (1917), стваральнік і кіраўнік контрразведкі ІРА, у т.л. сакрэтнай групы забойцаў «Сквод» (нефарм. «12 апосталаў»), якая паспяхова змагалася з аддзяленнем «G» брытанскай разведкі ў Ірландыі. Арганізатар кампаніі па збору сродкаў і прыцягненню дабраахвотнікаў, кіраўнік сакрэтных паставак зброі і боепрыпасаў у Ірландыю.

Міністр фінансаў у Дэйл Эйрэан (ірландскім парламенце). Пасля англа-ірландскай вайны прадстаўнік Ірландыі на мірных перамовах у Лондане (1921)[1]. Падпісаў (21.12.1921) пагадненне, паводле якога паўднёвая частка Ірландыі атрымлівала статус дамініёна. Пагадненне падзяліла нацыянальныя сілы, і ў выніку пачало грамадзянскую вайну ў Ірландыі (28.6.1922).

Вядома, што Колінз без ахвоты падпісваў нявыгаднае для Ірландыі пагадненне, якое фактычна адкідала палітычныя дасягненні 1919—1921, і добра ўсведамляў наступствы. Аднак ён лічыў, што будучае дасягненне незалежнай дзяржаўнасці Ірландыі залежыць ад мноства неабходных паступовых крокаў, адным з якіх было і пагадненне. Вядома, што пасля падпісання ён пісаў сябрам, што толькі што падпісаў сабе смяротны прысуд.

Пасля сыходу дэ Валера ў адстаўку з-за пагаднення кіраўнік Часовага Ураду (студзень 1922), быў адным з тых, хто прыймаў здачу брытанцамі Дублінскага замка — сядзібы брытанскіх уладаў у Ірландыі. Галоўнакамандуючы ўрадавай Арміі Свабоднай Дзяржавы (Ірландская Рэспубліканская Армія) з чэрвеня 1922. Быў забіты з засады, верагодна, праціўнікамі пагаднення з Брытаніяй, хоць у гістарыяграфіі і існуюць іншыя версіі (брытанскія сакрэтныя службы, уласныя людзі і інш.).

Зноскі

  1. Мяркуецца, што прэзідэнт дэ Валера выслаў яго, каб дыстанцыявацца ад вельмі пэўнага правалу перамоў.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Dana Green. Michael Collins: A Beloved Irish Patriot // Military History Online.
  • Coogan, Tim Pat (2002). Michael Collins: The Man Who Made Ireland. Palgrave Macmillan. ISBN 0-312-29511-1. 
  • Dwyer, T. Ryle (1999). Big Fellow, Long Fellow: A Joint Biography of Collins and De Valera. St. Martin's Press. ISBN 0-7171-4084-9. 
  • Dwyer, T. Ryle (2005). The Squad and the Intelligence Operations of Michael Collins. Mercier Press. ISBN 1-85635-469-5. 
  • Hart, Peter (2006). Mick: The Real Michael Collins. Penguin. ISBN 0-67003147-X. 
  • Kautt, W. H. (1999). The Anglo-Irish War, 1916–1921: A People's War. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-275-96311-8. </ref>
  • Laffan, Michael (1999). The Resurrection of Ireland: The Sinn Féin Party, 1916-1923. MCambridge University Press. ISBN 0-52167267-8. 
  • Mackay, James (2005). Michael Collins: A Life. Mainstream Publishing. ISBN 1-85158-857-4. 
  • Stewart, Anthony Terence Quincey (1997). Michael Collins: The Secret File. University of Michigan. ISBN 0-85640-614-7. 

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]