Мак

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Мак
N2 Mohn.jpg
Papaver somniferum L. —
тыпавы від рода Мак
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Papaver L.

Сінонімы
Тыпавы від
Віды
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на ВікіСховішчы
ITIS   18881
NCBI   3468
EOL   37668
GRIN   g:8801
IPNI   31704

Мак (Papaver) — род кветкавых раслін сямейства макавых.

Існуе больш за 100 відаў. Пашыраны пераважна ў Паўночным паўшар'і. На Беларусі 3 дзікарослыя віды мака: аргемона, няпэўны, самасейка, або відук. Трапляюцца як пустазелле на палях, каля дарог.

Адна- і шматгадовыя травяністыя, пераважна карэнішчавыя расліны з млечным сокам. Лісце перыстарассечанае або перыстараздзельнае. Кветкі буйныя, адзіночныя, на доўгіх кветаносах, чырвоныя, белыя, светла-фіялетавыя ці жоўтыя. Чашачка двухлістая, ападае пры распусканні кветкавага бутона. Пялёсткаў 4, радзей 6 ці 8-12, яны размешчаныя ў двухчленных кругах, часам яны адсутнічаюць. Тычынак шмат у кругах, можа быць 6-12 ці 4. Гінецэй паракарпны, з 8-12 пладалісцікаў з буйной верхняй завяззю і дыскападобным, па краях лопасцевым, рыльцам. Пры паспяванні пад дыскападобным шчытком каробачкі ўтвараюцца дзірачкі, праз якія рассейваецца насенне. Апыляецца насякомымі. Плод — каробачка.

Лекавыя, харчовыя, алейныя, меданосныя і дэкаратыўныя расліны. 3 няспелых каробачак маку снатворнага атрымліваюць опіум (загусцелы млечны сок, які выкарыстоўваецца ў вытворчасці лекаў, напр., кадэін, марфін, папаверын, і наркотыкаў), з насення — тэхнічны алей.

Зноскі

  1. Выкарыстоўваецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Пярэднеў У. Мак // БЭ ў 18 т. Т. 9. Мн., 1999.