Мендэле Мойхер-Сфорым

Мендэле Мойхер-Сфорым
מענדעלע מוכר ספרים
Імя пры нараджэнні:	Шолам-Янкеў Бройдэ
Дата нараджэння:	2 студзеня 1836(1836-01-02)
Месца нараджэння:	Капыль, Мінская губерня, Расійская імперыя
Дата смерці:	8 снежня 1917(1917-12-08) (81 год)
Месца смерці:	Адэса, Расійская імперыя
Грамадзянства:	Расійская імперыя
Род дзейнасці:	Выбітны яўрэйскі пісьменнік, лічыцца заснавальнікам сучаснай свецкай яўрэйскай літаратуры на мове ідыш. Класік літаратуры на ідышы і на іўрыце.
Гады творчасці:	1863 —

Мендэле Мойхер-Сфорым (ідыш מענדעלע מוכר ספרים — «Мендэле-Кніганоша», «Мендэле-гандляр кніжкамі», сапраўднае імя — Шолам-Янкеў (Шолам-Якаў) Бройдэ, па пашпарце Саламон Майсеевіч Абрамовіч, 21 снежня 1835 (2 студзеня 1836), Капыль, Мінская вобласць — 25 лістапада (8 снежня) 1917, Адэса) — ​​выбітны яўрэйскі пісьменнік, лічыцца заснавальнікам сучаснай свецкай яўрэйскай літаратуры на мове ідыш. Класік літаратуры на ідышы і на іўрыце. Быў настаўнікам у Яўрэйскім казённым вучылішчы.

Пачатак творчасці

Выступіў з публіцыстычнымі артыкуламі аб выхаванні і пераклаў на іўрыт натуральную гісторыю прафесара Ленца. Неўзабаве ён прыйшоў да пераканання, што да народа трэба звяртацца на народным мове, і пачаў пісаць амаль выключна на ідыш.

Велізарны поспех мела яго аповесць «Кляча» (1873), дзе, пад выглядам няшчаснай, хворай, усімі гнанай клячы намаляваная жыццё расійскага яўрэйства, што прыгнятаецца ўрадавымі мерамі. У аповядзе «Фішка Кульгавы» пададзена карціна грамадскага ладу жабракоў: яўрэйства, часам якое жыве з дня на дзень, не ведае раніцай, дзе яно правядзе ноч, якое не мае ніякіх пэўных заняткаў, ахарактарызавана як старая вялікая торба, часам парожняя, часам напаўняецца то адным смеццем, то іншым. Самы знакаміты яго раман — «Падарожжа Беньяміна Трэцяга» (1878), лірыка-сатырычная фантасмагорыя па матывах сярэднявечнага яўрэйскай працы «Падарожжа Біньяміна з Тудэлы», якая нагадвае «Дон Кіхота» Сервантэса.

Літаратура

• БЭ ў 18 тамах. Т.10, Мн., 2000, С.284